12

nr 23­24 (483­484) 19.12. 2025­15.01.2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

109. Spotkanie Ossolińskie we Lwowskiej

Narodowej Naukowej Bibliotece Ukrainy im. W. Stefanyka

10 grudnia br. we Lwowskiej

Ukraiński prelegent Andrij Pawly-

Narodowej Naukowej

szyn stara się ową filozofię, owe powieści

Bibliotece (LNNB) Ukrainy

Jacka Dukaja przelożyć na język ukraiń-

im. W. Stefanyka odbylo

ski. Jest to nie mniej trudna sprawa niż

się kolejne i już ostatnie

napisać oryginal. Andrij Pawlyszyn to

w 2025 roku polsko-

ukraiński, lwowski historyk, dziennikarz,

ukraińskie 109. Spotkanie

publicysta, tlumacz i wykladowca. Ukoń-

Ossolińskie. Minąl kolejny

czyl Wydzial Historyczny Uniwersytetu

rok twórczej wspólpracy

Lwowskiego im. Iwana Franki za specja-

lwowskich i wroclawskich

lizacją ,,nowożytna i najnowsza historia".

bibliotekarzy, naukowców,

Pracowal jako nauczyciel, glówny redak-

dzialaczy kultury. Tradycyjnie

tor lwowskich wydawnictw, między inny-

Spotkania Ossolińskie

mi ,,Feniks", ,,Proswita" oraz dziennikarz

organizują wspólnie lwowska

i prowadzący programy analityczne. Od

biblioteka (LNNB im. W.

2010 roku wyklada w Ukraińskim Uni-

Stefanyka) i Zaklad Narodowy

wersytecie Katolickim kursy z historii

im. Ossolińskich (ZN im.

nowożytności, totalitaryzmu i tożsamo-

Ossolińskich) we Wroclawiu.

ści narodowej. Jako tlumacz w znaczący

Tradycja trwa od 2006 roku

sposób przyczynil się do popularyzacji

i kolejny 2026 rok będzie

literatury polskiej i europejskiej na Ukra-

rokiem jubileuszowym.

inie, tlumacząc dziela Zbigniewa Herber-

ta, Brunona Schulza, Czeslawa Milosza,

ORGANIZATORZY I PRELEGENCI SPOTKANIA

Jerzego Ficowskiego i Janusza Korczaka.

TEKST I ZDJĘCIA

Za swoją dzialalność translatorską i ese-

JURIJ SMIRNOW

jeszcze jeden bardzo konkretny temat,

bardzo cieplo przedstawiciele Związku

ważnym (zwlaszcza w literaturze polskiej)

istyczną Andrij Pawlyszyn zostal wyróż-

Wspaniala tradycja, bardzo owocna

związany z wieloletnią wspólpracą dwóch

Rodowego Dzieduszyckich herbu Sas na

komentatorem przemian kulturowych

niony wieloma nagrodami, m.in. Nagrodą

i korzystna praca na rzecz rozwoju kontak-

instytucji, mianowicie prezentacja repozy-

czele z przewodniczącym Rady Związku

wywolanych rozwojem technologii. Jacek

Translatorską Polskiego PEN Clubu oraz

tów polsko-ukraińskich w dziedzinie kultu-

torium cyfrowego ,,Wspólne dziedzictwo"

Mateuszem Dzieduszyckim i sekretarzem

Dukaj wieści rychle przejście naszej cywi-

Nagrodą im. Jurija Szeweliowa za książkę

ry i wspólnego dziedzictwa. Wlaśnie wspól-

LNNB im. W. Stefanyka i ZN im. Ossoliń-

Rady Związku Melanią Dzieduszycką.

lizacji do ery postpiśmiennej.

,,Nam nadal zagraża wieczność", a także

ne dziedzictwo i wspólna historia LNNB

skich. Ta inicjatywa niezbędna w dobie

Związek Rodowy Dzieduszyckich herbu

Jacek Dukaj jest uhonorowany najważ-

Nagrodą Pantelejmona Kulisza i odznaką

im. W. Stefanyka i ZN im. Ossolińskich są

wspólczesnych technologii, w konkret-

Sas od lat twórczo wspólpracuje z LNNB

niejszymi nagrodami literackimi, w tym

,,Paderewski" za zaslugi w rozwijaniu pol-

podstawą tak owocnej wspólpracy w wielu

nym przypadku i w konkretny sposób lą-

im. W. Stefanyka. We lwowskiej bibliotece

Nagrodą im. Janusza A. Zajdla, Nagrodą

sko-ukraińskiego dialogu.

kierunkach dzialań obydwóch placówek bi-

czy na poziomie cyfrowym, na poziomie

obecnie są przechowywane cenne, często

Kościelskich, Europejską Nagrodą Lite-

Wicedyrektor ZN im. Ossolińskich dr

blioteczno-muzealnych i Spotkania Ossoliń-

Internetu zbiory lwowskie i wroclawskie,

unikatowe dokumenty i książki z dawnego

racką za powieść ,,Lód", a także Srebrnym

Marek Mutor zaprezentowal obecnym

skie są jednym z przejawów tej wspólpracy,

podzielone wiele lat temu w wyniku II

archiwum i biblioteki z palacu Dzieduszyc-

Medalem ,,Zaslużony Kulturze Gloria Ar-

nowy pionierski projekt wspólpracy pol-

wyraźnie widocznej w życiu kulturalnym

wojny światowej. Progres techniczny robi

kich przy ul. Kurkowej we Lwowie.

tis". O tych niezwykle ciekawych moż-

sko-ukraińskiej, wspólpracy LNNB im.

Lwowa i Wroclawia. Dlatego wyraźnie wi-

swoje i jeszcze 20 lat temu na pewno Adolf

Wicedyrektor ZN im. Ossolińskich dr

liwościach rozwoju ludzkości, o miejscu

W. Stefanyka i ZN im. Ossolińskich, mia-

docznej, że owe Spotkania Ossolińskie, owa

Juzwenko i Larysa Kruszelnicka nie mogli

Marek Mutor przedstawil obecnym pre-

w nowej kulturze książki, slowa pisanego

nowicie projekt ,,Repozytorium cyfrowe-

wspólpraca jest przykladem, kierunkiem,

nawet pomyśleć o takim polączeniu ich

legentów 109. Spotkania Ossolińskiego.

i nie tylko o tym, mówil prelegent w swoim

go LNNB i ZniO ,,Wspólne dziedzictwo".

drogowskazem wspólpracy dla innych

instytucji.

Przedstawicielem strony polskiej byl Ja-

przemówieniu. Polot jego myśli, jego filo-

Między innymi powiedzial, że jest to wy-

lwowskich i polskich placówek kultury, mu-

109. Spotkanie Ossolińskie tradycyjnie

cek Dukaj, jeden z najważniejszych wspól-

zofia, jego rozumienie rozwoju ludzkości

darzenie bardzo ważne, wydarzenie na

zeów, archiwów, wyższych uczelni. Wla-

zainaugurowal dyrektor generalny LNNB

czesnych pisarzy polskich, autor literatury

nawet już w najbliższych dziesięcioleciach

skalę calego regionu Europy Środkowo-

śnie o taką wspólpracę chodzilo w dalekim

im. W. Stefanyka Wasyl Fersztej, dysku-

spekulatywnej lączącej filozofię, futurolo-

XXI wieku, robi bardzo trudnym, może nie-

-Wschodniej. Repozytorium tworzone jest

już 2006 roku dyrektorowi ZN im. Ossoliń-

sje prowadzil wicedyrektor ZN im. Osso-

gie i eksperyment formalny, absolwent

możliwym, przekazanie tego wszystkiego

równolegle przez dwa zespoly pracowni-

skich dr. Adolfowi Juzwence i dyrektorowi

lińskich dr Marek Mutor. Organizatorzy

filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

w zwyklym reportażu prasowym. Jest

ków obu instytucji ­ we Lwowie i we Wro-

generalnemu LNNB im. W. Stefanyka prof.

zaprosili do dyskusji pisarza i publicystę

Jacek Dukaj debiutowal jako nastolatek

taka możliwość, że wspólczesne mlode

clawiu. We Lwowie kierownikiem zespolu

Larysie Kruszelnyckiej.

Jacka Dukaja z Krakowa i tlumacza (mię-

opowiadaniem ,,Zlota galera", a uznanie

pokolenie dożyje do tego czasu i zobaczy

fachowców ukraińskich jest Wolodymyr

Wielkim orędownikiem i organizato-

dzy innymi powieści J. Dukaja) i publicystę

przyniosly mu ,,Xavras Wyżryn", ,,Czarne

co z jego myśli sprawdzilo się, a co nie.

Hissowiski, zaś we Wroclawiu zespolem

rem tych Spotkań, tej wspólpracy byl

Andrija Pawlyszyna ze Lwowa. Marek Mu-

oceany", ,,Inne pieśni" i monumentalny, na-

Stanislaw Lem pisal o komputerach

fachowców polskich kieruje Bartlomiej

również Jan Malicki, dyrektor Studium

tor podkreślil, że Jacek Dukaj jest najbar-

gradzany ,,Lód". Na podstawie jego ,,Kate-

i Internecie i dożyl czasu, kiedy wszystko

Siedlarz (obydwaj obecni byli na Spotka-

Wschodniego Uniwersytetu Warszaw-

dziej znanym polskim twórcą fantastyki

dry" powstal nominowany do Oscara film

to stalo się rzeczywistością. Przecież, na

niu). Repozytorium stanowi nowocze-

skiego. Pokolenie ludzi, którzy przeżyli II

i autorem literatury spekulatywnej, czyli

Tomasza Bagińskiego. Jacek Dugaj tworzy

przyklad dzieci, które urodzily się w 2025

sną bibliotekę cyfrową, odpowiadającą

wojnę światową i trudne wojenne stosun-

prozy lączącej elementy nauki, filozofii, fu-

prozę o przemianach technologicznych,

roku dożyją do XXII wieku. Czy będzie

wspólczesnym standardom prezentacji

ki polsko-ukraińskie, dobrze rozumialo

turologii i eksperymentu formalnego, eks-

transhumaniźmie i przyszlych formach

za 50­70 lat potrzebna pisana książka,

i udostępniania zasobów dziedzictwa kul-

konieczność budowy przyjaznych relacji

plorującej alternatywne wizje przyszlości,

kultury. Szczególne miejsce w jego twór-

a wraz z nią biblioteka? Może wszystkie

turalnego. Obecnie na poziomie cyfrowym

między dwoma narodami, poszukiwa-

technologii i kultury.

czości zajmuje ,,Po piśmie" ­ glośny esej,

potrzebne informacje każda konkretna

obydwie instytucji mogą wspólnie dzialać,

nia wspólnych punktów historycznych

Spotkanie zorganizowano w przytulnej

w którym autor przedstawia wlasną teorię

osoba będzie mogla zaczerpnąć z zasobów

szanując wzajemnie prawa do kolekcji,

i wspólnego dziedzictwa kulturowego. Na

Sali Kominkowej biblioteki im. W. Stefany-

przejścia od kultury opartej na linearnym

elektronicznych, a może jeszcze innych,

którymi się opiekują. Zbiory LNNB im. W.

przykladzie wspólpracy LNNB im. W. Ste-

ka, którą zdobi zabytkowy XIX-wieczny

piśmie do epoki mediów immersyjnych.

obecnie jeszcze nieznanych?

Stefanyka i ZN im. Ossolińskich lączą się

fanyka we Lwowie i ZN im. Ossolińskich

piec kaflowy. Jak zawsze sala wypelniona

Opisuje zanikanie abstrakcyjnego my-

Czy wyniknie sytuacja podobna do

znów w świecie cyfrowym.

ta wspólna historia i wspólne dziedzictwo

byla po brzegi. Wśród obecnych na sali byli

ślenia typowego dla ,,czlowieka pisane-

średniowiecza, kiedy większa część spo-

Od 22 lat trwa wspólpraca dwóch in-

jest jak najbardziej widoczna i bardzo kon-

przedstawiciele Konsulatu Generalnego

go" i narodziny nowych modeli percepcji

leczeństwa skladala się z analfabetów

stytucji bibliotecznych, prowadzi się cy-

kretna. Bardzo ważnym etapem w rozwo-

RP we Lwowie, profesorowie lwowskich

ksztaltowanych przez obraz, symulację

i tylko bardzo wąskie kolo mnichów,

fryzację zbiorów. Obecnie praca wchodzi

ju wspólpracy stala się organizacja podob-

uczelni wyższych, dyrektorowie muzeów

i technologię SI. Wlaśnie dlatego J. Dukaj

uczonych, wladców czytalo i pisalo rę-

w nowy etap. W ciągu ostatnich dwóch lat

nych spotkań we Wroclawiu. Idea istniala

lwowskich (m.in. Taras Wozniak, dyrektor

jest uważany też za pisarza-fantastę, zaś

kopisy iluminowane? Może w XXII wieku

zbudowano najnowocześniejszą infrastruk-

od dawna, zaś realizować ją w konkret-

Lwowskiej Galerii Sztuki im. B. Woźnic-

temat 109. Spotkania Ossolińskiego jest

też zostanie owe wąskie kolo intelektu-

turę w obu wspólpracujących instytucjach.

nych Spotkaniach Stefanykowskich we

kiego), dyrektor Państwowego Archiwum

mu jak najbardziej bliski. Jest on jednym

alistów, co zaś będzie z większością spo-

Wspólnie też szkolimy nasze zespoly. Jest to

Wroclawiu udalo się wlaśnie w 2025

Historycznego Ukrainy we Lwowie Ste-

z najbardziej oryginalnych autorów lite-

leczeństwa? Czy będą to nowi analfabeci

projekt solidarności polsko-ukraińskiej. Cy-

roku. Od pierwszych Spotkań Ossolińskich

fanyk. Wśród gości z Polski byli witani

ratury europejskiej XXI wieku i bardzo

XXII wieku? Jacek Dukaj stawia pytania

fryzacja sprawia, że mamy dostęp do zbio-

po dzień dzisiejszy tak ważne imprezy in-

filozoficzne, szuka na nie odpowiedzi al-

rów bez względu na to, gdzie się znajdują,

telektualne odbywają się pod patronatem

ternatywne i zachęca do dyskusji. .in.

a także znacznie podnosi bezpieczeństwo

Konsulatu Generalnego RP we Lwowie.

powiedzial:

ich zachowania (w postaci obrazu) dla przy-

Konsulat pomagal i pomaga w wielu kon-

­ W świecie postpiśmiennym logika

szlych pokoleń. Odbiorcom projekt dostar-

kretnych kwestiach organizacyjnych tych

często przegrywa emocjom, a dyskusje

cza możliwość korzystania z dokumentów

w bardzo dobrej jakości. Bartlomiej Siedlarz

Spotkań, również w innych inicjatywach

publiczne coraz bardziej opierają się na

pokazal też wszystkim obecnym na Spotka-

wspólpracy LNNB im. W. Stefanyka i ZN

obrazach i bodźcach, a nie na linearnym

niu, jak repozytorium dziala w praktyce i jak

im. Ossolińskich.

myśleniu, które dala nam kultura pisma.

będzie wspierać wspólpracę obu instytucji.

W tradycyjnej atmosferze przyjaźni

Dyskusje publiczne, jeśli mają angażować

Na zakończenie 109. Spotkania Osso-

i wzajemnego szacunku odbylo się także

masy, mają niewiele wspólnego z logiką,

lińskiego dr Wiktoria Malicka, pelnomoc-

kolejne 109. Spotkanie Ossolińskie. Jego

a dużo z emocjami przekazywanymi wzro-

niczka ZN im. Ossolińskich ds. wspólpracy

tematem bylo bardzo ważne dla bibliotek

kiem, sluchem, a nie pismem. W przyszlości

z zagranicą zapowiedziala kolejne Spotka-

i dla wszystkich czytelników rozważa-

glęboka piśmienność może stać się domeną

nie Ossolińskie we Lwowie już w nowym

nie tematu: ,,Czy slowo pisane ma przy-

wyspecjalizowanych dziedzin nauki, jak to

2026 roku oraz Spotkanie Stefanykowskie

szlość?". Temu tak ważnemu filozoficz-

matematyka czy nauki ścisle ­ tam gdzie

we Wroclawiu.

no-wirtualnemu tematowi towarzyszyl

myślenie symboliczne jest niezbędne.