12

nr 3 (487) 13­26.02.2026

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Finisaż wystawy ,,Wlodzimierz Dzieduszycki. In memoriam".

Losy lwowskich zbiorów Wlodzimierza Dzieduszyckiego (cz. 1)

25 stycznia 2026 roku

Wlodzimierz Dzieduszycki postanowil

w Palacu Potockich

przewieźć zbiory Poturzyckie do Lwowa

we Lwowie odbyl się

i najpierw umieścil je w tzw. kamienicy Le-

wakowskich przy ulicy Batorego (obecnie

finisaż wyjątkowej

Kniazia Romana) na rogu ulicy Św. Miko-

wystawy ,,Wlodzimierz

laja (obecnie Aleksandra Fredry). Obecnie

Dzieduszycki.

w tym miejscu znajdują się kamienice nr 2

In memoriam".

­ 4 ­ 6 przy ulicy Aleksandra Fredry. W 1856

Wydarzenie to nie bylo

roku Wlodzimierz Dzieduszycki kupil nie-

tylko zakończeniem

wielką willę przy placu Franciszkańskim (ul.

monumentalnej wystawy,

Kurkowa 15, obecnie ul. M. Lysenki) i rozpo-

organizowanej przez

cząl budowę nowego palacu, która z prze-

Lwowską Narodową

rwami trwala do roku 1902. W. Dzieduszyc-

ki aktywnie zajmowal się poszerzeniem

Galerią Sztuki im.

i kompletowaniem biblioteki, udostępniając

B. Woźnickiego, we

publiczności jej zbiory. Z czasem biblioteka

wspólpracy ze lwowskim

i inne zbiory zostaly przeniesione do palacu

Muzeum Historycznym,

IRYNA HORBAŃ

na Kurkowej 15.

Muzeum Etnografii

W grudniu 1868 roku Wlodzimerz

i Przemyslu Artystycznego,

i historii, również bibliofila i zapalonego

Dzieduszycki nabyl palac w stylu empire

Narodowym Muzeum im.

przyrodnika.

przy ulicy Teatralnej 18. Byla to dwupiętrowa

A. Szeptyckiego we Lwowie,

O pasjach Wlodzimierza Dzieduszyckie-

budowla z oficynami. Po remontach i rekon-

Muzeum Przyrodniczym

go i o losach jego ogromnych zbiorów mówi-

strukcji zalożyl on w tym obszernym gmachu

NAN Ukrainy

la dalej dr Iryna Horbań. Naukowiec podkre-

Muzeum Przyrodnicze im. Dzieduszyckich.

ślila, że jej referat jest tylko częścią cyklu

W części parterowej po stronie lewej znajdo-

(dawne Muzeum im.

przygotowanych referatów naukowo-po-

wal się gabinet Wlodzimierza Dzieduszyckie-

PORTRET HUCULKI Z GABINETU WLODZIMIERZA DZIEDUSZYCKIEGO

Dzieduszyckich), Lwowską

pularnych, poświęconych postaci Wlodzi-

go, zaś po prawej ­ gabinet kustosza muzeum

Narodową Naukową

Wlodzimierza Dzieduszyckiego zostaly roz-

milością do przyrody i kolekcjonerstwa,

mierza Dzieduszyckiego i losów jego zbio-

i pomieszczenia slużbowe. Po zakończeniu

Biblioteką Ukrainy im

jej pasje przyrodnicze byly szeroko znane.

rów. Kolejne spotkania na ten temat jeszcze

proszone i znajdują się obecnie w różnych

rekonstrukcji gmachu, na piętrach rozpoczę-

W. Stefanyka (dawny

Jej kolekcję przyrodniczą można bylo zoba-

będą, mamy nadzieje, że już niedlugo.

lwowskich (i nie tylko lwowskich) muzeach

to uporządkowanie ekspozycji, które trwalo

Zaklad im. Ossolińskich

czyć w Muzeum Przyrodniczym im. Dziedu-

i bibliotekach.

W kolejnych referatach będzie mowa też

kilka lat. Cale przedsięwzięcie organizacji

we Lwowie) i polskich

szyckich. Zachowalo się kilka portretów

17 września w pomieszczeniu Ukraiń-

o zbiorach innych przedwojennych muzeów

muzeum hrabia Dzieduszycki finansowal

instytucji kulturalnych

Pauliny Dzieduszyckiej. Szeroko są znane

skiego Katolickiego Uniwersytetu odby-

lwowskich i kolekcjach osób prywatnych,

z wlasnej kieszeni, ponieważ w tym czasie

m.in. Związkiem Rodowym

dwa jej portrety pędzla Alojzego Reichana.

la się konferencja naukowa pod tytulem

z których slynąl Lwów przed II wojną świa-

nie mial żadnego wsparcia finansowego od

Jeden z nich obecnie znajduje się w zbiorach

,,Ekumena Wlodzimierza Dzieduszyckie-

tową. Jubileusz Wlodzimierza Dzieduszyc-

rządu wiedeńskiego lub wladz galicyjskich.

Dzieduszyckich herbu

Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki im. B.

go". Referaty wyglosili znani ukraińscy

kiego znów zwrócil uwagę publiczności,

Jak pisal sam Wlodzimierz Dzieduszycki:

Sas. Wydarzenie to

Woźnickiego i można go zobaczyć na wy-

i polscy naukowcy, muzealnicy, biblioteka-

naukowców i muzealników na znaczenie na-

,,Muzeum moje powstalo... staraniem i ma-

bylo ostatnim akordem,

stawie w Palacu Potockich. Drugi portret

rze, przedstawiciele Ukraińskiego Towa-

ukowe i socjalne jego zbiorów oraz na ich losy

terialnymi środkami jednego prywatnego

zakończeniem bardzo

znajduje się w Polsce, w zbiorach Muzeum

rzystwa Szlacheckiego.

po II wojnie światowej, również na losy wie-

czlowieka. Wielką naprawdę mialem pomoc

bogatego programu

w Jaroslawiu. Portret ojca Wlodzimierza

Profesor Andrij Bokotej zorganizowal

lu innych prywatnych zbiorów lwowskich.

od calego kraju w dostarczaniu mi okazów

jubileuszowego 200.

Dzieduszyckiego ­ Józefa Kalasantego, au-

przy Wydziale Humanistycznym Ukraiń-

Jubileusz znów skierowal uwagę na postać

z najdalszych okolic. Materialnej, pieniężnej

rocznicy urodzin

torstwa Jana Maszkowskiego, też znajduje

skiego Uniwersytetu Katolickiego sekcję

Wlodzimierza Dzieduszyckiego ­ mecenasa,

pomocy żadnej nie mialem i bylem ograni-

Wlodzimierza

się na wystawie. Artysta malarz Jan Masz-

odczytów pod tytulem ,,Dziedzictwo Wlo-

naukowca, polityka, aktywnego spoleczni-

czony na wlasne, prywatne fundusze, a więc

Dzieduszyckiego

kowski udzielal lekcji z malarstwa i sztuki

dzimierza Dzieduszyckiego". W terminie

ka, entuzjastę rozwoju kultury.

mialem tu granicę, której przekroczyć jest

Wlodzimierzowi Dzieduszyckiemu, który

styczeń ­ maj 2025 roku zorganizowano

Rok 2025 zostal ogloszony rokiem

i bylo mi niepodobieństwem".

(1825­1899).

staraniem rodziców dostal gruntowne wy-

pięć seminariów, wygloszono osiem re-

Wlodzimierza Dzieduszyckiego. Wiele pa-

Z czasem zbiory Wlodzimierza Dziedu-

ksztalcenie domowe. Wśród lwowskich

feratów naukowych z różnych dziedzin

miętnych, znaczących wydarzeń odbylo się

szyckiego znacznie poszerzyly się i przero-

TEKST I ZDJĘCIA

sztuki i kultury, które byly w polu za-

uczniów Jana Maszkowskiego bylo wielu

Polsce, lecz nie mniej we Lwowie. Zwracając

sly znaczenie tylko kolekcji prywatnej. Otóż

JURIJ SMIRNOW

późniejszych znanych malarzy polskich,

interesowań naukowych Wlodzimierza

pilną uwagę na wystawę we Lwowskiej Na-

od 1873 roku zostaly udostępnione publicz-

między innymi Henryk Rodakowski i Artur

Dzieduszyckiego. Wszystkie referaty

Wystawa ,,Wlodzimierz Dzieduszycki.

rodowej Galerii Sztuki im. B. Woźnickiego

ności dla zwiedzania. W 1880 roku po wizy-

Grottger, których twórczość Wlodzimierz

In memoriam" zostala uroczyście otwar-

,,Wlodzimierz Dzieduszycki. In memorium",

można znaleźć w internecie.

cie cesarza Franciszka Józefa I do Lwowa,

Dzieduszycki cenil wysoko i podtrzymy-

ta 5 września 2025 roku i jak powie-

Po przeglądzie najważniejszych wyda-

przypomnijmy także inne wydarzenia, mia-

W. Dzieduszycki oficjalnie przekazal mu-

dzial Taras Wozniak, dyrektor generalny

rzeń Roku Wlodzimierza Dzieduszyckiego

wal w różnych okolicznościach życiowych.

nowicie wystawę ,,Wlodzimierz Dziedu-

zeum dla użytkowania publicznego, jako

On też kupowal ich obrazy do swojej galerii

Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki im.

we Lwowie, dr Iryna Horbań skupila się na

szycki i jego muzeum" w Państwowym

instytucję muzealno-naukową pod nazwą

w Palacu Dzieduszyckich przy ulicy Kurko-

losach jego zbiorów i kolekcji muzealnych.

B. Woźnickiego, przez cale pięć miesięcy

Muzeum Przyrodniczym NAN Ukrainy we

,,Muzeum im. Dzieduszyckich we Lwowie".

wej. Na zamówienie Wlodzimierza Dziedu-

Najlepiej zachowaly się zbiory Muzeum

funkcjonowania cieszyla się ogromną po-

Lwowie. Kuratorem i inicjatorem tej wysta-

Iryna Horbań zademonstrowala zdję-

szyckiego Henryk Rodakowski namalowal

pularnością wśród lwowian i gości miasta.

wy byl profesor Andrij Bokotej. Wystawa

Przyrodniczego, który kontynuuje na-

cie portretu Wlodzimierza Dzieduszyckie-

Sprzedano rekordową ilość biletów, odby-

ukową dzialalność Wlodzimierza Dziedu-

dwa portrety reprezentacyjne ­ samego

zostala otwarta 6 września br. W organi-

go pędzla Henryka Rodakowskiego i pod-

hrabiego Wlodzimierza i jego żony Alfon-

ly się twórcze spotkania, wydano pięknie

szyckiego i przedwojennego Muzeum im.

zacji wystawy uczestniczyly też Muzeum

kreślila, że wlaśnie tak wyglądal hrabia

syny z Miączyńskich Dzieduszyckiej, autor-

opracowany katalog, m.in. przy udziale

Dzieduszyckich i jest szeroko znany poza

Etnografii i Przemyslu Artystycznego

w czasie organizacji muzeum i przekazania

stwa Artura Grottgera portret Klementyny

granicami Galicji i Ukrainy.

Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej

i Lwowskie Muzeum Historyczne. Nawet już

swoich zbiorów przyrodniczych miastu.

Dzieduszyckiej, który obecnie znajduje się

Polskiej we Lwowie. Planowano zakończe-

sam wykaz muzeów i instytucji, które wzię-

Pasje kolekcjonerskie Wlodzimierz

Portret znajduje się w Muzeum Narodo-

w Muzeum Narodowym w Warszawie. Zaś

nie wystawy na 31 grudnia, lecz z powodu

Dzieduszycki odziedziczyl po swoich ro-

ly udzial w wystawie w Palacu Potockich,

wym w Krakowie. We Lwowie, w zbiorach

obraz ,,Anna i Klementyna Dzieduszyckie

dzicach. Jego matka Paulina z Dzialyńskich

wielkiego zainteresowania publiczności

również w Muzeum Przyrodniczym, świad-

Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki im. B.

Dzieduszycka (1795­1856) wyróżniala się

z psem" można bylo zobaczyć na wystawie

przedlużono termin jeszcze na miesiąc.

czy o tym, że po II wojnie światowej zbiory

Woźnickiego znajduje się inny portret W.

w Palacu Potockich. Niestety, obrazy i inne

Na finisaż wystawy przyszlo dużo ludzi.

Dzieduszyckiego, mianowicie kopia zna-

rzeczy z kolekcji Wlodzimierza Dzieduszyc-

Sala konferencyjna Palacu Potockich

nego portretu pędzla Kazimierza Pochwal-

kiego, są rozproszone obecnie po różnych

wypelniona byla po brzegi. Zaplanowano

skiego, wykonana przez lwowskiego ma-

lwowskich i polskich muzeach.

nie tylko finisaż wystawy, ale też wyklad

larza Michala Sozańskiego. W tymże 1880

Ojciec Wlodzimierza Dzieduszyckiego

doktor filologii Iryny Horbań, pracownicy

roku zostal wydany pierwszy katalog Mu-

Józef Kalasanty Dzieduszycki też kolek-

naukowej Muzeum Etnografii i Przemyslu

zeum im. Dzieduszyckich, opracowany i re-

cjonowal dziela sztuki, książki i rękopisy.

Artystycznego, na temat ,,Losy lwowskich

dagowany przez samego Dzieduszyckiego.

W swoim majątku w Poturzycy w powiecie

zbiorów Wlodzimierza Dzieduszyckiego".

Umieszczone w nim plany ekspozycji dają

sokalskim, zgromadzil kilkanaście tysięcy

Przed wykladem dr Iryny Horbań

możliwość orientacji w umieszczeniu każ-

dziel i druków z zakresu historii i literatury

do zebranych z krótkim przemówieniem

dego z dzialów muzealnych i ogólnej ich

polskiej, lacińskiej i francuskiej. Jak podaje

wstępnym zwrócila się Alisa Fedosieje-

koncepcji, opracowanej wedlug pomyslów

profesor Kazimierz Karolczak z Krakowa,

wa, kurator wystawy w Palacu Potoc-

samego Wlodzimierza Dzieduszyckiego.

,,podstawą kolekcji, nazwanej od siedziby

kich. Ona też oprowadzila zebranych po

Wygloszony przez dr Irynę Horbań

wlaściciela Biblioteką Poturzycką, byly

salach wystawowych. Bylo to już ostat-

referat o losach zbiorów Wlodzimierza

druki z XVI ­ XVII wieków, które staral się

nie zwiedzanie wystawy, jej pożegnanie.

Dzieduszyckiego byl tylko częścią cyklu

uzupelnić rękopisami oraz wspólczesnymi

Alisa Fedosiejewa m.in. powiedziala, że

referatów przygotowanych przez lwow-

mu wydawnictwami. Jako jeden z nielicz-

po raz pierwszy za wiele lat wlaśnie na

ską badaczkę, dotyczących spuścizny mu-

nych w Galicji posiadal niemal kompletny

tej wystawie można bylo ocenić skalę

zealnej i kulturalnej Wlodzimierza Dziedu-

zbiór rozporządzeń austriackich wydawa-

i różnorodność zbiorów Wlodzimierza

szyckiego. Z niecierpliwością czekamy na

nych po wlączeniu ziem polskich do mo-

hrabiego Dzieduszyckiego, wybitnego

jej dalsze wyklady dla szerokiej publiczno-

narchii habsburskiej".

mecenasa i kolekcjonera dziel sztuki

ści lwowskiej.