7

nr 22 (482) 28.11.­17.12.2025

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Lwów pamięta Kazimierza Twardowskiego

gwarancje bezpieczeństwa wzorowane na

Artykule 5 NATO ­ atak na Ukrainę będzie

traktowany jako atak na calą ,,wspólnotę

15 listopada br. we Lwowie

transatlantycką".

przy ulicy Iwana Franki 130

Wedlug dziennikarzy, po serii rozmów

(dawna ulica Św. Zofii 46)

przedstawiciel Kijowa zgodzil się opubli-

uroczyście otwarto tablicę

kować oświadczenie, w którym wskazal

pamiątkową wybitnego

pozytywy opracowanego przez amery-

polskiego filozofa profesora

kańską administrację planu.

Kazimierza Twardowskiego,

NERWOWY PORANEK PODCZAS

uczonego światowej slawy,

NEGOCJACJI W GENEWIE. 24.11.2025

jednego z tych bez którego

trudno sobie wyobrazić

­ Plan pokojowy dla Ukra-

XX-wieczną historię

iny w pierwotnej formie już

Lwowa. Profesor Kazimierz

wie, kim jest Kazimierz Twardowski i wy-

nie istnieje ­ poinformowal

Twardowski już za życia byl

soko ceni jego osiągnięcia naukowe. Od-

Oleksandr Bewz, doradca szefa Kancelarii

legendą i chlubą polskiej nauki

slonięcie tablicy na murze kamienicy,

Prezydenta Ukrainy. W wyniku niedziel-

i naszego miasta. Znamienne,

w której mieszkal pozwoli przybliżyć po-

nych negocjacji amerykańsko-ukraińskich

że nie zostal zapomniany,

stać profesora szerokiej publiczności,

w Genewie plan pokojowy USA dla Ukrainy

wrócil do wspólczesnych

mieszkańcom i gościom Lwowa. Wszyst-

zostal zmodyfikowany.

lwowian, do wszystkich,

ko odbywa się w tej samej przestrzeni

Jak poinformowal Oleksandr Bewz,

którzy przechodzą ulicami

i w tym samym czasie i obecnie możemy

doradca Andrija Jermaka, szefa Kancelarii

miasta. Dziś pamiętają o nim

raz jeszcze uświadomić sobie wydarzenia,

Prezydenta Ukrainy Wolodymyra Zelen-

nie tylko w profesorskich

które mialy miejsce w naszym mieście na

skiego, rozmowy ze stroną amerykańską

gabinetach, czy w wąskim

początku XX wieku. Szkola filozoficzna

w Szwajcarii byly bardzo konstruktywne,

gronie sluchaczy filozofii.

Kazimierza Twardowskiego lączyla Lwów

a Ukrainie udalo się omówić każdy punkt

Otóż tablicę informacyjną

i Warszawę oraz symbolizowala naszą

planu pokojowego zaproponowanego

umieszczono na murze

wspólność, naszą jedność historyczną,

przez Stany Zjednoczone.

kamienicy, w której profesor

która ma trwać w naszej europejskiej

­ Plan ws. Ukrainy zostal zmieniony.

mieszkal ostatnie trzydzieści

przyszlości. Postać Kazimierza Twardow-

Pierwotna wersja ,,już nie istnieje". 28-punk-

GOŚCIE WYDARZENIA PRZY TABLICY

lat swego życia.

skiego towarzyszy nam obecnie zarówno

towy plan w formie, w jakiej wszyscy go

Lwowa na Uniwersytet Lwowski i od tego

znane i cenione także dziś, m.in. w gronie

w pracach akademickich, jak i w sprawach

widzieli, już nie istnieje. Część punktów zo-

czasu ponad czterdzieści lat byl związany

lwowskiej inteligencji i ukraińskich wykla-

spoleczno-politycznych.

stala usunięta, część zmieniona. Ani jedna

TEKST I ZDJĘCIA

ze Lwowem i Uniwersytetem Lwowskim.

dowców uniwersyteckich i filozofów.

Oksana Juryneć zaznaczyla, że profesor

uwaga ze strony ukraińskiej nie pozostala

JURIJ SMIRNOW

Efekt jego wykladów byl ogromny, na jego

Konsul generalny RP Marek Radziwon

Kazimierz Twardowski uczynil bardzo wie-

bez reakcji ­ stwierdzil Bewz, cytowany

Upamiętnieniem imienia profesora,

wyklady przychodzily tlumy studentów,

w swoim przemówieniu powiedzial:

le, aby kobiety byly obecne w nauce, w mu-

w poniedzialek przez agencję RBK-Ukraina.

jego zaslug przed naszym miastem, przed

nawet do dwóch tysięcy osób. Trzeba bylo

­ Odslonięcie tablicy ku czci, ku pamięci

rach i na katedrach uniwersyteckich Licz-

Wedlug niego, ostateczne decyzje w najbar-

światową nauką zajmowala się grupa

wynajmować salę koncertową. W 1904

profesora Kazimierza Twardowskiego jest

ba kobiet w jego szkole filozoficznej byla

dziej problematycznych kwestiach będą po-

szlachetnych ludzi, przedstawicieli wspól-

roku dzięki jego inicjatywie powstalo we

ważne z kilku powodów: upamiętniamy

znacznie wyższa niż w innych szkolach i na

dejmować prezydent Ukrainy Wolodymyr

czesnej lwowskiej kultury i nauki. Jednym

Lwowie Polskie Towarzystwo Filozoficzne,

miejsce, w którym żyl i pracowal. Obecnie

innych uniwersytetach. Profesor zawsze

Zelenski i prezydent USA Donald Trump.

z tych, który jako pierwszy podal piękną

które od 1911 roku wydawalo czasopismo

każdy zwróci na to uwagę, nawet ten kto

uczyl swoich studentów sztuki samodziel-

Wcześniej minister spraw zagranicznych

myśl, by uwiecznić imię i czyny uczonego,

,,Ruch Filozoficzny". Redaktorem naczelnym

o tym nic wcześniej nie wiedzial. Na tej

nego myślenia, pracy nad sobą. Kazimierz

Niemiec Johann Wadephul poinformowal, że

byl lwowski dziennikarz Antin Borkowski.

byl oczywiście profesor Kazimierz Twar-

tablicy jest napisane, że Twardowski byl

Twardowski także obecnie jest postacią,

z planu usunięto wszystkie kwestie dotyczą-

Jego inicjatywę podtrzymalo lwowskie

dowski. W latach 1900/1901 i 1904/1905

zalożycielem szkoly filozoficznej lwow-

która pomaga w poszukiwaniu porozumie-

ce Europy i NATO, co uznal za sukces.

Towarzystwo Filozoficzne im. K. Twardow-

profesor Kazimierz Twardowski pelnil

sko-warszawskiej, byl polskim filozofem,

nia w stosunkach polsko-ukraińskich. Dziś

Wedlug ustaleń ,,Financial Times",

skiego, katedry filozofii Uniwersytetu im.

funkcję dziekana Wydzialu Filozoficznego,

polskim uczonym tu, we Lwowie. Byl on też

czcimy Polaka, trzeba także nauczyć się

plan pokojowy zostal zmniejszony z 28 do

Iwana Franki, Uniwersytetu ,,Lwowska Po-

zaś w latach 1914­1917 byl rektorem Uni-

psychologiem, logikiem, pedagogiem, pozo-

szanować wlasnych uczonych. Prrzeżywa-

19 punktów. Nie jest jasne, które zapisy

litechnika" i innych wyższych uczelni lwow-

wersytetu Lwowskiego. W 1917 roku zostal

stawil trwaly ślad we lwowskiej i świato-

my czas, który wymaga, by myśleć i to my-

usunięto.

skich. Zainteresowanie i pomoc w realizacji

odznaczony austriackim Krzyżem Koman-

wej nauce. Nauka nie zna narodowości, ale

śleć bardzo intensywnie, nie można przez

,,PIERWOTNY PLAN POKOJOWY JUŻ NIE

tak szlachetnego przedsięwzięcia udzielily

dorskim Orderu Franciszka Józefa I. Na uni-

ten napis na tablicy jest ważny nie tylko

emocje zmarnować żadnej szansy na poro-

ISTNIEJE". 25.11.2025

lwowska Rada Miejska i Konsulat General-

wersytecie Lwowskim wyksztalcil ponad

ze względu na Twardowskiego, ale także

zumienie i wspólną europejską przyszlość.

ny Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie.

30 profesorów - Polaków, Ukraińców, Ży-

ze względu na Lwów. Ta tablica jest nie

Antin Borkowski powiedzial w wywia-

Dan Driscoll, sekretarz armii

Jak powiedzial Antin Borkowski, praca or-

dów. Często odwiedzal slynne, legendarne

tylko upamiętnieniem Twardowskiego, ale

dzie dla ,,Kuriera Galicyjskiego":

USA, który w ubieglym ty-

ganizacyjna trwala okolo roku. Trzeba bylo

posiedzenia Towarzystwa Matematycznego

jest holdem oddanym temu miastu. Czym

­ Kazimierz Twardowski żyl i tworzyl

godniu mial przedstawić opracowany przez

sprawdzić adres kamienicy, w której miesz-

(prezes profesor Stefan Banach) w kawiarni

więcej będziemy mieli we Lwowie miejsc

w czasach trudnych. Dzięki swojej pozycji

administrację Donalda Trumpa plan pokojo-

kal profesor Twardowski, otrzymać oficjal-

,,Szkockiej", gdzie królowal w gronie ma-

upamiętniających uczonych polskich, ukra-

obywatelskiej uczyl swoich studentów

wy Wolodymyrowi Zelenskiemu w Kijowie,

ną odpowiedź z archiwum (chodzilo o to, że

tematyków i filozofów. W 1928 roku pre-

ińskich, austriackich, żydowskich, miejsc

myśleć szeroko, szukać wartości funda-

przebywa od poniedzialku w Abu Zabi,

zostala zmieniona nie tylko nazwa ulicy, ale

zydent Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki

upamiętniających ludzi kultury i sztuki,

mentalnych. Odslaniamy tę tablicę z myślą

gdzie prowadzi rozmowy z szefem ukraiń-

też numeracja budynków), również uzgod-

odznaczyl jego dzialalność na rzecz nauki

tym cudowniejszym miastem będzie Lwów,

aby osiągnąć to, czego nie udalo się osią-

skiego wywiadu wojskowego, gen. Kyrylo

nić w różnych instancjach umiejscowie-

polskiej Krzyżem Komandorskim Orderu

tym ciekawszym będzie dla nas wszystkich,

gnąć na początku XX wieku, zbudować eu-

Budanowem oraz rosyjską delegacją, której

nie tablicy. Wszystko zostalo szczęśliwie

Odrodzenia Polski.

ponieważ wydaje się mnie, że Lwów jako ty-

ropejskiej Ukrainy, pięknej, mądrej, lepszej.

sklad nie jest znany. Informacje takie prze-

wykonane i tablica ze zdjęciem slynnego

Na uroczystość otwarcia i poświęce-

giel kultur, miejsce, w którym spotykaly się

Do odslonięcia tej tablicy doszlo po rozmo-

kazuje ,,Financial Times".

filozofa oraz krótkim tekstem w językach

nia tablicy pamiątkowej przybylo grono

i do dzisiaj spotykają się różne tradycje,

wach w środowisku lwowskiej inteligencji,

­ Driscoll i Rosjanie mieli rozpocząć

polskim, ukraińskim i angielskim już zdobi

dostojnych gości, przedstawicieli lwow-

w znacznie większym stopniu jest ciekaw-

między innymi po dyskusjach o sprawach

rozmowy w nocy z poniedzialku na wtorek

mur kamienicy. Napis brzmi następująco:

skich uczelni wyższych, lwowskiego To-

sze niż na przyklad Kraków. I na pewno

trudnych, historycznych. Przyszliśmy

­ podaje przedstawiciel administracji USA

,,Kazimierz Twardowski (1866­1938), profe-

warzystwa Filozoficznego, Konsulatu Ge-

w znacznie większym stopniu jest ciekaw-

do wniosku, że tak wybitny czlowiek jak

i dwa inne źródla ,,Financial Times". Rozmo-

sor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, wy-

neralnego RP we Lwowie, lwowskiej Rady

sze niż Warszawa. I ten Lwów dzięki Twar-

Kazimierz Twardowski, nie jest jednak we

wy mają być kontynuowane we wtorek.

bitny polski filozof, twórca światowej slawy

Miejskiej, duchowieństwa lwowskiego,

dowskiemu, ale też dzięki Państwu, którzy

Lwowie upamiętniony, malo znany, i to nas

Do spotkania dochodzi w czasie, gdy

Szkoly Lwowsko-Warszawskiej".

chór kapeli ,,Trembita", razem ponad 50

tę tablicę tutaj zechcieliście i zgodziliście

bardzo zdziwilo. Odnaleźliśmy budynek

USA wywierają presję na Ukrainę, by ta

Dla szerszego kola naszych czytelni-

osób. Między gośćmi obecni byli konsul

się wmurować, zostaje miejscem jeszcze

w którym mieszkal przez wiele lat i ustali-

zgodzila się na plan pokojowy.

ków podajemy krótki życiorys wybitnego

generalny RP we Lwowie Marek Radziwon,

bardziej ciekawym, jeszcze bardziej różno-

liśmy, że musimy to zrobić, upamiętnić tak

Do spotkań w ZEA dochodzi po tym,

uczonego. Kazimierz Twardowski urodzil

pierwszy zastępca mera Lwowa Andrij Mo-

rodnym. Na koniec chcialbym powiedzieć,

szlachetną postać. Uszanować nie tylko

jak w czasie rozmów delegacji USA i Ukra-

się w Wiedniu w polskiej rodzinie od lat

skalenko, profesorowie filozofii Uniwersy-

że na tablicy Twardowskiego widzimy dwie

wybitnego filozofa, ale też zrozumieć glę-

iny w Genewie doszlo do modyfikacji planu

zadomowionej w stolicy imperium. Ojciec

tetu i Politechniki Lwowskiej, deputowana

daty, daty narodzenia i zgonu. Ale nauka, fi-

biej sytuację, która zaistniala we Lwowie

pokojowego. Jego pierwotny ksztalt budzil

jego Pius Twardowski, zajmowal wyso-

Najwyższej Rady Ukrainy Oksana Juryneć,

lozofia, logika Twardowskiego nie ogranicza

w tych czasach. I wyciągnąć wnioski dla

zastrzeżenia Ukraińców i Europejczyków.

kie stanowiska w administracji państwo-

dyrektorowie lwowskich muzeów Roman

się tymi dwoma datami. My i dziś spotyka-

sytuacji obecnej. Praca nad realizacją na-

Po rozmowach w Genewie (Driscoll

wej Austro-Węgier, byl nawet ministrem

Czmelyk (Muzeum Historyczne m. Lwowa)

my się z jego pracami i z jego potomkami na-

szego pomyslu trwala okolo roku. Trzeba

również bral w nich udzial) plan mial zostać

w rządach wiedeńskich. Brat jego w póź-

i Taras Woźniak (Lwowska Galeria Sztuki

ukowymi, którzy odwolują się do jego prac,

bylo sprawdzić adres kamienicy, w której

zredukowany do 19 punktów, najważniejsze

niejszych czasach byl znanym dzialaczem

im. B. Woźnickiego), przedstawiciele du-

do szkoly lwowsko-warszawskiej, do tego

filozof mieszkal, otrzymać oficjalne odpo-

kwestie ­ m.in. dotyczące kwestii teryto-

Polonii wiedeńskiej, jednym z inicjatorów

chowieństwa rzymskokatolickiego i grec-

nurtu filozofii. Jego nauka, jego dziedzictwo

wiedzi z archiwum, uzgodnienia z Radą

rialnych czy perspektyw wejścia Ukrainy

upamiętnienia slynnej Bitwy Wiedeńskiej

kokatolickiego ks. Krzysztof Szebla z rzym-

żyje w pracach wspólczesnych polskich

Miejską. Do sprawy bardzo się przyczyni-

do NATO ­ mialy zostać z niego wykreślone,

i udzialu w niej króla Jana III Sobieskiego

skokatolickiej katedry lwowskiej i ojcowie

i ukraińskich uczonych. Chcialbym bardzo

lo wspólczesne Towarzystwo Filozoficzne,

a ostateczne decyzje w ich sprawie mają za-

oraz rycerstwa polskiego, zaś kuzynem

Andrij Sidanycz, kapelan lwowskiej Rady

podziękować miastu, radnym, profesorom

które powstalo w 2016 roku i ma charak-

paść w czasie rozmów Trumpa z Zelenskim.

Kazimierza Twardowskiego byl lwowski

Miejskiej, ks. kapelan świątyni garnizono-

Uniwersytetu i Politechniki, wszystkim

ter międzynarodowy, międzyuniwersytec-

CBS podawal w poniedzialek, że w tym ty-

metropolita ks. arcybiskup Boleslaw Twar-

wej i Andrij Hnatiw, docent katedry filozo-

Państwu, którzy tutaj się zgromadziliście,

ki, lączy filozofów ukraińskich, polskich

godniu może dojść do spotkania prezydentów

dowski. Kazimierz Twardowski byl absol-

fii. Czcigodni ojcowie poświęcili tablicę, zaś

a osobiście Antinowi Borkowskiemu za to,

i innych, również uniwersytety z Ukrainy,

USA i Ukrainy w Waszyngtonie, ale rzecznicz-

wentem slynnego Gimnazjum Theresia-

liczne przemówienia obecnych na uroczy-

że możemy się spotkać w tym miejscu, przy

Polski, Kanady, Czech, Austrii.

ka Bialego Domu, Karoline Leavitt stwierdzila

num w Wiedniu i Wydzialu Filozoficznego

stości profesorów, przedstawicieli wladz

tej tablicy.

Na zakończenie uroczystości chór ka-

na późniejszej konferencji prasowej, że na ra-

Uniwersytetu Wiedeńskiego. Doktorat

miejskich i organizatorów przybliżyly ze-

Andrij Dachnij, profesor katedry filozo-

peli ,,Trembita" wykonal kilka utworów

zie takiego spotkania nie ma w planach.

z filozofii obronil w 1891 roku, habilitację ­

branym postać wybitnego polskiego filozo-

fii Uniwersytetu im. Iwana Franki dodal, że

muzycznych, między innymi slynny hymn

SEKRETARZ ARMII USA ROZMAWIA

w 1894 roku. W roku 1895 przenosi się do

fa i zaświadczyly, że jego imię jest szeroko

wspólnota akademicka Lwowa doskonale

studencki ,,Gaudeamus".

Z ROSJANAMI W ABU ZABI 25.11.2025