24

nr 3 (487) 13­26.02.2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Lwów. Sierpień 1918 roku. Samobójstwo

czy wyrafinowane morderstwo?  (cz. 2)

Sierpień 1918 roku we

okna, żadnych nadto śladów nie ma na

Lwowie. Już cztery lata od

rozmięklym od wilgoci terenie. Przypusz-

początku Wielkiej wojny

czalny rabuś mial czas wyjść spokojnie

i tylko trzy miesiące zostalo

z mieszkania glównymi schodami, to dla-

do pelnego krachu Imperium

czego oplaciwszy swój rabunek zamordo-

Austrowęgierskiego. 146

waniem kobiety, nie uniósl lupu z biżuterii,

lat Galicja znajdowala się

futer, lecz pozostawil wszystko na miejscu

w skladzie tego potężnego

tak, że żadnej rzeczy nie brakuje". Wszyst-

państwa, które zjednoczylo

ko to wskazywalo raczej na imitacje ob-

calą Europę Środkową, od

rabowania mieszkania i że morderstwo

Alp, Balkanów, do Karpat

zostalo popelnione nie w celach rabun-

i Zbrucza. W tym Imperium

kowych. Dalej, rzeczoznawcy stwierdzili,

Habsburgów urodzilo się nie

że na drzwiach i zamkach mieszkania nie

jedno pokolenie lwowian,

bylo zupelnie śladów wlamania. Policja

zdawalo się bylo ono wieczne.

przesluchala dozorczynie budynku i slu-

Otóż, w prasie lwowskiej

żącą Olgi Riedlowej. Ustalono, że ostatni

trudno bylo dostrzec

raz widziano ją okolo godziny w pól do

choćby aluzje do bliskich

12 przed poludniem, gdy slużącej wyda-

i tak burzliwych zmian, do

wala gospodarskie dyspozycję. Obydwie

upadku Imperium i dynastii

stwierdzily też, że Riedlowie do swego

Habsburgów.

mieszkania nikogo nie wpuszczali, zatem

trudno sobie wyobrazić, by w tym dniu

wlaśnie śp. denatka wpuścila do mieszka-

TEKST I ZDJĘCIE

nia jakiegoś rabusia. Ponadto nie slyszano

JURIJ SMIRNOW

w kamienicy żadnego krzyku, ani wolania

Wojna toczyla się dalej. Ale gdzieś

o pomoc, mimo, że drzwi balkonowe miesz-

daleko poza Lwowem. Jednostki armii

kania Riedlów byly otwarte.

austriackiej (w których bylo niemalo

Dziennikarz ,,Wieku Nowego" podsu-

chlopców ze Lwowa) stacjonowaly nawet

mowal, że nikt nie może dać odpowiedzi

gdzieś w Kijowie, Chersoniu czy Zaporożu.

co to bylo: tajemnicze morderstwo czy

Na stronach gazet lwowskich drukowano

dramat rodzinny? Dalej ,,Wiek Nowy"

więcej informacji o zwyklych sprawach

pisal: ,,Śledztwo szczególowe zwrócilo

miejskich. I oto sensacja, która poderwala

uwagę na jeden fakt, że jeżeli się przyjmie

spoleczeństwo i prasę lwowską.

wypadek morderstwa, nie noszą zwloki

7 sierpnia przy ulicy Św. Zofii 42 (obec-

śladów żadnego gwaltu ani walki. Z dru-

nie ul. Iwana Franki 126) we wlasnym

giej zaś strony zwloki samobójców przez

mieszkaniu znaleziono powieszoną na haku

powieszenie mają zawsze charaktery-

od lampy elektrycznej Olgę Riedlową, żonę

styczne znamiona: znieksztalconą twarz,

Romana Riedla, urzędnika bankowego. Co

wiszący język, wydlużoną szyję itd. Tego

to bylo? Samobójstwo, czy wyrafinowane

wszystkiego nie można bylo w tym wy-

zabójstwo? Tajemniczy dramat rodzinny,

padku zauważyć. Policja rozbiera więc ko-

czy wlamanie bezczelnych zlodziejów?

lejno każdy z tych faktów, bada je, ocenia

Już w tymże dniu wszystkie najważniej-

i wysnuwa wnioski, czekając na wyniki

sze czasopisma lwowskie: polskie ,,Gazeta

sekcji zwlok, która dla przebiegu dalszego

Lwowska", ,,Kurier Lwowski", ,,Wiek Nowy",

śledztwa i wykrycia ewentualnego spraw-

ULICA ŚW. ZOFII

ukraińskie ,,Dilo", żydowska ,,Chwila", opu-

cy morderstwa, ma niezmierne znaczenie".

blikowaly obszerne reportaże z miejsca

Dziennikarz ,,Wieku Nowego" snul na

tragedii i pierwsze komentarze śledztwa

Wedlug ,,Gazety Lwowskiej" 7 sierp-

w przedpokoju dal się zauważyć nieporzą-

i szczególiki są badane z calą sumienno-

lamach czasopisma swoją wersję wydarze-

policyjnego. W dniach kolejnych dalsze

nia br. okolo godziny trzeciej popoludniu

dek i rzeczy byly porozrzucane, p. Riedl są-

ścią, a ostateczne zestawienie faktów

nia (czy może też ktoś w policji anonimowo

szczególy i domysly zajmowaly nadal czo-

urzędnik Banku Krajowego Roman Riedl

dzil, że do mieszkania wlamali się zlodzie-

może rozwiklać zagadkę. Zagadka na-

wyrazil swoje zdanie). Wedlug dziennika-

lowe miejsca na ich stronach. Tak, dzień

powrócil z pracy do swego mieszkania

je... Lecz w sypialni znalazl powieszoną na

prawdę nie byla taką latwą. Lekarze są-

rza bylo to jednak morderstwo. Nieznany

w dzień, bardzo dokladne opisy miejsca

na drugim piętrze przy ulicy Św. Zofii 42

haku żonę... W godzinę potem na polecenie

dowi, którzy byli na miejscu zbrodni (czy

sprawca dostal się do mieszkania fronto-

zbrodni, oświadczenia policji i świadków,

i zostal drzwi mieszkania nie zupelnie za-

dyrektora policji, na miejscu wypadku zna-

samobójstwa) nie mogli wydać jednoznacz-

wymi drzwiami (ale dlaczego Olga Riedlo-

ale żadnego rezultatu konkretnego. Nie

mknięte. Ponieważ już w przedpokoju dal

leźli się niemal wszyscy urzędnicy z biura

nego zdania co do śmierci Olgi Riedlowej.

wa odtworzyla jemu drzwi?). Dalej mor-

bylo odpowiedzi na najważniejsze pytanie,

się zauważyć nieporządek, porozrzucane

bezpieczeństwa, zastęp agentów policyj-

Konsylium lekarzy orzekl, że na zwlokach

derca dokonal swego czynu w ten sposób,

mianowicie morderstwo czy samobójstwo?

rzeczy, Roman Riedl pomyślal, że do miesz-

nych (,,Wiek Nowy" sumiennie podaje ich

śp. Olgi Riedlowej nie widać żadnych śla-

że najpierw zakneblowal usta swej ofierze,

Jak bylo to morderstwo ­ to kto byl spraw-

kania wlamali się zlodzieje. Z przedpokoju

nazwiska: komisarz dr Skrzymiarz, Majew-

dów walki przedśmiertnej, jaki zwyczajnie

zdaje się udusil ją, poczem na sznurze po-

cą? Jak samobójstwo ­ to jaki powód, jak do

przeszedl on do salonu, a potem do sypialni,

ski, Kwiatkowski, Gardecki, Nowodworski

zauważyć można w wypadkach morder-

wiesil w pokoju sypialnym na haku lam-

tego doszlo? Odpowiedzi nie bylo u repor-

gdzie oczom jego przedstawil się straszny

i kilkunastu inspektorów policji) i oba psy

stwa. Z drugiej zaś strony znów przypusz-

py elektrycznej. Sznur znalazl w szafce

terów prasowych, ani u policji. Zagadkowa

widok. Oto na haku od lampy elektrycznej

policyjne (więcej psów w policji lwowskiej

czając samobójstwo, nie widać zupelnie

w przedpokoju. Inny dziennik lwowski

sprawa nie dawala spokoju szerokiej pu-

na mocnym sznurze, slużącym do wiązania

wtedy nie bylo), które jednak nie mialy

oznak zewnętrznych, które towarzyszą

przypuszczal, że wszystko wyglądalo ina-

bliczności. Mówiono o niej w kawiarniach

kufrów... wisiala jego mloda żona Olga bez

tutaj pola do dzialania. Urzędnicy policyjni

takiej śmierci. Też knebel z wydartej ma-

czej, mianowicie denatka Olga Riedlowa

i w domach prywatnych mieszczan lwow-

żadnych oznak życia. Roman Riedl przede

i agenci ustąpili przede wszystkim miejsca

terii z szlafroku zmarlej i wciśnięty z calą

popelnila samobójstwo z przyczyn bliżej

skich, na bazarach i w radzie miejskiej. Nie

wszystkim odciąl sznur i polożyl trup na

lekarzowi miejskiemu dr. Niementowskie-

silą w usta ­ czy mogla denatka sama go

nie znanych, poczem mąż, który przyszedl

tylko policja, a nawet ekspertyza medyczna

podlodze. Olga Riedlowa miala sznur moc-

mu, który zbadal zwloki i orzekl, że śmierć

sobie wlożyć i to z calą silą? Policja usta-

z pracy, by uniknąć skandalu upozorowal

nie mogli dać odpowiedzi na sakramentalne

no zaciągnięty pętlą dookola szyi, w ustach

nastąpila przed okolo sześciu godzinami,

lila, że knebel tkwil tak glęboko w gardle,

zamach morderczy i zainscenizowal pozo-

pytanie. Domysly szerzyly się z niezwyklą

zaś knebel, sporządzony z kawalka odarte-

czyli, że zajście wydarzylo się okolo godzi-

iż jeden z agentów policyjnych musial użyć

ry rabunku w mieszkaniu przez przygoto-

szybkością. Ludzi bali się otwierać drzwi

go od jej wlasnego szlafroku. To straszne

ny 12 w poludnie. Podkreślając znaczenie

calej sily, by go z gardzieli wyciągnąć.

wanie dwu walizek rzeczy spakowanych

nieznajomym ­ może to banda zlodziei szu-

odkrycie spowodowalo, że Roman Riedl

tego wydarzenia i niezwykle zaintereso-

Fakt ten przemawial bardzo wyraźnie, że

rzekomo przez zbrodniarza. Jeżeli zaś ten

ka kolejne ofiary?

zbiegl na podwórze kamienicy, zaalarmo-

wanie publiczności, prasa donosila, że ,,...

popelniono morderstwo. Cale mieszkanie

fakt nie wytrzyma próby dalszego śledz-

Spróbujmy odnowić bieg wydarzeń od

wal dozorczynię domu i opowiedzial jej, że

policja lwowska wystąpila z calym apara-

bylo w stanie wielkiego nieladu, rozma-

twa i okaże się podczas sekcji zwlok, iż na

samego pierwszego dnia 7 sierpnia i do

żona jego padla ofiarą strasznego morder-

tem fachowym do wyśledzenia tajemniczej

ite rzeczy, bielizna byly porozrzucane po

ciele zmarlej są ślady gwaltu, wówczas

ostatnich dostępnych nam wiadomości

stwa. Okolo godziny czwartej popoludniu

tej sprawy. Wobec niezwyklości zaszlego

pokojach. Dwie walizy z przypadkowymi

ostrze podejrzeń zwraca się przeciw mę-

w prasie lwowskiej. Otóż 8 sierpnia ,,Gaze-

zawiadomiono telefonicznie inspekcję poli-

wypadku, jawil się na miejscu tragicznego

rzeczami znajdowaly się w przedpokoju,

żowi zmarlej, o ile tenże nie wykaże swe-

ta Lwowska" podala sensacyjny reportaż

cji. Z dyrekcji policji niezwlocznie wyjecha-

zdarzenia dyrektor policji radca Dworu dr

byly jakby przygotowane do wyniesienia.

go alibi w chwili krytycznej. W tej spra-

o tym wydarzeniu pod tytulem ,,Samo-

lo na miejsce zbrodni cala ekipa urzędni-

Reinlender, aby osobiście ująć śledztwo

Udalo się ustalić, że jednak z mieszka-

wie śledztwo postanowilo niezwlocznie

bójstwo czy rafinowane morderstwo?".

ków policyjnych. Dalej ,,Gazeta Lwowska"

w swe dlonie i wydać odpowiednie zarzą-

nia nic nie zginęlo. Rabunek byl pozorny

przesluchać dyrektora Banku Krajowego

W ślad za nim ,,Wiek Nowy" opublikowal

informowala swoich czytelników: ,,Prze-

dzenia. Również zjawil się przy ulicy Św.

i zdradzal, wedlug śledztwa ,,...ślady dyle-

Erlachera, celem stwierdzenia, czy Roman

artykul ,,Tajemniczy dramat przy ulicy Św.

prowadzone śledztwo daje mniej ­ więcej

Zofii prezydent sądu karnego radca Dworu

tanckiej roboty, nasuwającej myśl, iż ktoś

Riedl w krytycznej chwili bawil w biurze,

Zofii". Reporterze obydwóch gazet donosi-

taki obraz wypadku. Po godzinie trzeciej

Hawel, którzy wydali potrzebne zarządze-

chcial za pomocą sfingowanego rabunku

czy też wychodzil. Decydujące znaczenie

li sensacyjne wiadomości z inspekcji policji

popoludniu p. Roman Riedl urzędnik Ban-

nia i wskazówki co do dalszego śledztwa".

upozorować śmierć niewinnej ofiary. Wy-

miala sekcja zwlok. Na miejscu w mieszka-

i z mieszkania Riedlów przy ulicy Św. Zofii

ku Krajowego przyszedl z biura do miesz-

Wladze bezpieczeństwa prowadzą

kluczonym jest, by rabuś mógl wyskoczyć

niu Riedlów lekarze sądowi mieli znaczne

42. Wydarzenia zostaly opisane bardzo

kania przy ul. Św. Zofii 42 i zostal drzwi

śledztwo w dwu kierunkach, to jest

oknem wychodzącym na podwórze, bo

wątpienia i nie mogli dojść do jednoznacz-

dokladnie ­krok po kroku.

nie zupelnie zamknięte. Ponieważ już

morderstwa i samobójstwa. Szczególy

ono bylo w trzypiętrowej wysokości od

nych wniosków.