8

nr 4 (488) 27.02.­16.03.2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Ogień i furia?

miejscowej przestępczości zor-

spoleczeństwie, atakując nie-

ganizowanej regulowane jest bo-

winnych cywilów, bądź też

wiem rytmem tego, jak kartele

ich mienie. Tak też stalo się

ewoluują, dzieląc się i wynisz-

i w tym przypadku, a świat

czając. Te największe rozpadają

obiegly zdjęcia podpaleń skle-

się (często za sprawą aresztowa-

pów, pojazdów, czy stacji ben-

nia lub likwidacji kierownictwa),

zynowej. Jednak nie tylko one.

by któraś z pozostalości mogla

Kartel bowiem postanowil zor-

rozrosnąć się, przyćmiewając

ganizować kampanię dezinfor-

poprzednika rozmiarem i wy-

macyjną z prawdziwego zda-

rzenia, wykorzystując swoją

palając się jeszcze prędzej. Bywa,

ponurą slawę, chaos informa-

że jedna z grup zorganizuje sobie

cyjny i sztuczną inteligencję.

oddzial, który wykazuje się tak

W wykreowanej przezeń nar-

wielką skutecznością, że wresz-

racji mogliśmy się dowiady-

cie odlącza się od macierzystej

wać o takich fikcyjnych zda-

formacji, sprzymierza się z jej

rzeniach, jak przejęcie calego

wrogami, po czym rozpoczyna

lotniska przez uzbrojone grupy,

z nią krwawą wojnę.

czy wręcz masakry.

Tak bylo z Kartelem z Zatoki,

Po nieregulowanych me-

jednym z największych i najpo-

diach spolecznościowych sen-

tężniejszych w Meksyku, ma-

sacje poniosly się mieszając

jącym swój początek jeszcze

faktyczny strach, apele ambasad

za prohibicji w Stanach Zjed-

państw trzecich o ostrożność,

noczonych (czyli, jak na mek-

czy pozostawanie w bezpiecz-

sykańskie warunki, niemalże

nym miejscu i przykre doświad-

starożytnym). Rozwinąl się ze

czenia Meksykanów z wy-

zrzeszenia przemytników alko-

ssanymi z palca opowieściami

holu, którzy z czasem zdywer-

,,Meksyk plonie po śmierci

i dzielami sztucznej inteligencji.

spodobać. Teatralność odgrywa

rozleglych pustkowiach, w za-

syfikowali dzialalność. Mijaly

«El MenchoČ. Ulice zamienily

Przestępcy postanowili uderzyć

tu bardzo ważną rolę ­ gdy je-

padlych miasteczkach wlaści-

lata, rząd coraz skuteczniej in-

się w pole bitwy". ,,Meksyk

w rząd celując w spoleczeństwo,

den z dzialających pod auspicja-

wie wolne państewka. W rze-

tensyfikowal wysilki w walce

w ogniu po zabiciu szefa

postanowili wzbudzić w nim

mi gangu handlarzy narkoty-

czywistości sytuacja nie jest tak

z gangami, w pewnym momen-

kartelu". To tylko pierwsze

panikę i pokazać nieudolność

ków zacznie zatrzymywać sobie

czarno-biala. Bo owszem, kartele

cie przywództwo Kartelu z Za-

z brzegu przyklady

wladzy, a przy okazji zdomino-

należną mocodawcom część

są potężnymi przeciwnikami,

toki zdecydowalo się utworzyć

naglówków, jakimi uraczyly

wać przekaz, odciągając go od

utargu, ci, gdy już go wreszcie

zdolnymi prowadzić z rządem

oddzial specjalny, upatrując na

Polaków największe krajowe

faktu, że wlaśnie stracili swoje-

dopadną, nie polamią mu ko-

asymetryczny konflikt zbrojny,

jego czlonków najcenniejszych

media po 22 lutego, kiedy to

go przywódcę. Drobne elementy,

lan i nie pokryją ciala bliznami

ale nie jest też tak, że robią to, co

dostępnych w kraju rekrutów

meksykańskie sily rządowe

jak szeroko rozpowszechnione

tylko po to, by zaspokoić swoją

im się tylko żywnie podoba. Ich

­ żolnierzy sil specjalnych. Kil-

zdolaly zabić miejscowego

(prawdziwe) nagranie ministra

sadystyczną żądzę zemsty. Tor-

dzialalność ­ zwlaszcza dys-

ku z nich faktycznie udalo się

gangstera Nemesia Rubena

obrony z trudem powstrzymu-

tury, egzekucje, często przyj-

trybucja nielegalnych środków

wciągnąć do przestępczego pól-

Oseguerę Cervantesa, znanego

jącego lzy, gdy mówil o zabitych

mujące wręcz groteskowe formy

psychoaktywnych, z naciskiem

światka, lecz znana jako ,,Los

lepiej jako ,,El Mencho".

zezwierzęcania dlatego wlaśnie

na kierunek pólnocny ­ przy-

podkomendnych, tylko wzmac-

Zetas" banda bylych koman-

Uprzedzając wątpliwości

są tak spektakularne, by niosly

nialy ogólny obraz sytuacji.

nosi kolosalne dochody, a te po-

dosów prędko okazala się dość

co nam, Europejczykom, do

się w plotkach, im dalej, tym le-

A media z redakcjami? Liczne

zwalają im tworzyć uzbrojone

brutalna, by wybić się na nieza-

tego ­ zaskakująco wiele.

piej. Nie są to zarazem unika-

grupy, przypominające bardziej

agencje ­ także w oddalonej od

leżność. Od ,,Los Zetas" oddzie-

I to zwlaszcza w tej sytuacji

towe mechanizmy, a te same,

doborowe oddzialy Hezbolla-

Meksyku o pól świata Polsce ­

lily się za to kolejne, pomniejsze

geopolitycznej, w której

które powodowaly, że antyczni

hu (z którym to część utrzymuje

w pogoni za sensacją, choćby

sekcje, dziś samodzielne karte-

przyszlo nam funkcjonować.

wodzowie kazali mordować cy-

kontakty), niż stereotypowych

samymi naglówkami, dolączy-

le i zloty interes kręcil się dalej.

wilów i okaleczać jeńców ­ ko-

oberwańców z pistoletami, ja-

ly się do wysilku rozwścieczo-

Analogicznie, śmiertelni rywale

lejne miasto na ich drodze mialo

kich masakrują bohaterowie

nego kartelu. Nawet jeżeli fak-

,,Los Zetas", Kartel Nowego Po-

MACIEJ SERŻYSKO

J

się już poddać bez walki, a nie

amerykańskiego kina akcji. Naj-

tycznie w Meksyku podpalono

kolenia Jalisco, zaczynali jako

aką reputacją cieszy się

wymagać kosztownego i czaso-

potężniejsze kartele stać nawet

kilka dyskontów, czy jakiś au-

jedna z frakcji pozostalości po

meksykańska przestępczość

chlonnego oblężenia.

na budowę wlasnych, chalupni-

tobus, by zablokować nim ulicę,

rozpadzie większego kartelu.

zorganizowana nikomu za-

Dzisiaj analogiczne prakty-

czych pojazdów opancerzonych,

to jest drobna różnica między

Czlowiekiem, który w raptem

pewne nie trzeba przypominać.

ki obserwujemy w przestrzeni

które może i nie są czymś, co

stwierdzeniem takowego fak-

szesnaście lat poprowadzil ich

Bardziej, niż doniesienia medial-

medialnej, okalającej wojnę na

mogloby się równać z konwen-

tu, a bezmyślnym krzyczeniem

do wielkości byl nie kto inny, jak

ne, tworzy ją sumiennie kultura

wschodzie Ukrainy. Nagrania

cjonalnym sprzętem pancer-

o zemście potężnych gangste-

El Mencho. Konkurentów do-

popularna, nieodlącznie wią-

rozstrzeliwań poddających się

nym, ale do przeciwstawienia się

rów, którzy podpalili kraj.

minowal podnosząc poprzecz-

żąc Meksyk z obecnością karte-

Ukraińców, opowieści o gwal-

grupie prowincjonalnych poli-

I niby nie ma w tym nic groź-

kę agresji i brutalności, a także

li ­ od komedii, przez dramaty,

tach na pojmanych żolnier-

cjantów wystarczy aż nadto. In-

nego, ale czy aby na pewno? Czy

rzucając się w sieć zmiennych

aż po cieszące się znaczną oglą-

zach, katowaniu i upokarzanie

żynieria karteli, nie tylko mek-

zagrożenie znika w momencie,

sojuszy, regulujących mapę po-

dalnością produkcje poświęcone

ich w celach ­ wszystko to ma

sykańskich, to w ogóle obszerny

w którym przestaje nas bez-

lityczną meksykańskich karteli.

stricte temu zagadnieniu (nie-

prowadzić do zlamania du-

i jakże ciekawy temat ­ niektóre

pośrednio dotyczyć? Czy nie

Przez lata swojej dzialalności,

taktem byloby nie wspomnieć

cha oporu Sil Zbrojnych Ukra-

bowiem budują nawet wlasne lo-

dzialają tu te same schematy,

El Mencho wyrósl na jednego

o kasowych sukcesach takich

iny oraz stojących za nimi cy-

dzie podwodne, w tym zdolne do

które pchają nas w ręce rosyj-

z najpotężniejszych gangsterów

produkcji, jak ,,Narcos: Meksyk",

wilów. Dla których, swoją drogą,

pelnego, parometrowego zanu-

skiej dezinformacji, a państwa,

Meksyku, zyskal też sobie wąt-

czy ,,Breaking Bad"). W znacz-

przewidziane są niszczące ich

rzenia oraz transportu ladunku

które w przeciwieństwie do

pliwą slawę najbardziej poszu-

nym stopniu za taki stan rzeczy

domy rakiety i drony spadają-

liczonego w tonach. Nie wspo-

kiwanego czlowieka w kraju. Nic

Polski nie graniczą z Ukrainą ­

wspólodpowiedzialni są domi-

ce na przystanki autobusowe.

minając już o popularności, jaką

ba, może w ogóle nie leżą w Eu-

więc dziwnego, że jego śmierć

nujący na rynku rozrywki Ame-

W przypadku Rosji przekaz ten

cieszą się wśród przemytników

wstrząsnęla podkomendnymi,

ropie ­ nasiąkają putninowską

rykanie, konsekwentnie utrwa-

wzmacniany jest wykonywa-

drony... Kartele potrafią nie tylko

którzy zapewne już rzucili się

wizją rzeczywistości?

lający wizerunek poludniowego

nymi przez sztaby fachowców

tworzyć, ale i nabywać śmier-

sobie do gardel, rozdzierając nad

Koniec końców, to, co zapa-

sąsiada jako dzikiego raju dla

kampaniami dezinformacyjny-

cionośną broń, w tym karabi-

grobem szefa jego spuściznę ­

miętamy po śmierci El Mencha

zbiegów. Obecnie dochodzi jesz-

mi, docierającymi do milionów

ny maszynowe, a w skrajnych

rzecz jasna, o ile ten nie zapew-

to obraz, jaki uświadczyliby-

cze drażliwa kwestia granicy,

odbiorców na calym świecie.

przypadkach nawet pojedyncze

nil sobie zawczasu sukcesji, ni-

śmy w serialu. Wplywowemu

przez którą przedostają się nie-

To, co jest tak niepokojące, to to,

wyrzutnie rakiet. Stąd też star-

czym jego rodak, aresztowany

gangsterowi kończy się szczę-

legalni imigranci, często latyno-

że obecnie dostęp do narzędzi

cia z nimi zwykle skutkują ofia-

w 2016 roku Joaquin Archivaldo

ście, pora wymienić glównego

skiego pochodzenia, szukający

umożliwiających zorganizowa-

rami po obu stronach. Nie inaczej

Guzman Loera, ,,El Chapo", uwa-

bohatera, w sam raz na nowy

lepszego bytu na ,,ziemi obieca-

nie takowej znajduje się w ręku

bylo w przypadku likwidacji El

żany do tamtej chwili za najpo-

sezon. Kartele wciąż terroryzu-

nej". Mniej znanym faktem jest,

nie tylko państw, posiadają-

Mencho, przeprowadzonej przez

tężniejszego narkobarona świa-

ją Meksyk, a gdy nadepnie się

że na takim obrazie ­ zwlasz-

cych niewyobrażalne zasoby.

wojsko ­ straty po stronie rządo-

ta. Po nim wladzę nad Kartelem

im na odcisk, gotowe są odpo-

cza ich samych ­ zależy również

Nim jednak o tym, slowo o samej

wej wynieść mialy dwudziestu

z Sinaloi przejęli jego synowie,

wiedzieć z silą, która zachwieje

kartelom.

istocie meksykańskich karteli.

siedmiu ludzi.

nie mniej, organizację ten cios

państwem. Znikają gdzieś suk-

Nie jest szczególnie odkryw-

Często wyobrażamy je sobie

Wladze Meksyku nie ugina-

znacząco nadwyrężyl, prowo-

cesy wojska oraz administra-

czym stwierdzenie, że prze-

tak, jak same chcialyby być po-

ją się pod presją bandytów. Ich

kując dalsze rozlamy i pozwa-

cji prezydent Sheinbaum, która

stępczość opiera się na strachu.

strzegane. Liczne, wszechmocne

kolejni przywódcy są regularnie

lając dodatkowo urosnąć w silę

niedlugo znów będzie musiala

Terror ma slużyć wywolaniu

i bezkarne, a przy tym obraca-

likwidowani, a kolejne kartele

mafii El Mencha.

wysluchiwać od odpowiednika

podporządkowania, a przynaj-

jące bajońskimi sumami. Sku-

­ nękane przez organy bezpie-

Tradycją stalo się, że po

zza pólnocnej granicy, że jej kraj

mniej wyuczenia zawahania

tecznie stawiające opór slabemu

czeństwa i trawione wewnętrz-

tragicznej śmierć przywód-

staje się uprawnionym celem

przed zrobieniem czegoś, co

państwu, korumpujące wladze

nymi walkami o strefy wply-

cy meksykańscy gangsterzy

interwencji zbrojnej, bo w końcu

pólświatkowi mogloby się nie

i funkcjonariuszy, tworzące na

wów ­ upadają. Funkcjonowanie

organizują zemstę, często na

w Meksyku rządzą kartele.