29

nr 23­24 (483­484) 19.12. 2025­15.01.2026

Mlodzi gloszą: Sztuka nowoczesnych mediów

www.kuriergalicyjski.com

Na lamach ,,Nowego Kuriera Galicyjskiego" startuje nowy cykl artykulów. Prezentujemy twórczość

zwycięzców warsztatów dziennikarskich ,,Mlodzi Gloszą: Sztuka Nowoczesnych Mediów",

które byly prowadzone przez dziennikarzy ,,Nowego Kuriera Galicyjskiego" ­

Andrzeja Końkę, Aleksandra Kuśnierza i Annę Gordijewską. Stowarzyszenie Kurier Galicyjski

uzyskalo dofinansowanie z Kancelarii Senatu Rzeczypospolitej Polskiej na realizację zadania pt.

,,Mlodzi Gloszą: Sztuka Nowoczesnych Mediów" w ramach projektu ,,Polski Glos na świecie III".

Zadanie jest wspólfinansowane ze środków budżetu państwa w ramach opieki Senatu RP nad

Polonią i Polakami za granicą w 2025 roku (konkurs ,,Senat ­ Polonia 2025").

Kościól w Stryju: ślady polskiej historii w kamieniu

Mieszkam w cichym

wiekowym miasteczku,

po którym spacery zawsze

uspokajają, wprawiają

w zachwyt, a nawet

sklaniają do rozmyślenia.

Przyglądając się

zabytkowym budynkom,

koronnego Krzysztofa Ko-

odkrywam czasem dla

niecpolskiego, sprawującego

urząd starosty stryjskiego,

siebie coś interesującego.

który uczestniczyl w przed-

Tym razem ­ historie,

sięwzięciu budowlanym przy

wyryte w kamieniu.

kościele w 1640 roku. Napis

w języku lacińskim jest na

pewno jedną z najstarszych

SOFIA SYROWA

zachowanych

inskr y p c ji

SZKOLA POLSKIEJ MNIEJSZOŚCI

w murach kościola.

NARODOWEJ W STRYJU

W

Zaraz obok umieszczona jest

kolejna tablica, na której wid-

samym sercu Stryja,

nieje napis:

zaraz obok rynku, stoi

urzędu stryjskiego starosty po

TY! KTÓRYŚ W POLSKI

majestatyczna świą-

1683­1933

Krzysztofie  Koniecpolskim.

WIERZYL

tynia ­ kościól pw. Narodze-

KRÓLOWI POLSKIEMU

Niedlugo później, już po obję-

ZMARTWYCHWSTANIE

nia Najświętszej Maryi Pan-

JANOWI III SOBIESKIEMU

ciu wladzy królewskiej, odniósl

I SZEDL PRZEZ MĘKĘ,

ny, Sanktuarium Matki Bożej

ONGIŚ STAROŚCIE

ogromne zwycięstwo w bitwie

BÓLE I TĘSKNOTY

Piastunki Ludzkich Nadziei.

STRYJSKIEMU

pod Wiedniem, na którego pa-

WRAZ Z SERCEM LUDU

Początki parafii sięgają koń-

W 250-LETNIĄ ROCZNICĘ

miątkę w rocznicę 250-lecia

W JUTRZENKI ŚWIT ZLOTY

ca XIV wieku, nieprzerwanie

ZWYCIĘSTWA POD WIEDNIEM

mieszkańcy Stryja ufundowali

ŻYJ W NAS! ­ ORĘŻA I DUCHA

wlaśnie w Stryju. Zostala ufun-

istniejącej do dziś, choć sam

NA WIECZNĄ POTOMNOŚCI

tablicę pamiątkową Janowi III

HETMANIE!!!

dowana przez Towarzystwo

kościól wielokrotnie ulegal

PAMIĄTKĘ

Sobieskiemu.

NACZELNIKOWI

Karpackie i umieszczona przy

zniszczeniom. Po największym

KRÓL. WOLNE MIASTO STRYJ.

Kolejną osobą, uwiecznioną

W SIERMIĘDZE

wejściu do bocznej nawy po pra-

pożarze w historii miasta, czyli

w murach kościola jest Tadeusz

TADEUSZOWI KOSCIUSZCE

wej stronie.

w 1886 roku, świątynia zosta-

W roku 1431 Stryj otrzymal

Kościuszko ­ bohater narodo-

W SETNĄ ROCZNICĘ ZGONU

Ślady przeszlości ­ stare in-

la odbudowana wedlug pro-

prawo magdeburskie. Korzyści

wy, jedna z nawybitniejszych

skrypcje kryją w sobie cenne

jektu Juliana Zachariewicza

z królewskich przywilejów czę-

postaci polskiej historii. Tabli-

Rodacy

wspomnienia minionych cza-

i taki jej wygląd zachowal się

sto byly niwelowane ze względu

ca, znajdująca się w zachodniej

sów. Każdy z nich to opowieść,

do naszych czasów. Próbę cza-

na częste najazdy Tatarów, Ko-

elewacji, po prawej stronie od

Jeszcze jedna tablica znajdu-

przypominająca  o  ludziach

su przetrwaly też inne ślady

zaków, Turków, Wolochów, po-

wejścia glównego, upamiętnia

je się wewnątrz kościola. Upa-

i wydarzeniach, które ksztal-

przeszlości ­ tablice, inskryp-

żary czy zbrojne zatargi miesz-

100-tną rocznicę jego śmierci.

miętnia znanego polskiego pi-

towaly  nasze  dziedzictwo.

cje umieszczone w murach ko-

czan ze szlachtą z pobliskiej wsi

U góry jest umieszczony herb

sarza Kornela Makuszyńskiego,

Odkrywając je, możemy na

ściola, i nie tylko.

Zaplatyn. W uporaniu się z tymi

Królestwa Polskiego, a poniżej

autora wielu utworów dla dzie-

nowo poczuć więź z historią,

Jedna z nich, znajdująca

klęskami pomógl Jan Sobie-

widoczny napis:

ci i mlodzieży, który urodzil się

która wciąż ma nammcoś do

się na pólnocnej elewacji ko-

ski, który przejąl sprawowanie

1817­1917

i spędzil część swojego życia

zaoferowania.

ściola, upamiętnia chorążego

Z bajeczną walizką z Polski na Ukrainę

Na przyklad, jeśli nauczyciel daje sygnal,

25 lat. Zamarzyla nam się wieś, wyjecha-

liśmy z malymi dziećmi. Dzieci wyrosly,

żeby już kończyć, to po prostu przerywam

poszly w świat, a my z psami mieszkamy.

w dowolnym momencie. Nikt nie wie, czy

Czemu bialy miś polarny

to jest wlaściwy moment, czy nie.

naszego pogranicza, Zbigniewa Dmitrocę.

bajce, spotkanie po spotkaniu ­ budujemy

Żona jest plastyczką. ilustratorką. Ja pisze,

nie jest bury ani czarny? ­

Jak odbierają ten teatrzyk dzieci

Bylo radośnie i bajkowo. Dmitroca przy-

mosty między Polską a Ukrainą.

żyję z pióra. Lepiej, gorzej, ale jakoś to się

O tym oraz o wielu innych

z miast i ze wsi? Czy jest jakaś różnica?

jechal ze swoją magiczną walizką ­ pelną

W wywiadzie dla ,,Kuriera" Zbigniew

udaje. Ponieważ jestem zaprzyjaźniony

ciekawostkach ze światu

slów, obrazów i historii, które potrafią

Dmitroca tak powiedzial o sobie:

trochę ze Stowarzyszeniem ,,Folkowisko"

­ zapytalem.

zwierząt, ryb, ptaków

­ Jestem pierwszy raz we Lwowie, choć

to pewnego dnia zadzwonil do mnie Mar-

­ Teraz, w dobie smartfonów ta różni-

zaczarować i dzieci, i doroslych. Kiedy

najmlodsi uczniowie LO nr

ca zaczęla się zacierać. Natomiast ten te-

opowiadal, sala zamieniala się w teatr wy-

pochodzę z części Polski skąd do Lwowa

cin Piotrowski. Powiedzial, czy się nie boję

10 miasta Lwowa i dzieci

atrzyk ma 20 lat. Kiedy bywalem w więk-

obraźni, a oczy najmlodszych blyszczaly

jest dużo bliżej, niż do Warszawy. Z oko-

pojechać do Lwowa? Powiedzialem, że nie.

z Centrum Integracji Polaków

szych ośrodkach i w malych, to byla duża

tak, jakby naprawdę oglądaly gwiazdy

lic Zamościa. Nawet 20 kilometrów na

Zbigniew Dmitroca przyjechal do Lwo-

w Nahaczowie k. Jaworowa

w środku dnia. To są te chwile, w których

wschód od Zamościa w stronę Hrubieszo-

wa ze swoją magiczną walizką z ciekawy-

różnica. Dzieci ze wsi byly po pierwsze

w obwodzie lwowskim

widać, że kultura naprawdę lączy ludzi.

wa. Mieszkam trochę dalej teraz ­ 50 km

mi rekwizytami ptaków i zwierząt.

gorzej ubrane, po drugie dużo bardziej nie-

dowiedzieli się z ust Zbigniewa

śmiale, niż dzieci miejskie. Odbiór obecnie,

I że wlaśnie tak ­ krok po kroku, bajka po

od Lublina, 40 km od Zamościa, na wsi od

­ Ta walizka to jest teatrzyk walizkowy

Dmitrocy, polskiego poety,

jeśli są w stanie się skupić, to jest dobrze.

wymyślony przez mnie dwadzieścia parę

bajkopisarza, który 17

Natomiast coraz trudniej jest ze skupie-

lat temu. Walizkę znaleźliśmy na strychu

listopada gościl w tych

niem. Nie mam wyksztalcenia pedagogicz-

na wsi i scenografię zrobila żona. Taką

miejscowościach.

bardzo oszczędną. Ja się trochę balem, że

nego, więc to wszystko robię na intuicji.

Dwie moje książeczki zostaly wydane po

w tej epoce, kiedy już byl Internet, że to

ukraińsku kilka lat temu. Niestety nie mam

może być anachroniczne. Ale okazuje się,

TEKST I ZDJĘCIE

egzemplarza autorskiego, wydawnictwo

że ta prosta poetyka naprawdę przemawia

KONSTANTY CZAWAGA

mi nie przyslalo. Książek i książeczek dla

do dzieci. To też jakby czary-mary. Jest

dzieci wydalem kolo 70, a może ponad.

to walizka, która w prosty sposób prze-

­ Niektórzy wysylają misje na Marsa,

obraża się w teatr prawdziwy. Chociaż

Wiersze, sporo przekladów. Jedną sztukę

a my dziś wyslaliśmy misję literacką do

dla dzieci udalo mi się wystawić.

początkowo nie zamierzalem, żeby dzieci

Lwowa ­ wyjasnil Marcin Piotrowski ze

Prawie wszystkie obecne dzieci mogly

w tym uczestniczyly. Zapraszam dzieci do

Stowarzyszenia Folkowisko. ­ Naszą mi-

na żywo wziąć udzial w recytacji krótkich

statystowania. Dzieci biorą w tym udzial.

sją jest kultura. Bo to wlaśnie dzięki niej

utworów poetyckich i asystować autoro-

To swego rodzaju przedstawienie inte-

budujemy mosty ­ wymieniając się tym,

wi w ich prezentowaniu z użyciem orygi-

raktywne. A oparte jest na trzydziestu

co na pograniczu najpiękniejsze: slowem,

nalnych rekwizytów ptaków i zwierząt

paru moich wierszach dla dzieci, które za

historią i wyobraźnią. Dlatego do Ukrainy

z bajecznej walizki Zbigniewa Dmitrocy.

każdym razem mówię w innej kolejności.

wyslaliśmy najslynniejszego bajkopisarza