21

nr 23­24 (483­484) 19.12. 2025­15.01.2026

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Profesor Pawel Boliński o nowych odkryciach

w świątyniach lwowskich (cz. 2)

Pawel Boliński, znany

w czasie przebudowy katedry

przez arcybiskupa W. H. Sie-

polski konserwator

rakowskiego na miejscu daw-

dziel malarstwa

nej kaplicy Ubogich lub Dzia-

monumentalnego,

dowskiej. Wspólczesny wystrój

profesor krakowskiej

pochodzi z lat 1904­1907, kie-

Akademii Sztuk Pięknych

dy kaplica zostala przebudo-

im. Jana Matejki, jest

wana i ozdobiona z inicjatywy

od lat dobrze znany we

ks. kanonika Jana Hausmanna.

Lwowie. To wlaśnie on

Autorem projektu i kierowni-

kieruje polsko-ukraińskim

kiem przebudowy byl archi-

zespolem konserwatorów,

tekt Wladyslaw Sadlowski,

profesor Politechniki Lwow-

którzy prowadzą prace

skiej, a wspólpracowal z nim

konserwatorskie w dawnej

przy ozdobieniu marmurami

lwowskiej świątyni oo.

wlaściciel znanej we Lwowie

jezuitów pw. Świętych

firmy kamieniarskiej Ludwik

Apostolów Piotra

PAWEL BOLIŃSKI

Tyrowicz. Przeksztalcono też

i Pawla (obecnie świątynia

już byl sukces. Profesor Boliń-

elewację zewnętrzną. Sklepie-

garnizonowa UGKC).

ski pokazuje odslonięte frag-

nie i ściany tarczowe kaplicy

Odnowienie w nawie

menty malowidel i opowiada:

pokryto malowidlami. Na skle-

glównej slynnych XVIII-

­ W krużganku nad portalem

pieniu wykonano kompozycję

wejścia po usunięciu pobialów

,,Chrystus Zmartwychwstaly

wiecznych fresków

odkryliśmy fragment malowi-

wśród aniolów z narzędzia-

Sebastiana Ecksteina, mialo

dla z XVII wieku. Są to aniolki

mi Męki Pańskiej" autorstwa

wielki rozglos nie tylko we

i i jeździec na koniu, może jakiś

Myrona Pietscha. Na ścianach

Lwowie. Zespól profesora

święty, na razie trudno rozpo-

bocznych ,,Wskrzeszenie mlo-

Bolińskiego kontynuuje

znać. Na dole też fragment tej

dzieńca z Naim" (po stronie

prace w tej świątyni

sceny, jakaś architektura, bu-

zachodniej), dzielo Waleriana

prowadząc już czwarty

dynki, droga... W XVII wieku

Krycińskiego, zaś po przeciw-

rok renowację ogromnego

takiego typu malowidla byly

leglej stronie ­ ,,Uzdrowienie

barokowego oltarza

na każdej ze ścian, zdobily caly

starca" autorstwa Stanislawa

KAPLICA CHRYSTUSA MILOSIERNEGO

glównego i polichromii

krużganek. Wszędzie byly ma-

Dębickiego. Wedlug zachowa-

lowidla, krużganek w dobie

nej sygnatury malowidla zo-

w prezbiterium kościola.

renesansu wyglądal calkiem

odkrywki i jego przypuszczenia

tynk razem z malowidlami. Jest

staly wykonane w 1904 roku.

O tych pracach pisaliśmy

inaczej. Lecz potem nastąpila

się sprawdzily ­ pod tynkiem

to przyklad barbarzyńskiego

W okno kaplicy wstawiono

w ,,Kurierze Galicyjskim"(nr

epoka barokizacji, malowidla

byly ślady dawnej polichromii.

podejścia do dziedzictwa daw-

witraż, wykonany przez kra-

21, 14­27.11.2025).

nych epok. Teraz nikt nie ma

mogli zaslonić pobialem, bo nie

Jeszcze dwa lata temu w jednym

kowską firmę Zaklad Witra-

prawa tak traktować zabytki

pasowaly do estetycznych wy-

z wywiadów powiedzial: ,,Na-

ży i Mozaik W. Ekielskiego i A.

magań nowej epoki. W kruż-

wet nieliczne ślady dekoracji,

historii i kultury".

Tucha. Marmurowy oltarz wy-

TEKST I ZDJĘCIA

gankach ustawiono barokowe

które zachowaly się do naszych

Dopiero w 2025 roku ten

konano wedlug projektu To-

JURIJ SMIRNOW

W

oltarzyki, powstala modna de-

czasów, mogą świadczyć o prze-

projekt profesora Bolińskiego

masza Dykasa. Tenże rzeźbiarz

koracja stiukowa. Jednak naj-

otrzymal dofinansowanie ze

2025 roku we Lwowie

pięknych zdobieniach klasztoru

wykonal zwieńczenie oltarza

środków polskiego Minister-

gorsze czasy ­ to barbarzyńskie

realizuje się pod kie-

oo. dominikanów. Na razie wie-

w formie baldachimu z draperią

remonty za czasów radzieckich.

rownictwem  profe-

my, że są malowidla, ale nie wie-

stwa Kultury i Dziedzictwa Na-

podtrzymywaną przez rzeźby

Znaczna część tynków zosta-

sora Bolińskiego jeszcze kilka

my jak wiele ich się zachowalo,

rodowego (MKiDN) i w kruż-

aniolów i plaskorzeźbę z bialego

la zbita razem z malowidlami.

czy pokrywaly dawniej calą

ganku klasztornym ruszyly

projektów konserwatorskich.

marmuru ,,Chrystus upadający

Robiliśmy badania ­ fragmenty

ścianę. W czasach sowieckich

prace. Na razie tylko w jednym

Trzeba zauważyć, że z inicja-

pod krzyżem". Po stronie prze-

XVII-wiecznych malowidel są

tywy profesora Bolińskiego już

bylo tam muzeum ateizmu, kilka

miejscu na ścianie dokola wej-

ciwleglej znajduje się plasko-

razy prowadzono bardzo bru-

ścia, ale zaraz pod tynkiem od-

na wszystkich ścianach. Nie-

od lat we lwowskiej Akademii

rzeźba dluta Alojzego Bunscha

naleziono dawne malowidla. To

stety znajdujemy tylko reszt-

Sztuki zorganizowano kierunek

talne remonty, nawet skuwając

,,Wjazd Chrystusa do Jerozoli-

ki. W porozumieniu z dyrekcją

konserwacji malarstwa monu-

my". W tych samych latach fir-

Muzeum Historii Religii posta-

mentalnego i profesor osobiście

ma Stanislawa Kruka wyko-

nowiliśmy na tej ścianie zba-

prowadzi tam lekcje, organizu-

nala stylowe lawki i klęczniki.

dać i zabezpieczyć fragmenty,

je również praktyki studenckie

W 1970 roku w kaplicy przepro-

które zostaly. Prace finansu-

w swoich zespolach konser-

wadzono remonty i odświeżono

je MKiDN . W tym roku tylko

watorskich. Takiego kierunku

(czy przemalowano?) wszyst-

pierwszy etap. Mamy zadanie

nie bylo na lwowskiej uczelni

kie malowidla. Obecnie w 2025

odslonić malowidlo, zabezpie-

i Lwów przez lata dotkliwie od-

roku zespól profesora Pawla

czyć je, zaś na drugi rok będzie

czuwal brak wykwalifikowa-

Bolińskiego przeprowadzi roz-

kontynuacja prac. Do końca nie

nych konserwatorów ściennego

poznanie stanu polichromii

wiemy co to jest i w jaki spo-

malarstwa monumentalnego. Na

i zaproponuje dalszy plan dzia-

sób ratować te malowidla, żeby

przyklad, już drugi sezon pro-

lań. Nie wykluczono, że w 1970

nie byly w tak smutnym stanie.

wadzono prace konserwator-

roku wszystkie malowidla byly

skie w jednej z sal muzeum-ap-

Chcemy wyeksponować jakąś

przemalowane  przez  zespól

konkretną scenę, której treść

teki, gdzie udalo się odnaleźć

konserwatorów nie najwyższej

można zrozumieć.

i już częściowo odslonić cieka-

klasy, z wykorzystaniem mate-

we (niestety bardzo zniszczone)

Zespól konserwatorów profe-

rialów niskiej jakości (na pew-

malowidla. Prace prowadzi gru-

sora Pawla Bolińskiego w 2025

no wtedy innych możliwości

pa studentek profesora ze lwow-

roku przystąpil też do pierw-

nie bylo). Trzeba też ocenić stan

skiej Akademii Sztuki.

szego etapu prac we lwow-

oryginalnych malowidel pod

Kilka lat temu, gdy zespól

skiej katedrze rzymskokatolic-

tymi przemalówkami. Jest bar-

profesora  Pawla  Bolińskie-

kiej, mianowicie w kaplicy pw.

dzo prawdopodobne, że trzeba

go prowadzil prace konserwa-

Chrystusa Milosiernego, zwanej

będzie usunąć wszystkie prze-

torskie w dawnym refektarzu

też kaplicą Milewskich. Wla-

malowania, odkryć oryginalną

klasztoru oo. Dominikanów, za-

śnie w 2021 roku zostaly odno-

polichromię i przeprowadzić jej

uważono, że w sąsiednich kruż-

wione dwa XVII-wieczne epita-

konserwację wedlug wspólcze-

gankach klasztornych pod tyn-

fia Milewskich, zaś obecnie czas

snych zasad naukowych. Pro-

kiem widoczne są ślady dawnej

na odnowienie polichromii.

pozycje będą opracowane przez

dekoracji malarskiej. W tym

Kaplica pw. Chrystusa Milo-

profesora Pawla Bolińskiego

czasie dyrekcja Muzeum Histo-

siernego jest jedną z najmniej-

wspólnie z warszawskim In-

rii Religii, które zajmuje obecnie

szych w katedrze, jej wymiary

stytutem ,,Polonika" i drugi etap

pomieszczenia klasztorne, pro-

7,2 ­ 5,4 metrów. Znajduje się po

prac konserwatorskich w kapli-

wadzila remont w krużgankach.

poludniowej stronie świątyni

cy Chrystusa Milosiernego ru-

Profesor  postanowil  zrobić

i powstala w latach 1700­1771

szy w 2026 roku.

FRAGMENT FRESKÓW W KLASZTORZE OO. DOMINIKANÓW