12

nr 1 (485) 16­29.01.2026

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Prezentacja katalogu wystawy ,,Wlodzimierz Dzieduszycki.

In memoriam"

We Lwowskiej Narodowej

powinności publiczne. Dzieduszycki

Galerii Sztuki im.

zgromadzil bogate zbiory, poświęcil na

to wiele lat i kolosalny majątek rodzin-

B. Woźnickiego

ny i w końcu uznal, że calość zamiast

zaprezentowano katalog

zaspokajać jego wlasne ambicje, kapry-

wystawy ,,Wlodzimierz

sy, żądzę i przyjemność posiadania, po-

Dzieduszycki. In

winna slużyć ogólowi".

memoriam", która byla

Na specjalną uwagę zasluguje arty-

eksponowana w dniach

kul krakowskiego profesora Kazimierza

Karolczaka ,,Wlodzimierz hr. Dziedu-

6 września do 31 grudnia

szycki (1825­1899) przyrodnik, muzeal-

2025 roku w salach

nik, kolekcjoner, mecenas nauki i sztuki,

Palacu Potockich i śmialo

polityk". Wydaje się, że w krótkim arty-

może pretendować na

kule trudno opisać wszystkie te strony

miano wystawy roku

dzialalności Dzieduszyckiego, lecz K.

we Lwowie. Prezentacja

Karolczakowi to jak najbardziej się uda-

lo. I przede wszystkim dlatego, że onod

katalogu miala miejsce

wielu lat zajmuje się naukowo dziejami

w sali balowej (obecnie

rodu Dzieduszyckich herbu Sas, zwlasz-

pelni funkcję sali

cza dzialalnością Wlodzimierza Dziedu-

konferencyjnej) tegoż

szyckiego, zna temat w szczególach, jest

palacu.

ALISA FEDOSEJEWA, MATEUSZ DZIEDUSZYCKI, MELANIA DZIEDUSZYCKA, TARAS WOZNIAK

autorem dziesiątków (jeśli nie więcej)

książek, monografii, artykulów nauko-

hr. Dzieduszyckiego, ale też zrozumieć

Związku. Wielką pomoc w organizacji

Rady Związku. Niezwykle bogata wy-

wych, poświęconych tej rodzinie i jej

TEKST I ZDJĘCIA

źródlo jego dzialań i jego pozycji spo-

wystawy i wydaniu katalogu oka-

wybitnym przedstawicielom. Między

stawa poświęcona 200. rocznicy uro-

JURIJ SMIRNOW

innymi K. Karolczak akcentuje uwagę na

zal Konsulat Generalny RP we Lwowie

lecznej, politycznej, kulturalnej, me-

dzin Wlodzimierza Dzieduszyckiego

dzialalności Wlodzimierza Dzieduszyc-

i osobiście Marek Radziwon, konsul ge-

godnie przedstawila nie tylko postać

cenaskiej. Pisze on : ,,Wlodzimierzowi

Palac Potockich, jak wiadomo, jest

tego wybitnego mecenasa nauki i sztu-

Dzieduszyckiemu nie bylo latwo już od

obecnie siedzibą Lwowskiej Narodo-

neralny RP.

kiego przy organizacji wystaw etno-

samego początku. Jego magnackie ma-

Katalog ,,Wlodzimierz Dzieduszyc-

graficznych, rolniczo-przemyslowych.

wej Galerii Sztuki. Katalog wydano na

ki, uczonego, kolekcjonera, muzealnika,

Rozglos przyniosla mu wystawa świato-

wysokim poziomie poligraficznym,

ale też zaprezentowala jego zbiory arty-

ki. In memoriam" przedstawia nie tylko

jątki, podobnie jak i caly region, zostaly

w okazalej szacie graficznej. Koloro-

eksponaty wystawy i objaśnia ich po-

przedzielone przez granicę rosyjsko-

wa w Wiedniu (1873), gdzie jako delegat

styczne, które znajdowaly się w palacu

galicyjskiej komisji wystawienniczej,

Dzieduszyckich we Lwowie przy ulicy

chodzenie, ale też mieści kilka artykulów

-austriacką. Równie rozdarta byla jego

wy druk, papier kredowy, bogactwo

zaprezentowal m.in. 53 kompletne zbio-

Kurkowej, bogactwo jego Galerii Sztu-

naukowych znanych polskich i ukraiń-

tożsamość: ród Dzieduszyckich mial

ilustracji, to tylko część wartości ar-

ruskie korzenie, jednak kultura polska

skich uczonych i muzealników, które

ry portretów wlościan galicyjskich (40

tystycznej i kulturalnej tego wyda-

ki, Archiwum rodowego i biblioteki,

oraz Polska ­ istniejąca wówczas jesz-

analizują bogactwo przedwojennych

z Huculszczyzny i Podhala). Sprowadzil

które byly ulokowane w tymże palacu.

nia. Druga część to umieszczone w nim

zbiorów rodziny Dzieduszyckich i ich

do Wiednia autentyczną chatę wiejską

Niestety część tych unikatowych zbio-

teksty naukowe znanych autorów pol-

cze jako dawna Rzeczpospolita ­ byly

znaczenie w życiu kulturalnym Lwowa,

z calym wyposażeniem. Na prośbę To-

mu bliskie. Niekiedy byl rozdzierany

skich i ukraińskich. Część dziel sztuki

rów zostala utracona w czasie II wojny

Galicji i calej Polski. Zwracamy uwa-

także przez religijne preferencje, które

z dawnych zbiorów Wlodzimierza hr.

światowej, inne rozproszono po róż-

warzystwa Gospodarskiego Galicyj-

w tamtym czasie mialy raczej wymiar

Dzieduszyckiego (tylko obrazów olej-

gę między innymi na artykuly Marka

skiego zorganizowal podobną wystawę

nych instytucjach we Lwowie i w Pol-

polityczny niż teologiczny. Jednocze-

Radziwona, konsula generalnego RP we

we Lwowie. Wraz z Adamem Sapiehą

nych umieszczono w salach wystawy

sce, i palac na Kurkowej od dawna nie

Lwowie, ,,Wlodzimierz hr. Dzieduszyc-

Wlodzimierz Dzieduszycki doprowa-

ponad 80), zostala przedstawiona na tej

pelni już funkcji muzealnej.

śnie Dzieduszycki wiele rozmyślal nad

wystawie po raz pierwszy po II wojnie

Idea organizacji tej monumentalnej

tym kim jest ­ takie bowiem byly cza-

ki", Andrija Bokoteja, profesora Uniwer-

dzil do otwarcia we Lwowie Krajowej

światowej i po raz pierwszy możemy

wystawy, która ukoronowala wyda-

Szkoly Gospodarstwa Lasowego (1874),

sytetu lwowskiego, zastępcy dyrektora

sy: przemiany spoleczne radykalnie

zobaczyć ich ilustracje w prezento-

a w niej katedry lowiectwa oraz muzeum

Muzeum Przyrodniczego we Lwowie,

zmienialy oblicze regionu, zmuszając

rzenia (wystawy, konferencje, spotka-

lowieckiego, któremu przekazal wiele

,,Studia przyrodnicze Wlodzimierza

ludzi do opowiedzenia się po jednej ze

wanym katalogu. Już nigdy nie uda się

nia) poświęcone 200. rocznicy urodzin

eksponatów. Byl pierwszym kuratorem

Dzieduszyckiego", Kazimierza Karol-

stron... We Lwowskiej Narodowej Ga-

wspólczesnym zobaczyć tego pięknego

Wlodzimierza Dzieduszyckiego, należy

tej Szkoly. W 1855 roku zaangażowal

muzeum na Kurkowej, który byl chlubą

do Tarasa Wozniaka, dyrektora gene-

czaka, profesora Uniwersytetu Pedago-

lerii Sztuki im. B. Woźnickiego znajdu-

się w organizację Wyższej Szkoly Rol-

Lwowa pod tytulem ,,Galeria obrazów

gicznego w Krakowie, ,,Wlodzimierz hr.

je się pokaźny zbiór dziel sztuki, które

ralnego Lwowskiej Galerii Sztuki im. B.

hr. Miączyńskich-Dzieduszyckich",

Dzieduszycki (1825­1899) przyrodnik,

odzwierciedlają świat Wlodzimierza

Woźnickiego. Kurator wystawy ­ Alisa

niczej w Dublanach. I tam przez wie-

czy też wejść do zacisznych gabinetów

muzealnik, kolekcjoner, mecenas nauki

Dzieduszyckiego i jego rodziny. Z tego

Fedosejewa. To wlaśnie ona zajmowala

le lat pelnil funkcję kuratora. Obecnie

Biblioteki Poturzyckej w tymże pala-

i sztuki, polityk", Tarasa Wozniaka, dy-

powodu Galeria pragnie uczcić roczni-

się wszystkimi konkretnymi sprawa-

obydwie uczelnie nadal rozwijają się

bardzo prężnie jako wyższe uczelnie ze

rektora generalnego Galerii Sztuki we

cę urodzin tego wielkiego dzialacza

cu. Ten świat Wlodzimierza Dziedu-

mi organizacyjnymi. Ogromny wysilek

statusem uniwersyteckim. W 1876 roku

Lwowie, ,,Epoka Wlodzimierza Dziedu-

wystawą, która zaprezentuje epokę

w organizację wszystkich wydarzeń

szyckiego zostal na zawsze zniszczony

Wlodzimierz Dzieduszycki zalożyl też

Dzieduszyckiego oraz jego wspólcze-

roku Wlodzimierza Dzieduszyckiego

przez II wojnę światową, okupację so-

szyckiego". Wszystkie artykuly zosta-

Krajową Szkolę Garncarską w Kolomyi,

(we Lwowie i w Polsce, m.in. w Zarze-

ly podane w dwóch językach ­ polskim

snych. Staralem się osadzić jego epokę

wiecką i niemiecką. I oto obecnie wie-

powierzając jej kierownictwo Huculowi

i ukraińskim.

nie tylko w wąskich ramach ówcze-

le z tych dziel sztuki i kultury zostaly

czu) wlożyl Związek Rodowy Dziedu-

J. Bachmińskiemu.

W swoim artykule Taras Wozniak,

przedstawione na wystawie w palacu

snych galicyjskich realiów, lecz także

szyckich herbu Sas wraz z entuzja-

Alisa Fedosejewa, kurator wystawy

dyrektor generalny Lwowskiej Galerii

Potockich, wydobyto je z magazynów

w kontekście światowym ­ gdyż bez

zmem jego przewodniczącego Mateusza

w Palacu Potockich, przedstawila zebra-

Sztuki, stara się nie tylko przedsta-

muzealnych i bibliotecznych, odno-

wątpienia byl on czlowiekiem szero-

Dzieduszyckiego i jego malżonki Me-

wić obraz, osobowość Wlodzimierza

kich horyzontów, czlowiekiem świa-

nym zarówno samą wystawę, jak i kata-

wiono, poddano restauracji. Możemy

lanii Dzieduszyckiej, sekretarza Rady

znów odczuć duch tej dawnej już epoki,

ta. Taka wlaśnie byla trajektoria życia

log, i opowiedziala o sprawach organiza-

nie boje się powiedzieć, duch hrabiego

tej niezwyklej postaci, która potrafila

cyjnych, związanych z opracowaniem

Wlodzimierza Dzieduszyckiego, on też

poradzić sobie zarówno z toposem ­

tak ogromnej ekspozycji, wyborem

jest w tych salach obecny, obok dziel,

miejscem, w którym się urodzila, jak

i przygotowaniem eksponatów, wspól-

które zbieral z taką pasją.

i z chronosem ­ czasem, w którym

pracy z innymi instytucjami i muzeami

Do tak dostojnego wydania kata-

przyszlo jej żyć. A wszystko po to, by

lwowskimi i krajowymi.

zostawić nam swoją ­ a dziś już również

Mateusz Dzieduszycki, przewodni-

logu doszlo dzięki pomocy sponsorów

naszą ­ bezcenną spuściznę w pozna-

i partnerów wystawy, między innymi:

czący Rady Związku Rodowego Dziedu-

Konsulatu Generalnego Rzeczypospo-

waniu i oswajaniu realnego świata...".

szyckich herbu Sas, podziękowal or-

Konsul generalny RP we Lwowie

ganizatorom wystawy i po raz kolejny

litej Polskiej we Lwowie, KredoBanku,

Marek Radziwon względnie nie daw-

podkreślil, że rodzina Dzieduszyckich

Polskiego Instytutu w Kijowie, Związ-

od wieków byla związana z Galicją,

no pelni swoją funkcję dyplomatyczną,

ku Rodowego Dzieduszyckich her-

miala w czasach Wlodzimierza Dziedu-

lecz postanowil dolączyć do wystawy

bu Sas, Fundacji ,,Zamek Podhorecki",

w palacu Potockich i jubileuszu Wlo-

Państwowego Przyrodniczgo Muzeum

szyckiego i ma obecnie świadomość ru-

NAN Ukrainy we Lwowie, Centralnego

dzimierza Dzieduszyckiego nie tylko

sińskich korzeni swojej rodziny. Przy-

Państwowego Archiwum Historycz-

z pomocą organizacyjną, ale też arty-

pomnial również, iż rok 2025 byl rokiem

Wlodzimierza Dzieduszyckiego i o naj-

kulem naukowym, w którym wyrazil

nego Ukrainy we Lwowie, Lwowskiej

swoje widzenie olbrzymiej, monumen-

Narodowej Biblioteki Naukowej Ukra-

ważniejszych wydarzeniach, związa-

talnej postaci Wlodzimierza Dziedu-

nych z jubileuszem 200. rocznicy uro-

iny im. Wasyla Stefanyka, Lwowskiego

Muzeum Historycznego.

szyckiego. Marek Radziwon w swoim

dzin Wlodzimierza Dzieduszyckiego.

Na uroczystość prezentacji katalogu

artykule stawia pytanie i daje na nie od-

Przypomnial raz jeszcze haslo wszyst-

wystawy przybyli też Mateusz Dziedu-

powiedź: ,,A co w niezwyklym dorobku

kich tych wydarzeń: ,,Dziedzictwo

Wlodzimierza Dzieduszyckiego wydaje

Wlodzimierza Dzieduszyckiego jest

szycki, przewodniczący Rady Związ-

się szczególnie ważne? Przede wszyst-

dziedzictwem, które lączy dwa nasze

ku Rodowego Dzieduszyckich herbu

narody ­ polski i ukraiński".

Sas i Melania Dzieduszycka, sekretarz

kim więc, jak już zostalo powiedziane,