22
nr 4 (488) 27.02.16.03.2026
Okruchy historii
www.kuriergalicyjski.com
Upamiętnienie dzialalności Stanislawa hr. Skarbka we Lwowie
i w Drohowyżu
Stanislaw Marcin hr.
utrzymany w calości, mięsnie
jednak już calkiem w pyl ob-
Skarbek herbu Habdank
rócone. Na szkielecie odzież
urodzil się 20 listopada
czarna (surdut), utrzymala się
1780 roku w Obertynie,
w pierwotnym stanie, podob-
zmarl 27 października
nież buty, chociaż wszystko
1848 roku we Lwowie. Byl
zbutwiale. Na piersiach le-
jednym z najbogatszych
żal dobrze jeszcze zachowany,
sczernialy obrazek papierowy
wlaścicieli ziemskich
z wizerunkiem Chrystusa Pana
w Galicji, jak również
z drukowanym napisem: ,,Mój
szczodrym mecenasem
cudowny w Milatynie Boże,
kultury i filantropem. On
niech mnie laska Twoja w po-
to wlaśnie w latach 1837
trzebie wspomoże".
184 zbudowal we Lwowie
Wladyslaw hr. Skarbek,
ogromny gmach teatralny
mlodszy brat Stanislawa, zmar-
ly 3 lutego 1881 roku, należy
RUINY KAPLICY SKARBKÓW W DROHOWYŻU
(potocznie nazywany
także do dobrodziejów Zakladu
Teatrem Skarbka), jeden
Drohowyzkiego. W roku 1871
fundatora zostal usunięty z we-
szczątki Stanislawa hr. Skarb-
z największych w Europie
bowiem, widząc, że ówcze-
ka, zalożyciela Fundacji, jego
stybulu teatralnego i zniszczony.
i byl jego pierwszym
sny zarząd fundacji ani myśli
mlodszego brata Wladyslawa
W 1893 roku profesor Leonard
dyrektorem.
o wprowadzeniu jej w życie, ze
Marconi, znany rzeźbiarz lwow-
i ks. Karola Jablonowskiego,
swych wlasnych oszczędno-
ski, ofiarowal Towarzystwu
pierwszego kuratora Funda-
ści zlożyl 50.000 gld. do skar-
cji. 8 maja tegoż roku szczątki
Rozwoju i Upiększenia miasta
JURIJ SMIRNOW
POMNIK STANISLAWA HR.
A
bu fundacji, aby dać impuls do
Stanislawa hr. Skarbka (1780
Lwowa popiersie Stanislawa
SKARBKA
tym rychlejszego jej urzeczy-
1848) i jego mlodszego brata
ktem z 1 sierpnia 1843
Skarbka, które ustawiono w par-
wistnienia. Przez dlugie lata
ku Kościuszki. Niestety, też się
Wladyslawa zostaly przenie-
roku hrabia Skarbek
dzialalność
charytatywną
mieszkal on w jednym pokoju
nie zachowalo, jak i inne popier-
sione z Cmentarza Lyczakow-
ufundowal Zaklad Sie-
Stanislawa Skarbka Krzyżem
na trzecim piętrze gmachu te-
skiego we Lwowie do kaplicy
Komandorskim Orderu św.
sia znanych Polaków ustawione
rot i Ubogich w Drohowyżu
atralnego zupelnie osamotniony,
w Drohowyżu. Staraniem Hen-
pod Mikolajowem, w którym
Stefana. Byla to najwyższa na-
w tym parku. W 1997 roku z ini-
przez stróża obslugiwany i od-
ryka Skarbka prochy fundatora
przewidywal umieszczenie
groda Królestwa Węgierskiego
cjatywą upamiętnienia slynnego
mawial sobie wszelkich wygód,
mecenasa i fundatora teatru wy-
Fundacji przeniesiono w bar-
400 ubogich chrześcijan i 600
i druga po znaczeniu Imperium
skladając dalej centami na fun-
stąpil Myron Kiprian ,scenograf
dzo okazalej oprawie, w asyście
chrześcijańskich sierot. Przed
Austriackiego.
dusz drohowyzki.
teatralny, znany artysta malarz.
metropolitów Izaaka Isakowi-
Stanislaw hr. Skarbek zo-
śmiercią 24 października 1848
Zwloki Wladyslawa spoczy-
cza i Sylwestra Sembratowicza,
stal pochowany na Cmenta-
Rzeźbiarz Dmytro Krwawycz
roku spisal testament, któ-
waly w grobowcu murowanym.
namiestnika Galicji Filipa Za-
wykonal medalion Stanislawa
rym potwierdzil swoją funda-
rzu Lyczakowskim we Lwowie.
Trumna metalowa z wierzchu
leskiego, marszalka Sejmu Ga-
hr. Skarbka, który i teraz zdo-
cję i przekazal na utrzymanie
W 1871 roku ulica obok te-
pogięta, od spodu z dnem rdzą
lisyjskiego hrabiego Tarnow-
bi westybul teatralny. Myron
Zakladu wszystkie swoje po-
atru dostala nazwę Skarbkow-
przeżartym tak, że odpadlo
Kiprian byl inicjatorem orga-
skiego. Wcześniej w kaplicy
siadlości (majątek hr. Skarb-
ska (dawna Ormiańska niższa,
calkiem. Zwloki choć nie bal-
w Drohowyżu zlożono szczątki
ka obejmowal trzy miasta
obecna Lesi Ukrainki). W tymże
nizacji w gmachu teatralnym
samowane zachowaly jeszcze
niewielkiego muzeum historii
księcia Karola Jablonowskiego,
i 29 wsi, razem okolo 33.000
roku ku pamięci Stanislawa hr.
dość dobrze ksztalty. Szczątki
pierwszego kuratora Fundacji.
Skarbka w foyer Tearu Skarbka
teatru, w którym uwieczniono
ha, a także kapital w walucie
obu Skarbków po wydobyciu
Jak pisal ,,Kurier lwowski": ,,7
też imię fundatora i jego zaslugi
austriackiej), gmach teatralny
zostal ustawiony pomnik dluta
z grobów zlożono w podwój-
maja na Cmentarzu Lyczakow-
w rozwoju sceny lwowskiej.
we Lwowie i palac w Droho-
Parysa Filippiego, cenionego
nych trumnach metalowych,
skim odbyla się ekshumacja
Kolejny kurator Fundacji
wyżu. W tym Zakladzie dzie-
rzeźbiarza lwowskiego. We-
i wystawiono w kaplicy gro-
Henryk hr. Skarbek postanowil
zwlok obydwóch braci w obec-
dlug prof. Jurija Biriulowa, mo-
ci-sieroty byly utrzymywane,
bowca Dunin-Borkowskich.
zbudować w Drohowyżu kapli-
ności komisji. Zwloki zmarlego
ksztalcone i uczone prac i rze-
numentalna postać fundatora
Urządzeniem pogrzebu zająl się
wyróżniala się realistycznym
cę familijną hrabiów Skarbków.
w 1848 roku Stanislawa znaj-
miosla. Wlaśnie swój wspa-
dr Dubanowicz. Na pogrzeb śp.
W 1888 roku neogotycka kapli-
dowaly się w marmurowym
nialy palac w Drohowyżu Sta-
modelunkiem twarzy hrabiego,
hr. Skarbka zaprosil p. Prezy-
grobowcu, przeniesione przed
wykonanym wedlug dageroty-
ca zostala zbudowana w parku
nislaw hr. Skarbek postanowil
dent Lwowa wszystkich rad-
kilkunastu laty tamże. Trum-
niedaleko palacu. Z inicjatywy
przekazać na siedzibę Zakla-
pu, w neoklasycznym, akade-
nych miasta, aby zaraz z rana
kuratora Henryka hr. Skarbka
nę drewnianą znaleziono do-
du dla sierot i starców, który-
mickim potraktowaniem calej
o godz. 8 zebrali się na Cmenta-
mi opiekowala się Fundacja.
postawy i draperii. W czasach
postanowiono przenieść do niej
syć zbutwialą, szkielet kostny
rzu Lyczakowskim". Jak pisala
Cesarz austriacki odznaczyl
po II wojnie światowej pomnik
prasa lwowska, przewiezienie
zwlok śp. Stanislawa i Wla-
dyslawa Habdank Skarbków
z cmentarza na dworzec kole-
jowy, odbylo się z niezwyklą
uroczystością. Mimo deszczu
cmentarz wypelnily tlumy lu-
dzi, którzy obecnością swoją
tak liczną dowiedli, jak wysoko
ocenia spoleczeństwo lwow-
skie niespożyte dla kraju za-
slugi dobroczyńców.
W przyozdobionej kapli-
cy Dunin-Borkowskich, gdzie
wystawiono trumny, odpra-
wil nabożeństwo żalobne pro-
boszcz parafii św. Antoniego ks.
Wondrzeyc w asyście ducho-
wieństwa. Artyści teatru przy
wynoszeniu trumien z kapli-
cy odśpiewali kantatę żalobną
Troschla ,,Ave Maria", poczem
trumny zlożono na karawan,
zaprzężony w sześć koni. Dok-
tor Dubanowicz przygotowal
też życiorys Stanislawa hr.
Skarbka, rozdany w tysiącach
egzemplarzy wszystkim obec-
nym. Pochód żalobny rozpo-
czynal się szpalerem wycho-
wanków z miejskich zakladów
sierot, za którym postępowala
GROBOWIEC ALEKSANDRA HR. SKARBKA
GROBOWIEC HR. SKARBKÓW NA CMENTARZU LYCZAKOWSKIM
