29

nr 3 (487) 13­26.02.2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Groby powstańców styczniowych

na Cmentarzu Lyczakowskim  (cz. 9)

Wielu z powstańców

w stronę granicy austriackiej.

postanowil wziąć udzial w po-

styczniowych, osiadlych

Tuż nad granicą doszlo do no-

grzebie Michala Michalskiego

wego starcia, ale oddzial zdolal

z wlasnym sztandarem i wyslal

po upadku powstania we

przejść granicę. Po powrocie do

do wdowy po prezydencie pi-

Lwowie, bylo aktywnymi

Galicji Michal Michalski zostal

smo kondolencyjne następnej

dzialaczami spolecznymi.

aresztowany przez wladze au-

treści: ,,Jaśnie Wielmożna Pani.

Inni z sukcesem dzialali

striackie. Po zwolnieniu mlody

Cios, który dotknąl J.W.P. okryl

w różnych zawodach.

czlowiek kontynuowal naukę

żalobą nie tylko stolicę, ale caly

Byli wśród nich znani

zawodu kowalskiego i w 1873

kraj. Wydzial Towarzystwa

roku jako mistrz kowalski otwo-

wzajemnej pomocy uczestni-

artyści teatralni,

rzyl we Lwowie wlasny zaklad.

ków powstania z r. 1863/1864

architekci, naukowcy,

W tych latach Michal Michalski

ma podwójny powód do żalo-

przedsiębiorcy. W dobie

bral aktywny udzial w sprawach

by, bo śp. mąż J.W.P. przez cale

autonomii galicyjskiej

publicznych, aktywnie dzialal

swoje życie byl wierny tym za-

i samorządu miasta

w licznych stowarzyszeniach

sadom, za które walczyl w roku

Lwowa zjawily się dla nich

patriotycznych, między inny-

1863/1864. Reprezentacja mia-

możliwości politycznego

mi w Towarzystwie Strzeleckim

sta Lwowa hojnie wspierala cele

i w Towarzystwie Wzajemnej

naszego Towarzystwa, ale lwią

i kulturalnego dzialania

Pomocy Uczestników Powsta-

część zaslugi w tym względzie

na rzecz rozwoju sprawy

nia z roku 1863/1864. W 1880

ponosil nieodżalowanej pamię-

narodowej, również

roku zostal wybrany do lwow-

ci prezydent miasta. Wydzial

rozwoju ich talentów

skiej Rady Miejskiej i aktyw-

Towarzystwa wzajemnej po-

i umiejętności, możliwości

nie dzialal w sprawach rozwo-

mocy uczestników powstania

kariery politycznej tak

ju miasta i jego infrastruktury.

z r. 1863/1864 glęboko odczu-

W 1889 roku Michalski zostal

wa stratę, którą stolica i caly

na forum calego państwa

wybrany do Sejmu Galicyj-

kraj poniósl przez śmierć męża

Austro-Węgierskiego,

skiego i piastowal ten mandat

J.W.P. i niniejszym wyraża glę-

jak i we wladzach

aż do śmierci, ,,pilnie pracując

boką boleść".

samorządowych.

w komisjach. Byl gorącym orę-

Z inicjatywy rady miejskiej

POMNIK MICHALA MICHALSKIEGO

downikiem rodzinnego miasta".

na grobie Michala Michalskiego

W 1895 roku Michal Michalski

na wierzch i nigdy nie wstydzil

m.in. czytamy: ,,Tu we Lwowie

już w 1908 roku ustawiono mo-

TEKST I ZDJĘCIE

zostal wiceprezydentem Lwowa

się tego, iż byl rzemieślnikiem.

Michal Michalski w roku 1846

numentalny pomnik. Projekt po-

JURIJ SMIRNOW

N

i stanowisko to piastowal przez

Kowal z zawodu nie pozosta-

ujrzal światlo dzienne, tu spę-

mnika opracowal Tadeusz Blot-

a przyklad, w powstaniu

10 lat. Latem 1905 roku po ustą-

wil jednak umyslu odlogiem,

dzil mlodość jako terminator

nicki, znany lwowski artysta

styczniowym brali udzial

pieniu prezydenta Godzimira

a urodzona inteligencja dozwo-

rzemieślniczy, stąd ­ na pierw-

rzeźbiarz. Na wysokim kamien-

przyszly arcybiskup ks.

Malachowskiego ze stanowiska,

lila mu brak wyższych stopni

szą wieść o wybuchu powsta-

nym piedestale ustawiono odlane

Julian Kuilowski, lwowski me-

byl Michal Michalski jedynym

szkolnego wyksztalcenia wy-

nia ­ ruszyl w szeregi bojow-

w brązu popiersie Michalskiego

tropolita greckokatolicki, przy-

liczącym się kandydatem. Otóż

równać wlasnym staraniem.

ników o wolność narodu i jako

z insygniami prezydenckimi.

szli prezydenci naszego miasta

7 lipca 1905 roku Rada Miejska

Mial przy tym bystrą intuicję,

szeregowiec Żuawów walczyl

Piedestal zdobi herb miasta Lwo-

Michal Michalski i Stanislaw

wybrala go na urząd prezyden-

wlaściwą ludziom na wlasne

w oddziale Wojciecha Komo-

wa i napis: ,,M. Michalski 29. IX.

Ciuchciński (1841­1916), który

ta miasta. Aktywną dzialalność

sily zdanym. Zawsze znajdowal

rowskiego pod komendą kapita-

1846 ­ 18. IV. 1907 kowal, żol-

walczyl w szeregach strzelców

Michalskiego na rzecz mia-

odpowiednią drogę. Wiódl go

na Fiszera. Tu w roku 1873 zostal

nierz narodowy 1863. Radny m.

pulkownika Leona Yanga. Po

sta przerwala niespodziewa-

ponadto w labiryncie życia za-

majstrem kowalskim, a wnet

Lwowa 1880­1907. Posel na Sejm

powstaniu Stanislaw Ciuchciń-

na śmierć w dniu 13 kwietnia

pal gorący do sprawy publicz-

potem otrzymal obywatelstwo

1889­1907. Prezydent miasta

ski osiadl we Lwowie, gdzie

1907 roku. Pogrzeb prezydenta

nej. Mlodego chlopaka rzucil on

i mieszczaństwo. Jako mlody,

1905­1907. Znakomitemu oby-

otworzyl warsztat blacharski,

miasta Lwowa Michala Michal-

w szeregi walczące w roku 1863,

pelen energii mieszczanin, pe-

watelowi Lwów".

przeksztalcony następnie w fir-

skiego mial charakter wielkiej

a pochodnia tego zapalu nie zga-

len najszczerszych chęci sluże-

1 listopada 1908 roku po-

mę brązowniczą. Wybrany na

manifestacji narodowej. Po-

sla mimo wielu przejść ciężkich

nia rodzinnemu miastu, wszedl

mnik zostal uroczyście po-

posla do Sejmu Galicyjskiego,

chowano Michala Michalskiego

i śmierć dopiero zdmuchnęla jej

w roku 1880 po raz pierwszy

święcony i odslonięty w obec-

a później na prezydenta miasta

przy tzw. drugim rondzie Cmen-

plomienie. Glównym terenem

w sklad Rady Miejskiej. I od-

ności tlumów publiczności,

Lwowa, polożyl wielkie zaslugi

tarza Lyczakowskiego, na polu

dzialalności Michala Michal-

tąd posuwal się szybko naprzód.

radnych miasta Lwowa, du-

w rozbudowie miasta.

nr 1, obok innych zaslużonych

skiego bylo miasto Lwów. Tu

W 1889 roku zostal wybrany I.

chowieństwa. Michal Michal-

Michal Michalski (1847­

dla sprawy narodowej powstań-

rósl on od najniższych stopni

delegatem, w roku 1896 ­ dru-

ski byl aktywnym czlonkiem

1907) urodzil się we Lwo-

ców i patriotów. Obok jego grobu

poczynając, od radnego postę-

gim wiceprezydentem, a trzy

i przez wiele lat prezesem To-

wie w rodzinie rzemieślniczej.

są groby Juliana Kostantego Or-

powal ku coraz wyższym szcze-

lata później pierwszym. A od-

warzystwa Strzeleckiego, które

W 1863 roku 16-letni wówczas

dona, Marii Konopnickiej, An-

blom godności obywatelskich,

znaczenia te zawdzięczal tylko

po śmierci swego zaslużonego

Michal zglosil się na ochotni-

toniego Durskiego, Stanislawa

aż w końcu gospodarzem gro-

swej wlasnej inteligencji, tyl-

czlonka postanowilo ustawić

ka do oddzialu żuawów śmier-

Szczepanowskiego, Zygmunta

du obwolany zostal. W Sejmie,

ko swej żelaznej wytrwalości

jego popiersie w siedzibie To-

ci pulkownika Wojciecha hr.

Gorgolewskiego...

gdzie zasiadal Michal Michalski

i pracowitości, wspartej gorącą,

warzystwa przy ulicy Kurko-

Komorowskiego.  O  bitwach

W dniu jego pogrzebu ,,Ga-

jako posel lwowski, byl on gorą-

serdeczną milością do Lwowa.

wej. Odlane w brązu popiersie

stoczonych przez oddzial W.

zeta Lwowska" w nekrologu

cym orędownikiem miasta. Pil-

Te zalety powolaly go w roku

w 1909 roku wykonal profesor

Komorowskiego z wojskami

pisala: ,,Prawdziwy selfmade-

nie pracowal w komisjach. Pa-

1905 na stanowisko prezydenta

Antoni Popiel, znany rzeźbiarz,

rosyjskimi na Lubelszczyźnie

man ­ jeden z owych, co to ani

miętamy też o czysto ludzkich

miasta".

autor pomników Adama Mic-

i na Wolyniu pisaliśmy w ,,No-

z soli, ani z roli urastali u nas,

cnotach tej pięknej postaci".

Michal Michalski aktywnie

kiewicza we Lwowie i Tadeusza

wym Kurierze Galicyjskim" (nr

i ­ da Bóg ­ urastać nie prze-

Krakowskie ,,Nowości ilu-

dzialal także w Towarzystwie

Kościuszki w Waszyngtonie.

17, 16­25. 09. 2025). Po bitwie

staną ku pożytkowi i chlubie

strowane" przypomnialy o po-

wzajemnej pomocy uczestni-

Popiersie Michalskiego usta-

pod Poryckiem pulk Wojcie-

kraju. Michal Michalski ręka-

wstańczych czynach przyszlego

ków powstania z r. 1863/1864.

wiono na sali balowej slynnego

cha Komorowskiego wycofal się

mi zarówno jak glową wybil się

prezydenta Lwowa. W artykule

Lwowski wydzial Towarzystwa

palacyku Towarzystwa.

Kompleksowe szkolenie wojskowe ukraińskich żolnierzy w Polsce

W Polsce realizowane jest

Szkolenie obejmuje kluczowe obszary

zdobywają wiedzę i praktyczne umiejęt-

ostrzalem, szybkie udzielanie pomocy

Szkolenie realizowane jest przy udzia-

specjalistyczne szkolenie

ności w zakresie bezpiecznej obslugi środ-

rannym oraz ich stabilizację bezpośrednio

le 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej

wspólczesnych dzialań militarnych. Istot-

żolnierzy Sil Zbrojnych Ukrainy

nym elementem jest szkolenie ogniowe,

ków pirotechnicznych, a także procedur

na polu walki. Są to umiejętności, które

we wspólpracy z Ministerstwem Obrony

w ramach modulu CAT C.

podczas którego uczestnicy doskonalą

związanych z minowaniem i rozminowy-

często decydują o życiu żolnierzy.

Narodowej RP i stanowi kolejny element

Program ma wyraźnie praktyczny

techniki strzelania dynamicznego oraz

waniem terenu, co ma kluczowe znaczenie

Program szkoleniowy uzupelniają za-

wsparcia szkoleniowego udzielanego

charakter i koncentruje się na

prowadzenia ognia w zróżnicowanych

dla bezpieczeństwa oddzialów w strefach

jęcia z obslugi sprzętu technicznego, w ra-

Ukrainie przez Polskę.

bezpośrednim zwiększeniu

mach których uczestnicy uczą się eksplo-

warunkach taktycznych i realistycznych

dzialań zbrojnych.

przeżywalności żolnierzy oraz

scenariuszach bojowych.

Duży nacisk polożono także na me-

atacji oraz wykonywania podstawowych

ŹRÓDLO: NA PODSTAWIE SZTAB

skuteczności ich dzialań bojowych

dycynę pola walki. Intensywne ćwicze-

napraw przekazanego uzbrojenia i pojaz-

Równie ważną częścią programu jest

GENERALNY WP

w warunkach pola walki.

trening inżynieryjno-saperski. Żolnierze

nia obejmują ratownictwo medyczne pod

dów wojskowych.