18
nr 20 (480) 31.10.13.11.2025
Okruchy historii
www.kuriergalicyjski.com
Fontanny Frankiwska
Czy wiecie, szanowni
Czytelnicy, kiedy
miejscowość staje się
miastem? Nie, nie
wcale nie z nadaniem
magdeburskiego prawa
takich miejscowości
w Galicji są dziesiątki,
a wiele dawnych
,,magdeburgów" jest
obecnie wioskami. Może
wówczas, gdy zjawiają
TAKĄ FONTANNĘ W PARKU ZOBACZYLI MIESZKAŃCY W 1949 R.
się tam wielopiętrowe
osiedla? I znów nie! Jest
wiele osiedli ,,rodzaju
PIERWSZA ZNANA FONTANNA STALA W CENTRUM HANDLOWYM
miejskiego" z blokami
wystawiono wysoki gmach sta-
Początkowo byla to zwykla
dziewięciopiętrowymi,
cji telefoniczno-telegraficznej.
kamienna czasza z odlamka-
ale nadal pozostają tylko
Wówczas miasto otrzymalo ol-
mi kamieni wewnątrz, skąd
,,rodzaju". Tak naprawdę
brzymi prostokątny basen ude-
wyrywaly się trzy strumienie
obowiązkowym atrybutem
korowany siatką z ,,niegolonymi
wody. Na sąsiednim drzewie
miasta są... fontanny. Im
jeleniami" (bohaterami popular-
zawieszono kolorowy reflek-
nej piosenki red.). Byl to dość
tor, którym wieczorem pod-
jest ich więcej, tym wyższy
smętny widok, jak na wojewódz-
świetlano te bryzgi. Dziś taką
jest poziom urbanizacji
kie miasto i wówczas wladze po-
,,światlo-muzyką" nikogo nie
miejscowości. Ze względu
stanowily uświetnić centralny
zadziwisz, ale w powojennym
na to, Frankiwsk możemy
basen. Wedlug architektów mia-
mieście to bylo coś!
uznać za miasto w 100%.
la tu stanąć olbrzymia konstruk-
Z czasem urbaniści postano-
cja, skladająca się z dwóch czasz
wili dogonić (lub nawet prze-
BLASZANE JELENIE, LATA 70.XX W.
na różnych poziomach, udeko-
gonić) slynny Peterhoff i na
IWAN BONDAREW
wodę, a byly już wmurowane
rowana kutymi postaciami istot
labędzie. Autorzy obrali nie
zwalach kamieni ustawili kom-
Pierwsza
morskich.
w konstrukcję fontanny i oblo-
najlepszy material na tego ro-
pozycje figuralną w stylu ,,hor-
Uroczyste otwarcie mialo
żone granitowymi plytami. Na
Pierwsza fontanna pojawila
dzaju elementy wodotrysku,
ror": na dole stala na ogonie ryb-
odbyć się jesienią 1979 r., ale
najbliższą wiosnę trzeba bylo
z czego skorzystali miejsco-
się w Stanislawowie w dale-
ka, którą dosiadal chlopczyk.
zaczynać wszystko od początku.
i tu wtrącil się wspomniany
kim 1905 r. Umiejscowiono ją
wi wandale, odbijając dzio-
Przy czym, nie po prostu sie-
Zwykli podatnicy stracili wtedy
omen. Z powodu różnych pe-
by, skręcając szyje i obtluku-
w arce, prowadzącej do pasa-
dzial, ale rozdziawial pyszczek
niemale koszty, ale niezbyt tym
rypetii fontanna trysnęla do-
jąc skrzydla dumnym ptakom.
żu Gartenbergów. Interesujące
biednej rybki swymi pulchnymi
się przejmowali.
piero 9 maja 1981 r. Jej sceneria
Zniszczone ptaki usunięto,
jest to, że pasaż otwarto w 1904
rączkami, i z tego na poly roz-
byla na tyle udana, że w 1983 r.
Aż nareszcie wytężona pra-
zaś stojąca samotnie kolumna
r., ale z fontanną nie wypalilo.
dartego pyszczka tryskal stru-
Ministerstwo lączności ZSRR
ca wydala owoce 21 sierpnia
przez trzy lata pelnila funkcję
Caly czas coś się psulo, woda
mień wody. Aż dziw, że dzieci
wydalo specjalną widokówkę,
2004 r. mieszkańcy naszego
fallicznego symbolu, konkuru-
nie tryskala, nie ciekla i dlate-
z lat pięćdziesiątych nie baly się
miasta otrzymali swoją glówną
nazwaną ,,Fontanny na placach
jącego z Ratuszem.
go uroczyste otwarcie fontanny
tego kamiennego sadysty i chęt-
fontannę: z górnej czaszy woda
Zwycięstwa". Wydrukowano ją
W 1974 r. na pocztówkach
mialo miejsce dopiero po roku.
nie pozowali na jego tle do zdjęć.
splywa do trzech mniejszych
w liczbie 100 tys. egzemplarzy.
pojawila się fontanna w ksztal-
Może byl to zly omen, który
Na szczęście, w następnych
Teraz caly Związek mógl zoba-
basenów. Dzieje się to w rytm
cie trapezu z poziomą rurą po
prześladowal wszystkie miej-
dziesięcioleciach ta fontanna
muzyki, która zsynchronizo-
czyć frankiwskie cudo.
środku. Rurę obito blachą z wy-
skie fontanny, od chwili ich
znikla z miejskiego pejzażu
wana jest z ciśnieniem wody.
Zmienily się czasy i co do-
tloczonymi 12 znakami Zodia-
pojawienia się. Potwierdzić to
Centralna
bre bylo wówczas, stalo się nie-
Wieczorem caly kompleks jest
ku. Nie wiadomo, kto z rządzą-
przypuszczenie może smutny
modne dziś. Na początku XXI w.
podświetlany. Ponadto można
Kolejna fontanna pojawila
cych pasjonowal się astrologią,
los tej pierwszej zostala znisz-
wejść pod czaszę i obserwo-
się na pl. Centralnym (ob. Plac
rozpoczęto wznoszenie czwartej
czona w latach I wojny świato-
ale gwiazdy okazaly się nie-
wać grę wody od wewnątrz. Nie
Wieców). Otwarto ją na po-
fontanny w tym miejscu. Pro-
przychylne dla tego wodotry-
wej i już jej nie odnowiono.
każde miasto może pochwalić
czątku lat 1950. i przedstawiala
jekt opracowal architekt Orest
sku i przez 25 lat stal on bez
W parku
siedmioboczny basen, w cen-
Kos, a w jej budowie bralo udzial
się takim ,,rodzynkiem", dlatego
zmian i uzupelnień.
kilka firm. Budżetowi miasta
ta świecąca i grająca fontanna
trum którego sterczala czasza
Na przelomie stuleci miasto
Druga fontanna powsta-
kosztowala ona 3 mln hrywien.
figuruje w każdym przewodni-
z klosem.
la dopiero w 1949 r. Wówczas
jako fontannę otrzymalo pęk-
ku po naszym mieście.
Biedna fontanna przeżyla trzy
Powiadali, że gdy fontanna byla
nięte jajo. Już niebawem za-
prowadzono wielką rekon-
inkarnacje, pierwszą pod ko-
gotowa w 90% uderzyl mróz
częlo obrasta legendami. Koja-
strukcję parku i na glównej jego
Kolo Ratusza
niec lat 1960., gdy w tym miejscu
i popękaly rury, doprowadzające
rzą je z zamachem na Wiktora
alei stanąl cud hydrotechniki.
Janukowycza, lub z kurzą fer-
Centrum miasta nie ustępu-
je Rynek. W 1959 r. w Ratuszu
mą w Zagwóźdźcu, a nawet su-
gerowano tu wplyw zastępcy
otwarto Muzeum krajoznaw-
mera. Uważam osobiście, że jajo
cze i niebawem przed wejściem
jest jednak kurze, a nie ludzkie
zbudowano fontannę. Miesz-
i kategorycznie odrzucam wer-
kańcy i goście Stanislawa uj-
rzeli okrągly basen z dwume-
sje wysoko postawionej osobi-
stości, jako modela.
trową kolumną pośrodku, po
(cdn.)
której bokach staly gipsowe
CENTRALNA FONTANNA, 1983 R.
FONTANNY NA PLACU ZWYCIĘSTWA, 1983 R.
