26

nr 23­24 (483­484) 19.12. 2025­15.01.2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Lwów. Sierpień 1918 roku. Samobójstwo

czy wyrafinowane morderstwo? (cz. 1)

Sierpień 1918 roku we

bardzo gorący i skory do użycia nawet bro-

Lwowie. Piękna letnia

ni bialej. W tymże dniu 13 sierpnia w ,,Wie-

pogoda, slonecznie, w parku

ku Nowym" czytamy: ,,Bójka w kawiarni.

Kościuszki mamki spacerują

W kawiarni ,,Riviera" przy ulicy Gródeckiej

z malymi dziećmi. A jednak

wczoraj w nocy między godziną 11 a 12 po-

to już cztery lata od początku

wstala sprzeczka między dwoma gośćmi:

Wielkiej wojny i tylko

23-letnim Józefem Bawackim, woźnym

trzy miesiące zostalo do

pocztowym i bylym legionistą Bronisla-

pelnego krachu zdawalo

wem Kańczakowskim. Nieporozumienie

się wiecznego Imperium

zakończylo się bójką, podczas której

Austro-węgierskiego. Ale

Kańczakowski pchnąl nożem w brzuch

w prasie lwowskiej trudno

Bawackiego".

byloby dostrzec choćby

Tymczasem zlodzieje lwowscy kradli

aluzję do tak bliskich i tak

wszystko co się da i to każdego dnia, a na-

katastrofalnych zmian. Na

wet w nocy. 12 sierpnia ,,Kurier Lwowski"

stronach ,,Gazety Lwowskiej",

pisal: ,,Z warsztatu ślusarskiego przy ulicy

,,Kuriera Lwowskiego",

Gródeckiej 57 skradziono u kupca Wlo-

PILOT PORUCZNIK FRANK LINK

GENERAL EICHHORN W KIJOWIE

,,Wieku Nowego", żydowskiej

dzimierza Iżyckiego motor elektryczny

CRAWFORD

,,Chwili", ukraińskiego ,,Dila"

do popędu dwóch ognisk kuźni, wartości

znajdujemy informację

raz 31 i 32, wicefeldwebel Thom po raz 26".

500 koron. Do sklepu blawatnego p. Sera-

jawnie z wszelkich przepisów i z taryfy

Dworzec kolejowy przybral w ostatnich

o zwyklych codziennych

Skomplikowaną byla sytuacja na Ukrainie.

fina przy ulicy Krakowskiej 2, wlamali się

maksymalnej. Ceny towarów podskakują

czasach zupelnie inny wygląd, nastąpily

wydarzeniach miejskich,

Rząd hetmana Skoropadskiego i okupacyj-

zlodzieje i skradli z szuflady okolo 3000

dowolnie, a istnieje jakby tajna umowa

bowiem korzystne zmiany, które nie tylko

również niezbyt alarmujące

ne oddzialy armii niemieckiej i austrowę-

koron. Jakiś amator literatury skradl ze

między kupcami: wszyscy naraz podwyż-

wplynęly na zewnętrzną estetykę gmachu,

doniesienia z frontów

gierskiej tylko częściowo kontrolowaly

strychu przy ulicy Gipsowej 2, na szkodę

szają cenę za jakiś artykul, a konsument

ale też daly powód do wprowadzenia udo-

o walkach w Alpach

sytuację.

Michala Woronieckiego komplet ,,Wie-

jest bezbronny wobec tego wyzysku".

godnień dla podróżnych. Dzięki staraniom

z armią wloską, reklamy

Prasa lwowska donosila, że w Kijowie

deńskiego Kuriera Polskiego" z roku 1914

Lwowska kronika kryminalna podawala

dyrekcji kolei, kierownictwa stacji i komen-

lwowskich firm - w sumie nic

zostal zabity wskutek aktu terrorystycz-

i 1915. Ze sklepu Jana Chabalowskiego

kolejne tragiczne wypadki z ulic miejskich,

dy dworca podróżującym żolnierzom udzie-

sensacyjnego.

nego dowódca oddzialów niemieckich

przy ulicy Królowej Jadwigi 10, skradziono

którymi, tak naprawdę, nikt specjalnie się

lono zupelnie osobnego zejścia i wyjścia,

general Eichhorn. ,,Wiek Nowy" pisal

pól wieprza, wartości 800 koron". 11 sierp-

nie przejmowal. Podobne wypadki trafialy

umieszczonego z lewej strony budynku,

w reportażu z Warszawy: ,,Przewiezienie

nia we Lwowie Straż skarbowa wykryla

się we Lwowie każdego dnia. Oto kilka z nich

obok dawnego salonu cesarskiego. W mie-

JURIJ SMIRNOW

zwlok generala Eichhorna do Warszawy,

czwartą z rzędu tajną gorzelnię w czasie

z dnia 8 sierpnia: ,,Śmiertelny wypadek: Ry-

ście szerzyla się też epidemia tzw. ,,grypy

,,Gazeta Lwowska" 6 sierpnia b.r. re-

zmarlego wskutek zamachu dokonanego

odpędu w mieszkaniu Żydów Lewiego

fka Kaufowa przechodząc chodnikiem obok

hiszpańskiej", zachorowal m.in. dyrektor

klamowala najlepsze wina od Edmunda

na nim w Kijowie. Skoro pociąg zajechal

i Chaima Segallów przy ulicy Lokietka.

realności przy ulicy Slonecznej, upadla skut-

Teatru Miejskiego i część artystów i perso-

Riedla (,,Handel towarów kolonialnych",

na dworzec, kompania honorowa oddala

Pięć osób wmieszanych w tej sprawie

kiem zlamania się podlogi szklanej do piw-

nelu technicznego. ,,Choroba hiszpańska"

ul. Rutowskiego 2), węgierskie, austriac-

trumnie honory. Następnie hymn żalobny

aresztowano". W tymże dniu prognoza po-

nicy i doznala ciężkich obrażeń. Nieszczęśli-

dotknęla też miejskich strażaków, zacho-

kie, reńskie, francuskie, hiszpańskie. Po-

odegrala orkiestra wojskowa. General-gu-

gody podawala, że ,,od kilku dni pada pra-

wą przewieziono do szpitala, gdzie wczoraj

rowalo okolo 20 strażaków i 3 pompierów.

ciągi osobowe i pośpieszne bez zaklóceń

bernator warszawski Beseler wszedl do

wie bez przestanku deszcz, który chwilami

zmarla nie odzyskawszy przytomności".

Grypa nie oszczędzila nawet naczelnika

kursowaly po calej Galicji i Bukowinie,

pociągu, zlożyl wieniec, następnie delega-

przemienia się w ulewę. Jeszcze kilka dni

Prawie każdego dnia zdarzaly się też

straży kapitana Ciećkiewicza. Na szczęście

także do Wiednia i Pragi, o czym informo-

cja oficerów niemieckich i austriackich. Po

takiego deszczu, a skutki mogą być kata-

wypadki tramwajowe. Czy to kierowcy

w tych dniach nie okazala się potrzeba in-

wal ,,Rozklad jazdy pociągów kolejowych,

odśpiewaniu psalmów ruszyl pociąg dalej

stroficzne: zboże w kopach zacznie gnić,

tramwajów jeździli tak bezczelnie, czy to

terwencji przy pożarach.

pośpiesznych i osobowych". Trzeba pamię-

do Niemiec".

niezżęty owies i jęczmień mogą zupelnie

publiczność chodzila po jezdni gdzie chcia-

Bardzo niepokojącą byla wiadomość

tać, że w pierwszej fazie wojny w tym tere-

W tymże dniu zjawily się artykuly

zniszczeć".

la i jak chciala. Na przyklad 13 sierpnia,

o podwyżce ceny mięsa. W sprawie cen na

nie trwaly walki z armią rosyjską i linie ko-

o zamordowaniu w Moskwie niemieckiego

W tle tak rozmaitych wydarzeń, miej-

okolo godziny 10 przedpoludniem stal

artykuly spożywcze ,,Gazeta Lwowska"

lejowe byly w wielu miejscach zniszczone

ambasadora Hr. Mirbacha. ,,Kronika lwow-

scowych i z calego świata, z frontów woj-

się kolejny wypadek tramwajowy. ,,Wóz

alarmowala: ,,Lwów najdroższym miastem

lub uszkodzone. W zasadzie wszystkie do-

ska" informowala, że w tymże dniu na-

ny i z salonów i knajp lwowskich, jedno wy-

w monarchii. Takiej drożyzny, jaka panuje

tramwajowy nr 164 najechal w ulicy Ly-

niesienia prasowe można bylo podzielić na

miestnik Galicji general-pulkownik Karol

darzenie sprawilo naprawdę niecodzienną

we Lwowie, nigdzie nie spotykamy. Twier-

czakowskiej obok szpitala garnizonowego

trzy części, mianowicie: kronika lwowska,

hr. Huyn wyjechal do Wiednia i powróci za

sensację, o której przez kilka dalszych dni

na 47-letnią zarobnicę Józefę Babińską.

dzą, czy to w sklepach spożywczych, lub

kronika zagraniczna, sytuacja wojenna.

dwa dni po poludniu do Lwowa". 15 sierp-

Potrącona doznala silnego uszkodzenia

pisala prasa lwowska i plotkowala publicz-

w handlach towarów lokciowych, czy

Na pierwszych szpaltach gazety lwow-

nia ,,Kurier Lwowski" donosil: ,,Rocznica

ność w drogich kawiarniach i na targach.

prawej nogi i potluczenia glowy".

galanteryjnych, na targu, lub w mleczarni

skie podawaly reportaże z procesu Żela-

urodzin cesarza Karola I. Z okazji roczni-

Chodzilo o sensacyjną śmierć (czy morder-

Bójki w knajpach lwowskich byly też

i owocarni, konsument stale jest wyzyski-

znej Brygady (II Brygady Legionów) w Mar-

cy urodzin cesarza Karola odbędzie się

stwo?) 7 sierpnia Olgi Riedlowej w jej wla-

wany. Tutaj kupcy drwią sobie zupelnie

sprawą codzienną. Naród lwowski byl

marosz-Sziget. Biuletyn wojenny kwatery

w piątek dnia 16 sierpnia o godz. 8 wieczo-

snym mieszkaniu przy ulicy Św. Zofii 42.

glównej wojsk austrowęgierskich donosil

rem capstrzyk muzyki wojskowej 15 pp.

,,Gazeta Lwowska" umieścila pierwszy ze

z wloskiego teatru wojny: ,,Na froncie gór-

Capstrzyk wyjdzie z glównego odwachu

swoich reportaży pod tytulem ,,Zagadko-

skim w Weneckim trwa nadal znaczniejsza

i otoczony żolnierzami, niosącymi lam-

wy wypadek przy ulicy Św. Zofii", a kolejne

czynność bojowa. W Albanii także po obu

piony, przejdzie ulicami miasta. W sobotę

już pod tytulem ,,Samobójstwo czy wyra-

stronach górnego biegu Devoli ponownie

o godz. 6. rano odbędzie się pobudka mu-

finowane morderstwo?". Lwowski ,,Wiek

uzyskaliśmy na terenie. Jeden z naszych

zyki wojskowej, która również przeciągać

Nowy" już w pierwszym sensacyjnym

najskuteczniejszych lotników pościgo-

się będzie ulicami miasta. W razie pogody

reportażu podal szczególowy opis wyda-

wych porucznik Frank Link Crawford

odbędzie się w sobotę msza polowa dla tu-

rzenia, zaś w kolejnych bardzo dokladnie

w walce napowietrznej polegl śmiercią

tejszego garnizonu na lące przed cytadelą.

opisywal tok śledztwa policyjnego. Otóż

bohaterską". Z Wiednia podano informa-

Początek o godz. 8 m. 45 rano. W razie nie-

8 sierpnia w ,,Wieku Nowym" czytamy:

cje o ośmiu samolotach wloskich w niebie

pogody odbędzie się o tej samej porze uro-

,,Miasto nasze stalo się znów widownią

stolicy. Samoloty wylecialy z Padwy, aby

czysta msza św. w kościele oo. Jezuitów.

dziwnie tajemniczego dramatu. Wczoraj

udać się do Wiednia w celach agitacyjno-

Wezmą w niej udzial wszyscy oficerowie

popoludniu w mieszkaniu urzędnika ban-

-propagandowych. Żaden aparat nie posia-

i żolnierze rz. kat. Dla żolnierzy innych

kowego Romana Riedla zdarzyl się wypa-

dal żadnej bomby. Nad Wiedniem rzucano

wyznań odbędą się uroczyste nabożeń-

dek tajemniczego morderstwa, jak na razie

odezwy. Jeden aparat zostal zestrzelony.

stwa w ich świątyniach i w synagodze.

przypuszcza śledztwo, którego ofiarą pa-

Niemiecki Biuletyn wojenny informowal:

Pensiowanych, a przebywających we Lwo-

dla żona Pana Riedla, Olga, mloda, przy-

,,Grupa wojsk księcia Ruprechta na pólnoc-

wie oficerów zaprasza się na mszę św." Oto

stojna, dwudziestokilkuletnia kobieta.

ny zachód od Ypres odparla silny atak. Po-

dalszy skrót ważniejszych wydarzeń, tym

Stan faktyczny wedle dotychczasowych

zatem czynność bojowa ograniczyla się do

razem tylko lwowskich: Galicyjska Rada

relacji przedstawia się następująco: oko-

związków i do ożywionego chwilami ognia

szkolna organizuje wyjazdy dzieci lwow-

lo godziny 3 popoludniu urzędnik banku

dzialowego. W grupie wojsk niemieckiego

skich na wieś dla wypoczynku. Zapomogi

Krajowego kasjer Pan Riedl powrócil do

Następcy Tronu wielkie powodzenie ar-

dla zakladów dobroczynności z fundacji

swego mieszkania przy ulicy Św. Zofii 42

mii general-pulkownika Bochea w bitwie

Konstantego Zachorskiego.

na drugim piętrze i zastal drzwi mieszka-

dnia 1 sierpnia przyczynilo się do zupel-

5 sierpnia we Lwowie zmarl hr. Ta-

nia niezupelnie zamknięte. Ponieważ już

nego udania się ruchu. W pomyślniejszych

deusz Dzieduszycki, ordynat poturzycki,

w przedpokoju dal się zauważyć nieporzą-

walkach przyprawiliśmy wroga o dotkliwe

dziedziczny czlonek Izby Panów, urodzo-

dek i rzeczy byly porozrzucane, Pan Riedl

straty. W Szampanii w pomyślnych wal-

ny w roku 1841. Rozpoczęto prace kon-

­ tak on sam zeznal ­ sądzil, że do miesz-

kach na pólnocny zachód od Souain wzięli-

serwacyjne w Teatrze Miejskim (operze

kania wlamali się zlodzieje. Z przedpokoju

śmy okolo 100 jeńców. Podporucznik Udet

lwowskiej). Prowadzono prace remontowe

przeszedl do salonu, a potem do sypialni,

zwyciężyl w walce napowietrznej po raz

na glównym dworcu kolejowym, który

gdzie oczom jego przedstawil się straszny

CESARZ KAROL I Z MALŻONKĄ I NASTĘPCĄ TRONU

41, 42 i 43, podporucznik Richthofen po

ucierpial w czasie walk z armią rosyjską.

widok...".