19

nr 1 (485) 16­29.01.2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Netanjahu lub Katza. Im więcej

Polakom przypisać grzechu za-

podkreślając, że u źródel rato-

niechania, ani niedostatecz-

takich kalumnii czy powtarza-

wania czyjegoś życia (za wyjąt-

nia klamstw o ,,polskich" obozach

nego przeciwdzialania. To bylo

kiem dzieci) zawsze musi leżeć

śmierci, tym więcej szans owi

niemal wykluczone, bo pań-

wola ratowanego. A zatem Po-

,,badacze" fabrykują na roszcze-

stwo polskie nie istnialo i po-

lacy mogli ratować tylko tych

nia wobec Polski, urojone przez

moc ze strony instytucji nadejść

Żydów, którzy się zbuntowali

szczególne lobby.

nie mogla. Organizacja ,,Żegota"

przeciwko Niemcom i wladzy

Wreszcie zatroskany prof.

mogla co najwyżej koordynować

Judenratów, decydując się na

Bloński zastanawia się nad

indywidualne wysilki Polaków,

opuszczenie getta. Wbrew pozo-

przyczynami nienawiści wo-

wspierać finansowo. Wnioskom

rom nie byla to decyzja dla nich

bec Żydów. Wypomina naukę

Blońskiego o niedostatecznym

latwa, bo początkowo ufali Ju-

Kościola, który traktowal kie-

przeciwdzialaniu przeczy też

denratom i wydawalo im się, że

dyś Żydów za naród winien

wypowiedź prof. Israela Gut-

w gettach są u siebie, jakby we

śmierci Chrystusa, co zmienio-

mana, autorytetu w temacie

wlasnym państwie. Nie zdawali

no za pontyfikatu Jana XXIII,

Holokaustu: ,,Polska nie mo-

sobie też początkowo sprawy, że

także bardzo wyraźnie za Jana

gla uratować Żydów, albowiem

transporty do Auschwitz nie są

Pawla II, od czasu jego wizyty

jako państwo ­ od jesieni 1939

wyjazdem do pracy. Ale wresz-

w rzymskiej synagodze. Bloński

­ nie istniala. Funkcjonowala

cie brutalne akcje żydowskiej

dochodzi do wniosku, że przed-

wprawdzie w unikalnej formie

policji ­ wylapującej w getcie

tem ,,chrześcijanie byli za malo

Państwa Podziemnego, lecz ta

do 10 tysięcy osób dziennie do

chrześcijanami", ale jakże latwo

forma państwowości nie po-

transportu ­ otworzyly im oczy.

zapomina, że podczas okupacji

siadala możliwości militarnych,

Potem sami powstańcy ży-

polscy Żydzi i ich dzieci znajdo-

prawnych, ani jakichkolwiek

dowscy dokonali egzekucji na

wali schronienie w klasztorach

innych do ratowania trzech mi-

niektórych policjantach, swo-

i u księży, którzy wystawiali

lionów polskich Żydów. Tak jak

ich ziomkach (Norman Davies,

im metryki chrztu! I ostatecznie

nie dawala możliwości urato-

,,Smok wawelski nad Tamizą",

Bloński przystępuje do szarży,

wania od śmierci z rąk Niem-

Znak 2001, str.113).

nakazuje nam ,,przestać się bro-

ców i Sowietów trzech milionów

Wreszcie szanse na prze-

nić, usprawiedliwiać, targować.

Polaków! A polskich Żydów mo-

trwanie dawaly takie kryteria

Podkreślać, czego nie mogliśmy

gli ratować jedynie pojedynczy

jak wygląd zewnętrzny, posia-

zrobić, za okupacji czy daw-

Polacy..." (opublikowane nawet

danie znajomych lub przyjaciól

TABLICA PAMIĄTKOWA PRZY UL. RADZYMIŃSKIEJ 2 W WARSZAWIE

niej. Zrzucać winę na uwarun-

w ,,Gazecie Wyborczej", 10/11

po aryjskiej stronie, choć zda-

kowania polityczno-spolecz-

luty 2001).

rzalo się nieraz, że kryjów-

ne, ekonomiczne. Powiedzieć

I Polacy to robili narażając

kę znajdowali spontanicznie

Dawali więcej ,,niż nawet hoj-

Zaglady, być może inspiro-

najpierw: tak, jesteśmy winni.

wlasne życie i swoich bliskich.

u osób wcześniej im niezna-

ny burżuj żydowski", gdyż byli

wal kalumnie Grossa. Cyto-

Przyjęliśmy Żydów do naszego

Tragedia rodziny Ulmów i in-

nych. Z uwagi na powszechną

przerażeni widokiem śmierci,

wany byl też, na przyklad, na

domu, ale kazaliśmy im miesz-

nych nie dotarla do Milosza,

drożyznę ważne byly i zasoby

glodu i cierpienia. Po wojnie już,

planszach australijskiej wy-

kać w piwnicy (?). Kiedy chcieli

nie przemówila do prof. Bloń-

materialne. Bardzo ważna byla

w roku 1947, lekarz Ludwik Hi-

stawy o Polakach ratujących

wejść na pokoje obiecywaliśmy,

skiego? Wypominanie Pola-

znajomość języka polskiego ­

rszfeld stwierdzal: ,,Domy aryj-

Żydów w roku 2018 i rekla-

że wpuścimy, jeśli przestaną być

kom grzechu zaniechania jest

podkreśla dr Ewa Kurek ­ bez

skie w Warszawie przygarnialy

mowany jako tekst, który po-

Żydami, jeśli się ,,ucywilizują"

doprawdy grzechem. Trafnie

niej szanse na przetrwanie spa-

dzieci żydowskie, pozbawione

budzil do szerszej dyskusji

jak mawiano w XIX wieku, nie

natomiast nazwal naród pol-

daly do zera. A ­ mimo trendu

rodziny (...) wygnańcy z get-

o Holokauście. Pobudzil jednak

tylko w Polsce, rzecz jasna. Tak

ski deputowany do parlamen-

asymilacji ­ po polsku mówilo

ta znajdowali u nich schronie-

jednostronnie.

myślaly najświatlejsze umysly,

tu New South Wales w Sydney

zaledwie 15% Żydów, po czym

nie, pożywienie i okrycie. Kla-

Przedziwna jest dwuznacz-

Orzeszkowa, Prus..." ­ zapew-

David Clarke mówiąc: ,,Polish

dodaje Autorka: ,,Wielowiekowa

mią ci, którzy mówią inaczej. Ci

ność komentarzy prof. Bloń-

nia nas profesor. I w swej eu-

are people of heroic virtues".

programowa żydowska izolacja

wszyscy, którzy pragną wywo-

skiego (jakby sam wahal się co

forii wyrzuca Polakom rzeczy

A krótki esej Blońskiego (nie-

spowodowala, że w obliczu Za-

lać przeszlość po to, aby ją prze-

do ich ważności), oto np. kon-

niestworzone, staje w szatach

cale 9 stron!) można między

glady większość polskich Ży-

ksztalcić i spaczyć, aby zohydzić

kluduje, że ,,powinniśmy jed-

inkwizytora, który domaga się

bajki wlożyć, nie byl on dzie-

dów nie miala wśród Polaków

imię Polski za granicą" (vide,

nak wyznać naszą winę, prosić

wyznania winy, tylko nie pre-

lem mlodzieńczym profesora,

znajomych ni przyjaciól" (,,Pola-

tom Janiny Hery, str. 10). Cie-

o przebaczenie (sic!). I w gruncie

cyzuje wyraźnie o jaki rodzaj

tym bardziej dziwią zawarte

cy i Żydzi: problemy z historią",

kawe świadectwo zostawil też

rzeczy oni tego tylko czekają ­

,,zbrodni" nas posądza. Można

w nim refleksje. Nie wnosi on

Lublin, Clio 2015, str. 160­163).

Czeslaw Nissbaum ­ uratowany

jeżeli czekają"... A wkrótce potem

się za to domyślać, że powra-

w dodatku wiedzy ani o tra-

A zatem wypominanie nam

przez Polaków ­ który twier-

pisze: ,,Nikt rozsądny nie może

ca tu do pomówień o ,,wspólod-

gicznych latach okupacji, ani

,,zaniechania" czy ,,niedosta-

dzil, że ,,w obronie i ukrywaniu

powiedzieć, że Polacy ­ jako

powiedzialność" w Zagladzie,

o tylu wiekach relacji polsko-

tecznego  przeciwdzialania"

Żydów brala udzial cala drabina

naród ­ brali w ludobójstwie

a jako ,,pomocnicy śmierci" nie

-żydowskich. Ustępuje zdecy-

jest doprawdy nie na miejscu.

spoleczna i ideologiczna polska

udzial. Co prawda, odzywają się

możemy ­ jego zdaniem ­ ne-

dowanie informacjom obszer-

Absurdalną jest też pretensja,

z antysemitami wlącznie. Chro-

czasem takie glosy (...) ­ uważam

gować ,,naszej winy". I wskazuje

nego wstępu ze wspomnianej

że nie przewieźliśmy swoich

nienie Żydów wynikalo jego

je wszakże ­ razem ze znacz-

na kontekst sytuacyjny: ,,...stra-

już książki Janiny Hery. Na

Żydów (a byly ich miliony!) do

zdaniem ,,z glębokiego humani-

ną większością ­ za niesluszne.

ciliśmy dom i w tym domu oku-

zakończenie warto wsluchać

Szwecji tak jak to zrobili Duń-

taryzmu wrodzonemu każdemu

Więc dlaczego mówić o ludobój-

pant zacząl Żydów zabijać. Czy-

się w slowa pewnej Żydów-

czycy, zresztą za przyzwole-

Polakowi" (vide: tom J. Hery, str.

stwie? O wspól-winie ?" ­ pyta

śmy im solidarnie pomogli? Ilu

ki, uratowanej w Warszawie

niem Niemców. Polskie pań-

39). Rzecz jasna, także z chrze-

profesor, jakby przyparty do

z nas uznalo, że to nie ich rzecz!

przez Polkę i siostry zakon-

stwo nie istnialo, polskie okręty

ścijańskiego milosierdzia.

muru instrukcją Milosza, ale

Byli też tacy (pomijam zaś zwy-

ne: ,,Ta wojna zdemaskowa-

już w roku 1939 przedostaly się

W świetle zebranych tu

zarazem poszukujący prawdy.

klych zbójów) co się po cichu

la czlowieka. Jakiegoś Polaka,

na Zachód, a port gdyński za-

świadectw (a jest ich znacznie

I ­ pod tą presją ­ dochodzi do

cieszyli, że Hitler zalatwil nam

jakiegoś Żyda, jakiegoś Niem-

jęli Niemcy. Ratowanie Żydów

więcej) oraz udokumentowa-

subtelnej czy wyrafinowanej

problem żydowski..." ­ snu-

ca, Rosjanina, Ukraińca, Lo-

polegalo zatem na szukaniu

nych opinii historyków jakże

puenty: ,,Wspól-udzial i wspól-

je Bloński i nagle zasypuje nas

tysza, Litwina... To nie narody

kryjówek w polskich domach,

blado prezentują się dywagacje

-wina to nie jest to samo. Moż-

summą wątpliwości, konstata-

byly dobre, albo podle, boha-

schronienie dawaly też klasz-

prof. Blońskiego, oparte zaled-

na być wspól-winnym, nie bio-

cji, które są zwyklymi insynu-

terskie lub tchórzliwe... tylko

tory ­ dla przykladu wspomnij-

wie na domniemaniu win Po-

rąc udzialu w zbrodni. Najpierw

acjami! Okazuje się nagle, że jego

konkretni ludzie". Jest w tym

my tylko zgromadzenie sióstr

laków wobec ofiar Holokau-

przez zaniechanie czy przeciw-

pozornie wyważony esej z góry

wiele prawdy, a powiedziala

franciszkanek Rodziny Maryi,

stu. Wysnutych z naciąganych

dzialanie niedostateczne. A kto

dąży do oskarżenia nas, staje się

to osoba, która przeżyla tamte

które zdolalo przechować co

supozycji i opieczętowanych

może powiedzieć, że bylo ono

jakby wyrafinowanym dono-

straszliwe lata. Slowa te za-

najmniej 500 dzieci i 250 osób

kuriozalną instrukcją Milo-

w Polsce dostateczne? Wlaśnie

sem na Polaków, utkanym z po-

cytowala Barbara Stanislaw-

doroslych spośród ukrywają-

sza o obowiązku oczyszczenia

dlatego, że dostateczne nie bylo,

mówień, bo też i pomija warun-

czyk, autorka ,,Czterdziestu

cych się Żydów (vide: prof. Je-

rodzinnej ziemi po Zagladzie

skladamy hold i otaczamy czcią

ki, w której znajdowal się nasz

twardych" ­ ważnej książ-

rzy Kloczowskli, ,,Od pustelni

rozpętanej przez Niemców. Ten

tych wszystkich, którzy to he-

kraj pod hitlerowską okupacją.

ki o Polakach ukrywających

do wspólnoty", Warszawa, Czy-

niezwykly, a nieprzekony-

roiczne ryzyko podjęli..." ­ roz-

Byla to dżungla niespotykanych

Żydów. Tamten świat byl na-

telnik 1097, str. 281).

wujący, apel poety rozpada się

strzyga Bloński, jednak wiemy,

paradoksów, bo zdarzali się na-

prawdę labiryntem i dżunglą,

Zacytujmy wreszcie świa-

na czynniki pierwsze w kon-

że taki werdykt jest glęboko

wet żydowscy szmalcownicy

pelną niesamowitych sytuacji,

dectwa samych Żydów, które

frontacji z sądami historyków

niesprawiedliwy dla polskiego

i Żydzi pracujący dla Gestapo,

często tragicznych, a czasem

dementują jakże powierzchow-

i świadectwami wielu Żydów,

narodu. Polacy robili co mogli,

ryzyko czailo się wszędzie. Do-

i wybawcy stawali się ofiarami

ne sądy prof. Blońskiego o pol-

ocalonych z Holokaustu. Esej

by ratować Żydów i to w sytuacji

brze ilustruje to 100-stronico-

i musieli się ukrywać. Gdyby

skiej pomocy prześladowanym.

Blońskiego,

opublikowany

naprawdę ekstremalnej, bo rzu-

wy wstęp do tomu Janiny Hery

prof. Bloński przeczytal wcze-

Oto Emmanuel Ringelblum, hi-

32 lata temu, domaga się więc

cali na szalę wlasne życie i ży-

cie swoich rodzin. Karę śmierci

dając obraz epoki, gdy esej prof.

śniej ,,Czterdzieści twardych"

storyk przebywający w war-

rektyfikacji w duchu rzetelno-

za pomoc Żydom Niemcy eg-

Blońskiego zupelnie pomija tlo

(a niestety nie mógl, bo książka

szawskim getcie, odnotowal,

ści badań i dążenia do prawdy.

zekwowali bezlitośnie, tysiące

ta ukazala się w r.1997) z pew-

tamtego okresu i warunki życia

że Polacy przynosili chleb ży-

Bloński przecenil apel Milosza,

Polaków stracilo więc życie za

nością nie napisalby tak kon-

za okupacji.

dowskim znajomym i ,,karmi-

a jego esej wykorzystywano do

okazane im serce. I to jest do-

trowersyjnego eseju.

Sytuację tę przedstawia za

li do syta" setki żebraków ży-

budzenia antypolskich animo-

wodem niezbitym, że nie można

1 lipca 2019, Sydney

to obiektywnie dr Ewa Kurek,

dowskich po stronie aryjskiej.

zji i pomówień w kontekście