24

nr 2 (486) 30.01.­12.02.2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Legendy starego Stanislawowa  (cz. 120)

IWAN BONDAREW

Wypadek na wycieczce

O humorze odeskim cho-

dzą legendy i pewnego razu

sam się o tym przekonalem.

W 2016 r. oprowadzalem wy-

cieczkę po mieście malżeńskiej

pary w średnim wieku z Ode-

ssy. Kobieta byla inteligentna,

interesowala się architekturą,

historią miasta, zadawala wiele

pytań. Jej malżonek byl jej prze-

ciwnością ­ niewysoki gruba-

sek, sluchal mniej uważnie, stale

gdzieś się gubil i podczas wy-

cieczki zdążyl trzy razy wychy-

lić po kielichu w okolicznych

KARUZELA. NA DRUGIM PLANIE WIDAĆ BAZAREK Z ODZIEŻĄ

,,nalewajkach".

Jedna z nich znajdowala się na

Wyszliśmy na ul. Niżową. Gdy

opowiadalem o najstarszej laźni

skrzyżowaniu ulic Gwardii Na-

na Ukrainie i karuzeli, prezen-

rodowej i Kurzennego Czornoty.

cie po święcie kowalstwa, jej mąż

Mowa o niewielkiej austriackiej

podszedl do handlarzy odzieżą

willi, gdzie na ścianie szczyto-

i raptem zawolal na caly placyk:

wej wlaściciel dokonal tzw. ,,re-

,,Luda! Chodź tu! Szybciej!".

montu europejskiego". Co z tego

Sam bylem ciekaw, co on tam

wyniklo, dobrze widać na zalą-

takiego zobaczyl. Gdy pode-

czonym zdjęciu.

szliśmy bliżej, wskazal na dlu-

Bardzo precyzyjnie takich

gą ladę ze skarpetkami: ,,Zobacz

,,milośników staroci" opisal

Luda! Widzisz ­ pięćdziesiąt

lwowski dziennikarz Wolody-

MIEDZIANY BUDYNEK, WIDOK PANORAMICZNY

odcieni szarego!".

myr Pawliw w eseju ,,Sichowscy

marzyciele". Sichów ­ to jedna

Alkoholowa nostalgia

z największych ,,sypialni" we

Czasami tzw. ,,mala ojczy-

Lwowie. Autor opisuje sytuację,

zna" daje o sobie znać w zadzi-

w której jak gdyby mieszkańcy

,,STANISLAWOWSKĄ" WÓDKĘ

wiający sposób. W 2016 r., bę-

Sichowa zaczęli nagle miesz-

DLACZEGOŚ PRODUKUJĄ

dąc w Dniepropietrowsku czyli

kać w historycznym centrum

W CZERNIHOWIE

w Dnieprze ­ jak teraz nazywają

miasta:

mieszkańców nie wie, chociaż co

to miasto, trafilem na urodzi-

­ W swych marzeniach

dnia depczą po nim. Otóż naprze-

ny. Na stole zobaczylem butel-

mieszkańcy Sichowa widzą

ciwko bramy budynku na chod-

kę z etykietką ,,Stanislawowski

siebie przy pracy: jeden oklada

niku różowymi plytkami wylo-

kielich". Przedstawiono na niej

siddingiem obszarpane mury

żono kontury Ukrainy. Autor tego

ratusz, niżej herb Potockich ,,Pi-

,,polskich" kamienic, żeby bylo

dziela, artysta Jarema Stecyk, do-

lawa", a po obie strony ­ dwóch

jaśniej i czyściej. Inny mocuje

lączyl do terenów Ukrainy także

szlachciców w strojach z XVII w.

na secesyjnej fasadzie kamie-

degustujących okowitą.

Kubań, nazywaną przez Rosjan

nicy talerz telewizji satelitarnej

­ Toż nasza frankiwska wód-

Krasnodarskim Krajem. Mieszka

i klimatyzator. Jeszcze inny sid-

ka ­ zawolalem, poczym dlugo

tam wielu etnicznych Ukraińców,

dingiem oklada balkon art-deco,

MAPA NA CHODNIKU PRZED MIEDZIANYM BUDYNKIEM

potomków kozaków zaporoskich.

wyjaśnialem miejscowemu to-

by zrobić tam sobie dodatkowy

ale większość światowych ar-

Dziś te tereny należą do Federa-

warzystwu, że Stanislawów jest

koronką w utrzymanej dzielni-

pokoik czy komórkę. A ktoś ma-

cydziel powstawala jako eks-

tym samym Iwano-Frankiw-

cy", nazywano artystyczną sa-

cji Rosyjskiej, ale nie na darmo

luje na zjadliwe kolory fragment

skiem, tylko że sprzed 1962 r.

latką i szczytem niesmaku.

perymenty. Oprócz kolorystyki

w naszym hymnie są slowa ,,od

fasady, by odpowiadalo to kolo-

artysta namalowal na fasadzie

Sanu do Donu".

Gościom wódka przypadla

Ale  zanim  wyciągniemy

rystyce jego wnętrza.

również świątynie i budynki

Gdy przywrócimy sobie Krym,

wnioski, trzeba zrozumieć, co

do gustu i ,,znawcy" chwalili

W samych mieszkaniach

Stanislawowa. Przedstawil sy-

chcieli przekazać artyści, pra-

będzie dalej nad czym pracować.

ją, twierdząc, że Galicja zawsze

robi się naturalnie ,,remont eu-

nagogę, kościól rzymskokato-

slawila się dobrym alkoholem.

cujący nad projektem. Sztuka-

Otóż, nie wszystko jest takie

ropejski", który europejczykom

licki, grekokatolicką katedrę,

Afera wyszla na jaw dopiero

terię wykonywal Wolodymyr

proste, jak wygląda na pierw-

nawet się nie śnil ­ zamiast

kościól ormiański ­ co wskazuje

Dowbeniuk, który tak przedsta-

szy rzut oka.

pod koniec zabawy, gdy któryś

starych drewnianych drzwi

wil swój zamysl:

na wielokulturowość i tolerancję

z biesiadników chcial zobaczyć

wejściowych przede wszystkim

Frankiwsk ­

mieszkańców naszego miasta.

adres producenta podany na

­ Chcialem pokazać ewolucję

stawia się metalowe pancerne.

miasto europejskie

Glówne przeznaczenie tej

etykiecie drobniutkimi liter-

od stworzenia świata do czlo-

Demoluje się wewnętrzne prze-

kamienicy ­ to administracyj-

kami. Okazalo się, że ,,Stanisla-

wieka myślącego. Na dolnym

Większość mieszkańców na-

gródki i stawia się gipsokarton.

ne centrum z pomieszczeniami

szczeblu ewolucji mamy rośliny

wowski kielich" wyproduko-

szego miasta calkowicie zgadza

Zdziera się stare belki stropo-

i żaby, dalej zwierzęta i ptactwo,

dla organizacji spolecznych.

wano w Czernihowie w gorzelni

się z tą tezą. Faktycznie, za-

we, bo przeszkadzają w kleje-

Na balkonie mamy litery ,,B. J."

a potem swastyka jako symbol

przy ul. Kotlarewskiego 38. Dla-

chowalo się u nas wiele starych

niu styropianowych dekoracji.

ukrywające inicjaly wlaścicie-

pogaństwa, powyżej zaś Matka

kamienic, tworzących niepo-

czego producenci z Czernihowa

Zdziera się tynk, by wyrównać

la ­ Jaroslawa...

Boska, symbol chrześcijaństwa.

wtarzalny wizerunek Frankiw-

oblubowali sobie stary Stanisla-

kąty, by wszyscy widzieli, że

Jest jeszcze jeden interesu-

Wszystko obraca się wokól Niej.

ska. Jednak od czasu do czasu

wów z Potockimi, pozostalo dla

zaangażowano dobrego majstra.

Dziewica Maryja swoim plasz-

jący fakt, o którym większość

wszystkich zagadką.

pojawiają się potworne blizny.

A potem na to wszystko klei się

czem chroni ludzkość. Pod Nią

Ale jednak bylo przyjemnie!

tapety z morskimi widokami. I ­

przedstawilem dwa anioly, które

voila, mamy zacisze i porządek.

Tajemnica miedzianego

tworzą życie i harmonizują pra-

Prawdopodobnie światopo-

budynku

wa bytu.

gląd wlaściciela budynku przy

Prawy lew trzyma tarczę

W 2016 r. miasto otrzymalo

ul. Gwardii Narodowej 11 byl

z patronem naszego miasta Ar-

kolejny turystycznie interesu-

analogiczny z mieszkańcami

chaniolem Michalem, przedsta-

jący obiekt. Przy ul. Strzelców

Sichowa. Szkoda tylko, że sta-

Siczowych 30 zbudowano bu-

wionym w herbie miasta ­ opo-

ra kamieniczka przemiena-

wiedzial artysta.

dynek, który od razu zwrócil

la się w ohydną nowoczesną

Natomiast  kolor  budyn-

uwagę mieszkańców i mediów.

,,euro-coś-tam".

ku wybral malarz Jarema Ste-

Pomalowano go na nietradycyj-

PS.

cyk. Powiada, że byla to decy-

ny miedziany kolor, a na fasa-

zja rewolucyjna, bo ileż można

dzie za dekoracje slużyly żaby,

Interesujący jest fakt, że ten

oblepiać fasady kornikiem?

lwy, orly, swastyka... Kamienica

artykul zostal napisany w 2016

Spoleczeństwo ma wrogi sto-

wywolala niejednoznaczną re-

r., a rok później wspomniana

sunek do rzeczy niezwykych,

akcję. Porównywano ją ze ,,zlotą

willa doszczętnie splonęla.

AUSTRIACKI BUDYNEK PO TZW. ,,EUROREMONCIE"