23

nr 23­24 (483­484) 19.12. 2025­15.01.2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Jadwiga Pilsudska-Jaraczewska a Krzemieniec

Lotnictwo pasjonowalo

lot u ,

pięciu lat istnienia szkoly (do

Politechniki  Warszawskiej,

gdyż

ją od dzieciństwa, swój

września 1939 r.) kursy ukoń-

jednak wojna plany pokrzyżo-

po

czylo tu wielu późniejszych

wala. Jej wybuch zastal Jadwigę

pierwszy model samolotu

wybitnych lotników.

z matką i siostrą w Warszawie,

zlożyla w wieku 12 lat.

Przebywanie na szkoleniach

po kilku dniach przedostaly się

Jako 19-latka i najmlodsza

18-letniej panny Pilsudskiej

do Wilna, skąd po zajęciu miasta

w Polsce posiadaczka

wzbudzalo wielkie zaintereso-

przez sowietów ostatnim samo-

licencji szybowcowej

wanie ówczesnej lokalnej pra-

lotem wylecialy do Sztokholmu,

kategorii D pokonala

sy. Poszperawszy w archiwach,

stąd ­ do Wielkiej Brytanii. Tam

przeczytać można tego typu

podjęla studia architektoniczne.

na szybowcu Delfin

wzmianki:

Kobiety wówczas jako pilotki

270 km z Bieszczad

,,P. Jadwiga Pilsudska pilo-

byly zatrudniane do Air Trans-

na Podlasie. Jadwiga

tem szybowcowym

port Auxiliary (ATA) ­ cywil-

Pilsudska-Jaraczewska.

Po trzy tygodniowym poby-

nej organizacji zajmującej się

cie p. Jadwiga Pilsudska opu-

dostarczaniem wyprodukowa-

ścila Szkolę Szybowcową na

nych bądź wyremontowanych

ALINA WOZIJAN

J

Sokolej Górze obok Krzemieńca,

samolotów z fabryk i warszta-

gdzie już po raz drugi przepro-

adwiga urodzila 28 lute-

tów do baz RAF. Skladala pisma

wadzila trening. P. Jadwiga Pil-

go 1920 roku jako druga

z prośbą o przyjęcie. Zakwali-

sudska zdobyla tam przeszko-

Jest to pierwszy, ale bo-

osiągnięciu  wysokości  po-

córka (po starszej Wan-

fikowana zostala dopiero latem

lenie szybowcowe kategorii B.

daj najtrudniejszy warunek

nad 1.000 m z latwością można

dzie) Aleksandry Szczerbiń-

1942 r., gdy obniżono wymaga-

­ Obok zamieszczamy podobi-

do osiągnięcia klasy wyczy-

przelecieć 50 km.

skiej i Józefa Pilsudskiego.

nia dla kandydatek i rozpoczęto

znę p. Jadwigi Pilsudskiej".

nowego pilota szybowcowego.

Panna Jadwiga Pilsudska

Dzieciństwo siostry spędzi-

nabór szybowniczek. Byla jed-

Lot bez przerwy w ciągu 5 go-

wyjeżdża na 10 dni do Wilna, po

ly w Warszawie i Sulejówku.

(,,Wschód: Lwów, Stanisla-

ną z trzech Polek przyjętych do

dzin na krótkim odcinku jest

czym wraca jeszcze na parę ty-

Uczęszczaly do Prywatnego

wów, Tarnopol". R. III, nr 87, 20

brytyjskiej pomocniczej slużby

dosyć męczący. Pilot poza do-

godni na szybowisko".

Gimnazjum Żeńskiego Wandy

czerwca 1938 r.)

lotniczej. Za slużbę w powietrzu

brym wyszkoleniem, musi mieć

Posselt-Szachtmajerowej.

Albo ta, również z 1938 roku,

(,,Dobry Wieczór! Kurier Czer-

odznaczona zostala Brązowym

dużo wytrzymalości i zaciętości

W wieku 12 lat zaczęla budo-

nieco późniejsza:

wony: ilustrowane pismo co-

Krzyżem Zaslugi z Mieczami

,,P. Jadwiga Pilsudska na szy-

sportowej.

wać modele samolotów, wtedy

dzienne". R. 17 (9), 1938, nr 186).

oraz Medalem Lotniczym.

bowcu pilotem podkategorii D-1

Szkoląca się z panną Jadwigą

też zainteresowalo ją lotnictwo.

Jadwiga  Pilsudska  przed

Po wojnie pozostala na emi-

Przebywająca od maja w Wo-

Pilsudską, jej koleżanka pan-

Ale najpierw bylo szybownic-

wojną lącznie wylatala oko-

gracji w Wielkiej Brytanii, nie

lyńskiej Szkole Szybowcowej

na Wanda Kamińska, również

two. W 1937 i 1938 r. odbyla

lo 100 godzin na szybowcach.

przyjmując brytyjskiego oby-

LOPP na Sokolej Górze panna

uzyskala podkat. D-1.

szkolenia szybowcowe w Wo-

Prócz Sokolej Góry, szkolila

watelstwa. W 1944 r. wyszla

Jadwiga Pilsudska przed kilku

Następnymi warunkami do

lyńskiej Szkole Szybowcowej

się również w Bezmiechowej

za oficera Marynarki Wojennej

dniami uzyskala podkat. D-1

klasy wyczynowej są: osiągnię-

LOPP Sokola Góra.

w Bieszczadach. Byla czlonki-

kpt. Andrzeja Jaraczewskiego.

pilota szybowcowego, wyko-

cie 1.000 m wysokości ponad

Szkola powstala z inicjaty-

nią Aeroklubu Warszawskiego.

Po zwolnieniu do cywila ukoń-

nując lot żaglowy nad zboczem

start i przelot najmniej 50 km.

wy profesorów Liceum Krze-

Zamierzala rozpocząć studia na

czyla studia w Polskiej Szkole

w ciągu pięciu godzin i kilkuna-

Obydwa te warunki pilot naj-

mienieckiego na terenach polo-

kierunku inżynieria lotnicza

Architektury na Uniwersytecie

stu minut,

częściej spelnia podczas jednego

żonych ok. 2 km od wsi Kulików

na Wydziale Mechanicznym

w Liverpoolu. Studiowala także

i 14 km od Krzemieńca, u pod-

urbanistykę i socjologię. Po-

nóża Sokolej Góry, stąd jej na-

czątkowo projektowala domy,

zwa. Powolano ją na wiosnę

w tym swój wlasny, pracowala

1934 r., jako drugą w Polsce.

w Wydziale Urbanistyki i Pla-

Tereny w tej okolicy są czę-

nowania Zarządu Miejskiego

ścią pasma Gór Krzemieniec-

w Londynie (London County

kich, które stanowią pólnoc-

Council). Później wraz z mężem

ną granicę Wyżyny Podolskiej.

otworzyla niewielką firmę pro-

Mocno pofalowane, z licznymi

dukującą lampy, kinkiety i me-

wzniesieniami tworzą wspa-

ble wlasnego projektu.

niale warunki do wykonywania

Po powrocie do Polski w 1990

lotów ślizgowych i żaglowych.

r. zaangażowala się w dzialal-

Szkola zostala pomyślana

ność Fundacji Rodziny Józe-

jako centrum szkolenia i tre-

fa Pilsudskiego. Za powojenną

ningu czlonków wolyńskich

dzialalność odznaczona zostala

Kól Szybowcowych, ale szko-

Krzyżem Komandorskim Orde-

lono też pilotów z województw

ru Odrodzenia Polski. Jadwiga

lwowskiego, lubelskiego i po-

Pilsudska-Jaraczewska zmar-

leskiego. Pod kierunkiem pilo-

la w wieku 94 lat, 16 listopada

ta majora Jana Zbigniewa Mi-

2014 r. w Warszawie. Spoczęla

kulskiego w ciągu nieco ponad

na Starych Powązkach.

Czas dotacji Ukrainy się skończyl ­ Mariusz Blaszczak

10 miliardów, zamiast na

Sprawa finansowego

zwracam uwagę, że zostaly

zaatakowana przez Rosję, w tym

kontraktów. Nielegalne środki

Ukrainę, powinno trafić

wspierania Kijowa

mialy być legalizowane przez

utajnione dokumenty dotyczą-

bardzo ważnym momencie do-

tzw. back office w centrum Ki-

ce tej sprawy ­ powiedzial par-

tyczącym niepodleglości Ukra-

np. na fabrykę dronów i te

budzi olbrzymie emocje

lamentarzysta, cytowany przez

iny albo tego, że za naszą

jowa, przez który przeszlo okolo

drony wyprodukowane

w obliczu afery korupcyjnej

wschodnią granicą będzie Rosja

100 mln dolarów.

portal 300polityka.pl.

w Polsce, moglyby być

na Ukrainie. Szef klubu

­ To polski podatnik będzie

(...) i wtedy rząd PiS taką pomoc

Afera korupcyjna na Ukra-

zamówione przez stronę

PiS Mariusz Blaszczak

inie rodzi pytania o dalsze

splacal pożyczkę, która zostala

Ukrainie przekazal ­ powie-

ukraińską ­ mówil Mariusz

wskazal, ile pieniędzy

wspieranie Kijowa przez War-

zaciągnięta nie wiadomo na ja-

dzial posel PiS. ­ To dzięki czol-

Blaszczak.

przekazano.

kie kontakty. Koordynator tych

gom przekazanym przez rząd

szawę. Do sprawy odniósl się

podczas wtorkowej konferencji

kontaktów, minister Sobkowiak,

PiS Ukraina się obronila. Ale ten

W ubieglym tygodniu Na-

­ Jak do tego dodamy jesz-

czas już minąl ­ dodal.

rodowe Biuro Antykorupcyj-

prasowej szef klubu parlamen-

twierdzi, że niemal 10 miliardów

cze fakt, że minister spraw za-

ne Ukrainy (NABU) i Specjalna

tarnego PiS, Mariusz Blaszczak.

zlotych zostanie przeznaczone

Jak zaznaczyl byly szef MON,

granicznych lekką ręką prze-

Prokuratura Antykorupcyjna

­ Rząd Koalicji 13 Grudnia

na Ukrainę. A więc polski po-

,,te pieniądze powinny być prze-

kazuje 100 milionów dolarów

datnik będzie splacal pożyczkę,

znaczone na polski przemysl

(SAP) przeprowadzily przeszu-

chwali się tym, że uzyska po-

na Ukrainę, to ja zadaję pytanie

kanie w mieszkaniu Andri-

życzki z UE z funduszu SAFE.

która zostala zaciągnięta przez

zbrojeniowy".

podstawowe: kto Polską rządzi?

ja Jermaka, szefa biura prezy-

Na kwotę 150 miliardów euro,

polski rząd, a te pieniądze powę-

W czyim interesie są te rządy?

To Ukraińcy mogą

denta Ukrainy. Wedlug ustaleń

na taką kwotę opiewa caly fun-

drują na Ukrainę ­ zaznaczyl.

Czy są w interesie polskim? ­

i powinni zamawiać

dusz SAFE, 43 miliardy euro

Jak podkreślil Blaszczak,

śledczych uczestnicy procede-

pytal szef klubu PiS.

,,czas dotacji Ukrainy się skoń-

ru pobierali od kontrahentów

mają być przeznaczone dla Pol-

w polskim przemyśle

Enerhoatomu lapówki w wyso-

ski. Przypominam po pierwsze,

czyl". ­ Należalo wspierać

DORZECZY.PL

zbrojeniowym broń. A więc

że jest to pożyczka, po drugie

Ukrainę wtedy, kiedy zostala

kości od 10 do 15 proc. wartości