20
nr 22 (482) 28.11.17.12.2025
Kurier kulturalny
www.kuriergalicyjski.com
W stulecie urodzin Andrzeja Nikodemowicza (19252017)
Wielkiemu Artyście w holdzie
Szkic do portretu Mistrza
W liście do artystów św.
Jan Pawel II odnotowal,
że artysta obcuje
z pięknem w sposób
szczególny. Można więc
powiedzieć, że piękno
jest jego powolaniem,
zadanym mu przez
Stwórcę wraz z darem
talentu artystycznego.
I taki wlaśnie stosunek
do swego daru talentu
mial prof. Andrzej
Nikodemowicz, który
traktowal go nie tylko jako
powolanie, ale również
nader wymagające
zadanie. Jednak droga
do uświadomienia sobie
powolania nie byla dla
Artysty ,,uslana różami".
AUTORKA TEKSTU NA KONCERCIE ,,LWÓW W HOLDZIE
MARIA EWA SOLTYS
ANDRZEJOWI NIKODEMOWICZOWI"
Wiele lat temu, gdy jako mloda dziew-
W ramach koncertów, odbywających
czyna nie bardzo sobie jeszcze zdawalam
Warto odnotować, że rękopisy prof.
się w Trybunale Koronnym (cykl ,,Koncer-
sprawę z tego, czym tak naprawdę jest po-
Andrzeja Nikodemowicza są wyjątkowo
ty w Trybunale") oraz wydarzeń odbywa-
wolanie, Chrzestny opowiedzial mi historię,
staranne teksty, tytuly, oznaczenia
jących się w ramach festiwalu ,,Harmonie
która glęboko zapadla mi w pamięć (i być
temp i in. są w jego utworach misternie
Starego Miasta", zabrzmialy utwory for-
może miala wplyw na uświadomienie mo-
wykaligrafowane, co chyba świadczy
tepianowe oraz kameralne, m.in.: ,,Medy-
jego powolania). Otóż początkowo przyszly
o niezwyklej cierpliwości twórcy. Poza
tacje" op. 83, ,,Ekspresje" op. 28, Preludia
kompozytor marzyl, by zostać pianistą kon-
pracowitością, cechowalo go też rzadkie
KONCERT WIELKOPOSTNY Z OKAZJI 100-LECIA URODZIN PROF. A.
(5) na fortepian; ,,Sonorita na wiolonczelę
certującym. W tym celu codziennie godzina-
u artystów zorganizowanie i umilowanie
NIKODEMOWICZA, 6.IV.2025 (AFISZ)
solo" oraz ,,Sonorita quasi una Sonata" na
mi ćwiczyl na fortepianie aż do momentu,
porządku. Córka kompozytora Malgorza-
skrzypce, wiolonczelę i fortepian (obydwa
W ramach tegorocznego, XIV już Mię-
100-lecie urodzin Andrzeja Nikodemo-
gdy nabawil się kontuzji (potocznie nazywa
ta Nikodemowicz odnotowala w swoich
utwory kameralne pochodzą z okresu fa-
dzynarodowego Festiwalu ,,Andrzej Niko-
wicza, m. in. Warszawie (np. 14 lutego
się to ,,przegraniem" ręki). Gdy sytuacja
wspomnieniach, że ojciec pozostawil po
scynacji kompozytora sonorystyką).
demowicz czas i dźwięk" (odbywal się
w ramach koncertu symfonicznego ,,Pol-
wreszcie jakby wrócila do normy, mlodzie-
sobie lad i porządek. ,,Wszystkie dziela
Z muzyki sakralnej wykonano m.in.
w dniach 20.09 19.10) z dziel naszego
ska Muzyka XX Wieku" zabrzmiala ,,Mala
niec zachorowal na szkarlatynę, w konse-
zostaly poukladane w teczkach w odpo-
suita na orkiestrę", a 7 listopada wykonano
,,Psalm Dawidowy" do tekstu Jana Kocha-
Artysty publiczność mogla uslyszeć m.
kwencji której prawie utracil sluch w jed-
wiedniej kolejności, poukladane wedlug
nowskiego (męski zespól wokalny ,,Kairos")
in. 12 Kolysanek na fortepian (uważane za
,,Sonatę na fortepian").
nym uchu. Ktoś inny móglby się zalamać.
opusów, opisane w odpowiednim wykazie
w ramach Koncertu Wielkopostnego (6.04),
,,utwory o szczególnej urodzie"), III Sonatę
We Lwowie najważniejszym wyda-
Mój Chrzestny podsumowal te przeżycia
kompozycji". Jako córka i wnuczka kompo-
fortepianową op. 22 i in. Zainteresowanie
rzeniem poświęconym prof. Nikodemo-
natomiast w ramach Nadzwyczajnego Kon-
w sposób następujący: ,,Oto jak prowadzil
zytorów, mogę chyba tylko powiedzieć:
certu Symfoniczno-Chóralnego zrealizowa-
wzbudzil poza tym ,,Koncert na 2 forte-
wiczowi, byl zorganizowany w Bazylice
mnie Pan Bóg do uświadomienia sobie, że
,,Ale szczęściara!"
Metropolitalnej Wniebowzięcia Najświęt-
no ,,Misterium Krzyża Świętego" (12.09).
piany in C", który brawurowo wykonali
powolaniem moim jest kompozycja, a nie
Obchody i uroczystości
Szczególne miejsce w muzycznym kra-
artyści ze Lwowa Oksana Rapita oraz
szej Marii Panny koncert pt. ,,Lwów w hol-
kariera pianisty-wirtuoza".
jobrazie Lublina zajmuje Międzynarodowy
Myroslaw Drahan. Warto odnotować, że
dzie Andrzejowi Nikodemowiczowi" (14
Na początku września 2024 roku Rada
Swoje powolanie traktowal mój
równolegle (4 października) z koncertem
listopada 2025). W programie znalazly
Festiwal ,,Andrzej Nikodemowicz czas
Miasta Lublin podjęla decyzję o ogloszeniu
Chrzestny nie tylko jako odpowiedzialne
i dźwięk". Pomyslodawczynią i twórczynią
wirtuozów lwowskich, w sali kameralnej
się trzy utwory: III Koncert na fortepian
2025 Rokiem Andrzeja Nikodemowicza.
i wymagające zadanie, ale też jako swoją
z orkiestrą smyczkową, skomponowany
Na rozpoczęcie obchodów, 12 stycznia za-
festiwalu jest Teresa Księska-Falger, która
Filharmonii Lwowskiej również odbyl się
misję (podobnie jak np. Karol Szymanow-
wspomina m.in., że na krótko przed rozpoczę-
koncert poświęcony 100. rocznicy uro-
w 2002 r. w Lublinie (a nie we Lwowie, jak
brzmialy kolędy w wykonaniu dwóch chó-
ski). Podziwialam go m.in. za to, że wla-
ciem jego pierwszej edycji (wrzesień 2011 r.)
dzin Andrzeja Nikodemowicza. W ramach
próbowala to wmówić publiczności prele-
rów (chlopięco-męskiego i seminaryjnego)
ściwie przez cale swoje życie aż do późnej
koncertu lwowskiego zabrzmialy glównie
gentka), II Koncert wiolonczelowy, skom-
podczas spotkania z Profesorem, Andrzej Ni-
w kościele Metropolitalnego Seminarium
starości wstawal wcześnie, by przynaj-
kodemowicz zapytal, skąd się wziąl pomysl
utwory z wczesnego sonorystycznego
ponowany w 2004 r. oraz oratorium ,,Via
Duchownego, natomiast 18 stycznia miala
mniej kilka godzin komponować. Podej-
crucis" (fragmenty) z 1996 r., które zresztą
miejsce Msza św. w intencji Profesora pod
nazwy tego wydarzenia, na co pani Księska
okresu twórczości kompozytora, a wy-
rzewam, że nigdy nie narzekal na brak
mialo swoje prawykonanie we Lwowie na
odpowiedziala: "To jest Pana czas i Pana mu-
konala je pianistka Marianna Humecka.
przewodnictwem Metropolity Lubelskiego
natchnienia. Zresztą nie mial zwyczaju,
zyka, czyli dźwięk". Ta odpowiedź wyraźnie
Również w innych miastach Polski odbyly
początku lat 2000. Wykonawcami kon-
arcybiskupa Stanislawa Budzika oraz kon-
by na cokolwiek narzekać, nawet w sytu-
usatysfakcjonowala Mistrza.
się w tym roku koncerty uwzględniające
certu byli: Orkiestra Kameralna ,,Wirtuozi
cert urodzinowy.
acjach gdy nieszczęścia chodzily gęściej
Lwowa" Lwowskiej Filharmonii Narodo-
niż parami.
wej, Chór Kameralny ,,Gloria", soliści: Iryna
Prof. Andrzej Nikodemowicz wierzyl
Kluczkowska (sopran), Maksym Salnikow
w Boga i Bogu duszą dziecka. Biskup
(tenor), Oksana Rapita (fortepian), Oksana
lubelski Mieczyslaw Cislo, który znal
Lytwynenko (wiolonczela). Calość popro-
Profesora przez wiele lat, napisal o nim:
wadzil Wolodymyr Sywochip.
,,Jeżeli święci chodzą po ziemi i są zwykly-
III koncert fortepianowy jest zwartą
mi ludźmi, to niewątpliwie prof. Andrzej
kompozycją stawiającą na wirtuozerię,
Nikodemowicz do nich należal". Nic więc
wydobycie kolorystycznych możliwości
dziwnego, że w dość zróżnicowanej pod
instrumentu, a równocześnie wymaga-
względem gatunków jego twórczości mu-
jący glębokiego zrozumienia i wyekspo-
zyka sakralna zajmuje miejsce szczególne.
nowania subtelnego liryzmu niektórych
Wlaśnie w utworach religijnych prof. Niko-
fragmentów. Z tym zadaniem blysko-
demowicza najpelniej wyrazila się jedność
tliwie poradzila sobie znana pianistka,
czlowieka (jako twórcy) i jego dziela. Mu-
profesor Akademii Muzycznej we Lwowie
zyka tego wielkiego Artysty jest niczym
Oksana Rapita. Dzielo to pianistka pre-
dziennik duszy, z którego wylania się po-
zentowala zresztą już lata temu w Lubli-
stać czlowieka glęboko wierzącego, któ-
nie oraz w Warszawie (w 2005 r.), gdzie
ry swoją niezachwianą wiarę manifestuje
NADZWYCZAJNY KONCERT CHÓRALNO-SYMFONICZNY W 100. ROCZNICĘ URODZIN ANDRZEJA
zresztą nagrala III Koncert w Studiu Pol-
w swojej muzyce, sobie tylko wlaściwymi
NIKODEMOWICZA, 12.IX.2025 (AFISZ)
skiego Radia.
środkami wyrazu.
