9

nr 4 (488) 27.02.­16.03.2026

Rozmowy Kuriera

www.kuriergalicyjski.com

Cztery lata wojny. Między ciemnością, mrozem a niezlomnością

24 lutego 2022 roku rosyjskie

rakiety spadly na ukraińskie

miasta i wsie. Kolumny wojsk

przekroczyly granice na

pólnocy, wschodzie i poludniu.

Ukraina w ciągu trzech dni

miala być zdobyta. Minęly

cztery lata. Zamiast szybkiego

triumfu Moskwy mamy

najpoważniejszy konflikt

zbrojny w Europie od czasu

II wojny światowej. Rosja nie

osiągnęla swoich totalnych

celów, ale Ukraina wciąż

placi cenę za to, że istnieje

i chce pozostać suwerenną

i niepodleglą.

byl zapas,bo zdarzają się przy-

MARHARYTA KONDRATENKO, CHARKOW

padki, kiedy wylączają wodę ­

mówi Polka z Kijowa.

EUGENIUSZ SALO

T

Lewy brzeg stolicy Ukrainy

en bilans czterech lat naj-

szczególnie ucierpial tej zimy.

lepiej opisują nie analizy

Zniszczona stacja energetyczna

wojskowe, lecz glosy ludzi.

sprawila, że wylączenia byly

W tym także Polaków miesz-

tam najdluższe. Część budyn-

ków w ogóle nie miala ogrze-

kających na Ukrainie, którzy

trwają tam razem ze swoimi

wania. ­ Temperatura spadala

SWITLANA BULANOWA

ukraińskimi sąsiadami.

do minus 25 stopni Celsjusza

dziesięć dni. A jednak dzia-

i niestety to jest najcięższa zima

Charków: ,,Czasem mam

lalność nie ustaje. - Nawet bez

z tych czterech lat. I mieszkań-

wątpliwości, czy życie sprzed

światla nasz Związek Polaków

com Kijowa naprawdę ciężko to

wojny naprawdę istnialo"

pracuje. Staramy się wspie-

przeżywać ­ opowiada Switla-

rać naszych seniorów. Stara-

W Charkowie wojna stala się

na Bulanowa.

my się również dbać o naszych

codziennością, choć jak pod-

Mimo to nie pojawia się

żolnierzy.  Dużo  mężczyzn

kreśla Margaryta Kondratenko,

myśl o kapitulacji. - Nie mamy

z naszego stowarzyszenia do-

żadnej nawet myśli, żeby się

dyrektor Centrum Kulturalno-

lączylo do wojska i staramy się

poddać. Po prostu będziemy

-Oświatowego ,,Drzewo", co-

pamiętać o nich i wedlug moż-

się dostosowywać do takich

dzienność ta jest wciąż czymś

liwości im pomagać. I oczywi-

warunków, jakie są. Nie pod-

niepojętym.

ANASTAZJA STRELCOWA, ODESSA

ście pamiętać o tych, których

dajemy się warunkom, które

­ Czwarta rocznica rozpo-

niestety już z nami nie ma

Tegoroczna zima przynio-

nam narzucają, lecz dostoso-

częcia pelnoskalowej wojny.

się żyć tutaj, na swojej ziemi

- podsumowuje.

sla nasilenie ataków. Rosyjskie

wujemy się i robimy wszyst-

Mnie osobiście z jednej strony

- podsumowuje mieszkanka

pociski trafialy w miasto regu-

ko, aby przeżyć lub zwyciężyć

trudno w to uwierzyć, a z dru-

Charkowa.

Kijów: ,,Nie poddajemy się

larnie. ­ Niestety w ostatnim

- podsumowuje.

giej życie sprzed wojny wydaje

Odessa: ,,Światla nie ma

warunkom, tylko się do nich

czasie zimą w Odessie jest dużo

się tak dalekie i nierealne. Cza-

2025 ­ rok najcięższy

prawie przez większość

dostosowujemy"

trafień rosyjskimi pociska-

sem mam wątpliwości, czy ono

dla cywilów

doby"

mi. Są ofiary, są osoby zabite

naprawdę istnialo ­ opowiada

W Kijowie wojna nauczy-

W Odessie wojna ma nie tyl-

wskutek tej agresji ­ mówi Po-

Margaryta Kondratenko.

la mieszkańców zarządzania

Wedlug danych ONZ rok

ko obraz, ale i dźwięk. Ana-

lka z Odessy.

Miasto dziś żyje inaczej niż

kryzysem. Switlana Bulanowa

2025 przyniósl najwyższą licz-

stazja  Strelcowa-Nikolenko

Codzienność?

Przerwy

w 2022 roku, gdy bylo niemal

z Kijowskiej Polskiej Mlodzie-

bę zabitych i rannych cywilów

w dostawie prądu, ogrzewania,

ze Związku Polaków Ukrainy

puste. Obecnie na ulicach są

żowej Asocjacji ,,Mlodzi i Kre-

od początku pelnoskalowej in-

wody. W siedzibie organizacji,

Oddzial im. Adama Mickiewi-

ludzie, dzialają sklepy, funk-

atywni" opisuje rzeczywistość

wazji. Ponad 60 procent ofiar

cza w Odessie nie ukrywa, że

z której mówi Anastazja, nie ma

cjonują instytucje. Ale pod po-

bez retoryki bohaterstwa, ra-

stanowili mieszkańcy obsza-

do tej rzeczywistości nie da się

światla. ­ Jak możecie zobaczyć,

wierzchnią tętniącego życia

rów przyfrontowych, w dużej

czej w tonie pragmatycznej

przywyknąć.

nie mamy prądu. Jak możecie

kryje się kruchość.

determinacji.

mierze osoby starsze. Zmaso-

uslyszeć, tam za oknem pracu-

­ Bardzo trudno mi uwie-

­ Charków się trzyma i żyje

­ Ukraińcy i mieszkańcy

wane ataki rakietowe i dronowe

ją generatory. Generatory skle-

rzyć, że już cztery lata trwa

i w odróżnieniu od 2022 roku

Kijowa w ciągu czterech lat

dotykaly także regionów odda-

wojna. Chcialabym powiedzieć,

pów, kawiarenek i po prostu

jest tu pelno ludzi i życie tęt-

pelnoskalowej wojny przy-

lonych od linii walk. Niszcze-

że już przyzwyczailiśmy się do

bloków mieszkalnych. Niestety

ni. Jednak zima byla napraw-

zwyczaili się już chyba do

niu ulegaly domy, szkoly, szpi-

tego wszystkiego, ale będzie

większość mieszkańców Ode-

dę trudna. Rosjanie cynicznie

wszystkiego. Jeśli nie ma prą-

tale i infrastruktura krytyczna,

to chyba nie do końca praw-

ssy nie ma teraz prądu. Oczy-

ostrzeliwali obiekty infrastruk-

powodując dlugotrwale prze-

du, to znaczy, że kupimy so-

dą. Oczywiście do dnia dzi-

wiście nie chodzi o to, że świa-

tury krytycznej, a niektóre zo-

bie przetwornice. Jak nie ma

rwy w dostawach prądu, wody

tla nie ma 24 godziny na dobę,

siejszego boimy się alarmów,

staly zniszczone i już nie pod-

wody, to znaczy, że będziemy

i ciepla.

ale światla nie ma przez prawie

boimy się ostrzalów. Chociaż

chodzić i kupować wodę lub ją

Wojna weszla w fazę wynisz-

dają się odbudowie. Czasem

one odbywają się prawie co-

większość doby ­ podkreśla.

zamawiać... U mnie na przy-

czającą. Rosja ugrzęzla w kon-

Charków byl niemal sparaliżo-

dziennie ­ opowiada Anastazja

Są dzielnice, gdzie prąd

klad caly czas jest wanna pelna

flikcie, którego nie potrafi roz-

wany. Brak prądu, brak ogrze-

Strelcowa-Nikolenko.

znika na trzy, pięć, a nawet

strzygnąć. Ukraina trwa ­ lecz

wody, albo na pól pelna, żeby

wania, metro dzialalo tylko jako

za cenę, którą jej mieszkańcy

schron, bo napięcie bylo za ni-

określają wprost: ,,zbyt wysoką".

skie, aby kursowaly pociągi ­

dzieli się dyrektor Centrum Kul-

Między nadzieją

turalno-Oświatowego ,,Drzewo"

a niepewnością

w Charkowie.

Cztery lata temu świat pa-

To byla jedna z najcięższych

trzyl na Kijów z obawą, że

zim tej wojny. Mróz, ciemność

upadnie w kilka dni. Dziś sto-

i niepewność staly się tlem ży-

lica stoi, Charków żyje, Odes-

cia. A jednak, jak mówi Marga-

sa pracuje na generatorach. Ale

ryta, ,,energetycy robią cuda",

przyszlość nie jest oczywista.

a mieszkańcy nie rezygnują.

Jedno  jednak  pozostaje

Najboleśniejsze są jednak

wspólne w relacjach z Charko-

straty osobiste. ­ Nie ma już

wa, Odessy i Kijowa: wojna za-

osoby, która nie stracila kogoś

brala zludzenia, ale nie zabrala

na wojnie. Każdy dźwiga ten ból

woli trwania.

i niestety im dalej, tym bardziej

Między alarmem a ciszą,

on rośnie. Rosja codziennie za-

między mrozem a światlem ge-

bija i burzy rodziny, niszcząc po

neratora, Ukraina ­ także jej

kilka pokoleń na raz. Pragnie-

polska wspólnota ­ nadal po-

my pamiętać o każdym. Wspie-

wtarza: będziemy żyć. Na swo-

ramy wojsko, staramy się żyć

jej ziemi.

wbrew wszystkiemu. Staramy