26

nr 22 (482) 28.11.­17.12.2025

Z przedwojennej prasy

www.kuriergalicyjski.com

Jesienne informacje w ,,Gazecie Porannej"

departamentu sztuki Skotnic-

,,Gazetę Poranną"

ki ma dokonać uroczystej de-

z ostatnich dni listopada

koracji zwlok orderem Wielkiej

1925 r. zdominowaly

Wstęgi Polonia restituta, nada-

informacje o zgonie

nym świeżo Zmarlemu.

Stefana Żeromskiego.

Straż honorową przy zwlo-

21 listopada większość

kach aż do chwili wyprowa-

dzenia mają pelnić czlonkowie

prasy polskiej umieścila

Polskiego Klubu Literackiego.

oficjalny nekrolog.

Pogrzeb wyznaczono na ponie-

dzialek, 23. b. m., godz. 13.

OPRACOWAL

Na dziedzińcu zamkowym po-

KRZYSZTOF SZYMAŃSKI

żegna Zmarlego, twórcy ,,Popio-

+

lów" Minister wyznań i oświece-

Stefan Żeromski

nia publicznego, p. Grabski.

Warszawa, 20. listopada.

Godz. 12. w poludnie.

Hold Zmarlemu oddal również

Okolo godz. 11 tej zmarl tu

Prezydent Rzeczypospolitej.

Stefan Żeromski

w mieszkaniu swem na Zamku

Warszawa 21 listopada. Dzi-

Królewskim skutkiem

siaj o godz. 9 rano pieszo z Bel-

paraliżu serca, wywolanego

wederu przybyl na Zamek Pre-

przepracowaniem

zydent Rzplitej. Znalazlszy się

i dlugoletnią chorobą pluc,

przed otwartą trumną Prezy-

która w ostatnich czasach

dent ukląkl i odmówil krót-

WYPROWADZENIE ZWLOK STEFANA ŻEROMSKIEGO Z PALACU KRÓLEWSKIEGO W WARSZAWIE

przejawiala się nieustannymi

ką modlitwę, poczem zlożyl

atakami gwaltownej

pocalunek na czole Zmarlego.

dusznicy. Wieść momentalnie

jedno zlekceważyl... Dziś jed-

To cudne granie?

Zgasl bez cierpień. W chwi-

Prezydent udal sie następnie

rozbiegla się

nak milkną glosy krytyki. Blę-

Gdzież ten krzepiący ton

li katastrofy byl sam w domu

ku mieszkaniu p. Żeromskiej

po calej Warszawie i pogrążyla

dy bowiem plynące z milości są

Z czystego zlota,

i oświadczyl jej, że ze względu

z żoną, córka bawila bowiem na

ją w najglębszej żalobie.

równie cenne, jak kroki szczę-

Z dzwonnego spiżu?

mieście. Wkrótce potem wieść

na urząd, jaki piastuje nie bę-

śliwe i udale... Trzeba przyto-

Skąd ta cisza, o Chryste?

o zgonie znakomitego pisarza

dzie mógl towarzyszyć zwlo-

Gazeta zamieścila również

czyć do nich tę miarę, na którą

Pęklo serce dzwonu zlociste

rozbiegla się po stolicy. Na po-

kom na sam cmentarz, jednakże

artykul redakcyjny, autorstwa

zaslugują ­ miarę serca.

I umilkl dzwon.

dwórzec Zamku zaczęli nadcią-

w charakterze przyjaciela śp.

dr. Henryk Balka, zaczynają-

Żeromski na nią calkowicie

(Zabila go tęsknota

Zmarlego przybędzie w dniu

gać przyjaciele osobiści Zmar-

cy się slowami: Jak grom spa-

i zupelnie ­ ZASLUŻYL.

Na cierpień krzyżu).

lego, przedstawiciele wladz,

pogrzebu na Zamek, by towa-

dla nieoczekiwanym bolesnym

literatury i prasy. W tej chwi-

rzyszyć konduktowi do Placu

ciosem na Polskę wieść, iż Ste-

Wielką  narodową  stra-

W kolejnych numerach Ga-

li odbywa się wymiana zdań,

Zamkowego.

fan Żeromski zakończyl życie.

tę  poetycko  ująl  Henryk

zeta opisuje też ostatnie chwile

gdzie Stefan Żeromski ma być

Zbierzchowski.

Umilklo ,,corardens" nasze-

Pisarza...

pochowany.

Informując dalej swoich Czy-

go pokolenia, grążac w żalobie

Zmarl nagle, bez cierpień, na

Jak się Wasz korespondent

telników, Gazeta Poranna w ko-

rodaków ­ zgasl duch czysty,

Na zgon Stefana Żeromskiego.

Zamku Królewskim

dowiaduje, pogrzebem zajmie

lejnym numerze zamieszcza re-

Caly kraj śledzil z powagą

jasny i świetlany, co blaskiem

się Państwo. Rząd na wiado-

lację z pogrzebu Pisarza.

Byleś jak dzwon

i niepokojem przebieg jego cho-

mość o zgonie Żeromskiego

prawdy opromienial drogi su-

Pogrzeb Tego, co byl ,,sercem

O ścianach ze spiżu,

roby i z ulgą odetchnąl na wia-

przeslal depeszę kondolencyj-

mienia narodowego ­ odszedl

serc" Polaków

O sercu ze zlota,

domości o polepszeniu o tyle,

ną, podpisaną w imieniu rządu

ku wiecznemu ognisku Milo-

Warszawa,  23  listopada.

(Wykula go tęsknota

iż kilku lekarzy samochodem

przez Min. Raczkiewicza.

ści ten, co jak magnes, za życia

W slotny, jesienny dzień na-

Na cierpień krzyżu).

Marszalka Sejmu moglo prze-

zawsze się ku niemu kierowal.

... i pierwsze Przygotowania

stąpilo wczoraj zlożenie zwlok

A serce to bilo

wieźć go z Konstancina spod

Dostojnemu  Przewodnikowi

do pogrzebu.

Stefana Żeromskiego do gro-

Przez tyle lat

Warszawą do stolicy. W ostat-

naszych dusz, boskiemu Ka-

bu. Przebieg uroczystości ża-

Polsce na trwogę,

nich czasach Stefan Żeromski

Zwloki ś.p. Stefana Żerom-

planowi Piękna, niezrówna-

lobnej byl następujący: O godz.

Ludziom na czyn.

wstawal codziennie i prowa-

skiego zostaną przeniesione ju-

nemu Mistrzowi Slowa, Wiel-

12.45 przybyl Prezydent Rzpltei

Kto zgubil drogę,

dzil normalny tryb życia pod

tro rano do zamienionej na ka-

kiemu Budowniczemu Mowy

w otoczeniu adiutantów i w to-

Kto w drodze padl

opieką żony i córki. Wczoraj

plicę sali kolumnowej Polskiego

Ojczystej chylimy się wszyscy

warzystwie dyrektora kance-

Na glazie win,

polożyl się na spoczynek nie-

Klubu Literackiego na Zamku.

w kornym poklonie.

larii cywilnej Lenca. Dokola

Tego dopadal

co później i obudzil się dziś o 11

Zmarly byl zalożycielem tego

Zamku zgromadzily się już tym-

Dzwoniący spiż

rano. W chwilę potem wezwal

klubu i jego pierwszym czlon-

Dalej następuje przypomnie-

czasem olbrzymie tlumy ludno-

I znów się dźwigal

żonę i poprosil o odslonięcie

kiem honorowym. Począwszy

nie drogi życiowej Zmarlego

ści, delegacje itd.

Ku gwiazdom wzwyż,

rolet. Zanim p. Żeromska zdą-

od poludnia, publiczność będzie

i jego twórczości. A kończy się

Kondukt pogrzebowy ruszyl

Ku Polsce wzwyż.

żyla to uczynić, Stefan Żerom-

miala dostęp do zwlok. W cią-

tekst slowami:

z dziedzińca zamkowego okolo

Gdzież teraz na polskim tanie

ski stęknąl cicho i przestal żyć.

gu dnia jutrzejszego dyrektor

Ten czlowiek, plonący nie-

g. 1-szej. Przy zwlokach pelnila

ustannym żarliwym ogniem

wartę honorową straż oficerska.

Uczucia, byl zarazem wiel-

Wyprowadzenie zwlok nastą-

kim ­ Artystą. Magnus Parens

pilo po przemówieniu księdza

wspólczesnej literatury polskiej

superintendanta kościola ewan-

­ tchnieniem swej wielkiej in-

gelicko-reformowanego Sema-

dywidualności  artystycznej

deniego. Na dziedzińcu przemó-

owial plejadę mlodszych pisa-

wil minister oświaty Stanislaw

rzy, co poszli drogą wskazaną

Grabski, który zakończyl swoje

przez mistrza...

dluższe przemówienie nastę-

Jeśliby chcieć w zwartem

pującemi slowy: ,,Z serca Że-

określeniu zamknąć istotę ar-

romskiego, które przestalo bić

tyzmu Żeromskiego, to pomimo,

w jego ciele, ale bije i bić będzie

iż pozostawil w spuściźnie tyl-

w piersiach czytelników ksią-

ko dziela epickie i dramatyczne

żek ­ idzie dla sumień polskich

­ byl on par excellence lirykiem.

ten nakaz: Pragnijmy wszyscy,

I stąd wynika twierdzenie pa-

by nowe pokolenia polskie żyly

radoksalne na pozór: Żeromski,

w radości i poczuciu swej sily,

artysta, najczulej sluchający

choć życie jednostek i narodów

glosu wewnętrznego, dążący

nie jest nigdy wolne od ciężkich

z niezwyklą wprost uczciwo-

doświadczeń. Gdy opatrzność

ścią do prawdziwości ekspresji

ześle na Was doświadczenia, nie

­ jest jednym z najbardziej sub-

zamykajcie się tylko w sobie,

jektywnych autorów polskich...

tak by zmagania dusz Waszych

Dlatego w zapędzie rozplo-

nie byly jedynie lichym i ego-

mienionego uczucia nie raz

istycznym bólem. Lączcie Wasz

może nie jedno przecenil, nie

KONDUKT POGRZEBOWY NA KRAKOWSKIM PRZEDMIEŚCIU