12

nr 20 (480) 31.10.­13.11.2025

Rozmowy Kuriera

www.kuriergalicyjski.com

,,Dziedzictwo, które lączy. O Wlodzimierzu Dzieduszyckim

opowiadają Melania i Mateusz Dzieduszyccy"

Rok 2025 zostal

ogloszony przez

Sejmik Województwa

Podkarpackiego Rokiem

Wlodzimierza hrabiego

Dzieduszyckiego ­

wybitnego przyrodnika,

muzealnika, etnografa,

mecenasa sztuki

i spolecznika, którego

życie i dzialalność na

trwale wpisaly się

nie tylko w historię

dawnych Kresów,

ale także Lwowa. To

postać niezwykla. Byl

czlowiekiem, który

potrafil lączyć ludzi

ponad podzialami

narodowymi

i wyznaniowymi, a jego

idee ochrony przyrody

i kultury wyprzedzaly

swoją epokę.

O dziedzictwie hrabiego,

jego pasjach i wplywie,

który trwa do dziś,

ANNA GORDIJEWSKA

rozmawia z MELANIĄ

DZIEDUSZYCKĄ,

sekretarzem Związku

WLODZIMIERZ DZIEDUSZYCKI W POCIĄGU

WLODZIMIERZ DZIEDUSZYCKI

Rodowego Dzieduszyckich

A.G.: Pani Melanio, jak Pani

zamieszkal w palacu przy ulicy Kur-

herbu Sas i MATEUSZEM

stworzone przez Cesarza

Mt.D.: Jako polityk slużyl

uważa, jakie miejsce Lwów zaj-

kowej, to miasto stalo się jego ulubio-

DZIEDUSZYCKIM,

Franciszka, dzialać, jak

mowal w życiu Wlodzimierza

nym miejscem do zycia. Oczywiście

Galicji, którą wówczas

przewodniczącym tego

można, dla dobra kraju

Dzieduszyckiego?

byla Poturzyca, ukochane miejsce,

nazywano krajem.

Związku.

do którego jeździl na przyklad polo-

Melania Dzieduszycka: W którymś

­ czyli miejsca, o którym

Byly to czasy, kiedy ani

momencie Wlodzimierz wraz z ro-

wać i Pieniaki, i inne miejsca. Nato-

Wlodzimierz mówil,

Polska, ani Ukraina nie

Anna  Gordijewska:  Sejmik

dziną postanowil przeprowadzić się

miast w tym Lwowie byl najinten-

że wszyscyśmy się tu

mialy niepodleglości.

Województwa Podkarpackiego

do Lwowa, ponieważ byl wlaścicie-

sywniejszy okres jego dzialalności.

urodzili.

oglosil rok 2025 Rokiem hra-

lem ogromnego majątku. Nie pamię-

We Lwowie chcial zalożyć muzeum

Byly pod zaborami,

biego Wlodzimierza Dziedu-

tam liczby tych hektarów, którymi

przyrodnicze i kupil kamienicę przy

Jak myślimy o Wlodzimierzu, to

Galicja pod zaborem

szyckiego. To czas pelen wy-

pierwsze, co przychodzi do glowy, że

zarządzal...

ulicy Teatralnej 15. W tej kamienicy

austriackim. I wlaściwie

darzeń, wystaw i spotkań

to byl czlowiek, który lączyl ludzi. To

Mt.D.: 600 tysięcy hektarów ponoć.

zalożyl muzeum. Oczywiście to wy-

dzialalność polityczna

poświęconych tej niezwyklej

byl czlowiek, który budowal mosty

M.D.: Lwów znajdowal się pośrod-

magalo ogromnego wysilku, to nie

musiala się sprowadzać

postaci  zarówno w Polsce,

ku tego terytorium. Jemu najzwy-

byl budynek przeznaczony do celów

między ludźmi różnych narodowo-

jak i we Lwowie. To doskona-

muzealnych, o czym on pisal w swo-

ści, kultur, religii i wyznań. Trakto-

czajniej w świecie bylo wygodnie

do tego, żeby w ramach

ly moment, by przypomnieć,

wal wszystkich bez wyjątku tak samo

mieszkać we Lwowie ze względów

im przewodniku, opisując jakiego

tej ograniczonej

kim byl ten wybitny przyrod-

godnie ­ jako ludzi po prostu. I potrafil

jakby strategicznych ­ jeżeli chodzi

rodzaju prace musieli tam wykonać,

suwerenności, w tych

nik, muzealnik, etnograf i spo-

znajdować w tych ludziach niesamo-

o zarządzanie tym majątkiem. Nato-

żeby to muzeum bylo odpowiednio

warunkach, które byly

lecznik, a także jak żyje jego

miast jestem przekonana, że jak już

przygotowane. Powstalo muzeum,

wite dobro i to dobro powiększać.

dziedzictwo dziś. Panie Ma-

jest dzisiaj przy tej samej ulicy o tej

teuszu, proszę przybliżyć nam

samej nazwie, chociaż już teraz nosi

sylwetkę Wlodzimierza hr.

nazwę Państwowe Przyrodnicze

Dzieduszyckiego.

Muzeum Narodowej Akademii Nauk

Mateusz Dzieduszycki: W 20 mi-

Ukrainy we Lwowie.

nut to się nie da. Możemy spróbo-

A.G.: A kiedyś to bylo Muzeum

wać ewentualnie zaznaczyć jakieś

imienia Dzieduszyckich. Panie

podstawowe kierunki. Od pięciu lat

Mateuszu, skąd takie zamilo-

z Melanią przymierzamy się do ob-

wanie do przyrody, bo na pew-

chodów tego roku jubileuszowego.

no dlatego postanowil zalożyć

Z każdym miesiącem boli nas glo-

to muzeum i skąd pochodzily

wa, jak tego czlowieka ogarnąć. On

eksponaty?

byl przyrodnikiem, muzealnikiem,

etnografem, spolecznikiem, polity-

Mt.D.: Wlodzimierz odziedziczyl pa-

kiem. I przy tym jeszcze, w co trudno

sję do przyrody po rodzicach. Ale bez

uwierzyć, ale bardzo skromną, a na-

wątpienia mial też wlasną sklonność

wet ­ ­ powiedzialbym ­ momenta-

w swojej osobowości do tego, żeby

mi wycofaną osobą. Uniósl na sobie

przyrodę bardzo cenić, żeby otaczać

ciężar tych wszystkich zobowiązań,

się licznymi eksponatami zdobyty-

ale też i pasji, pomimo licznych ogra-

mi podczas wlasnych wypraw, ale też

niczeń, które posiadal po prostu jako

od innych ludzi. Eksponatami, które

czlowiek. Wydaje mi się, że gdyby

dokumentowaly przyrodę Galicji. On

trzeba go w jednym zdaniu określić,

już jako mlody chlopiec byl wpro-

można by powiedzieć, że to byl czlo-

wadzany w ten świat przyrody przez

wiek, który przelamywal bariery.

swoją mamę i przez swojego tatę, więc

można powiedzieć, że to bylo jedno

A.G.: Ale oprócz tego jesz-

z jego dziedzicznych ,,obciążeń", któ-

cze byl marszalkiem Sejmu

re wlaśnie zawdzięczal swoim ro-

Galicyjskiego.

dzicom. Wlodzimierz tę pasję potem

MUZEUM WLODZIMIERZA DZIEDUSZYCKIEGO WE LWOWIE